II SA/Gd 740/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie : sędzia WSA Felicja Kajut sędzia NSA Anna Orłowska Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i R. G. na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 13 października 2003 r. nr [...] nr rej. [...] Starosta, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawach udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. Nr 10, poz. 47), § 1 pkt 2 zarządzenia Starosty z dnia 1 lutego 1999 r. oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania i udzielił B. i R. G. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego wraz z przystosowaniem parteru budynku na cele usługowo – handlowe, na terenie działki nr [...] w obrębie geodezyjnym nr [...] przy ul. G. w S. G. Jednocześnie organ wskazał, iż całość zamierzenia należy realizować zgodnie z uzgodnieniami i opiniami zawartymi w dokumentacji budowlanej. Postanowieniem z dnia 29 marca 2004 r. nr [...] Starosta, w następstwie wniosku A. O. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej w/w decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, iż należy wznowić postępowanie gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W dniu 14 czerwca 2004r. Starosta wydał identyczne w treści postanowienie jak postanowienie z dnia 29 marca 2004r. Następnie, decyzją z dnia 23 lipca 2004 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 104 § 1 i 2 i art. 146 § 2 k.p.a. stwierdził, iż w/w decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 13 października 2003 r. została wydana z naruszeniem prawa w postaci uchybienia przepisom art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; jednakże organ orzekający odmówił jej uchylenia wskazując, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Inwestorzy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego spełnili bowiem wszystkie wymogi art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane. W odwołaniu od w/w decyzji A. O. zażądała unieważnienia pozwolenia na rozbudowę parteru domu mieszkalnego i nakazanie przywrócenia budynku do stanu pierwotnego. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż inwestorzy celowo ukryli przed organem wydającym pozwolenie na budowę sprzeciw odwołującej; tym samym wskazanie, iż są oni wyłącznymi dysponentami gruntów jest poświadczeniem nieprawdy, na którym organ oparł decyzję. W ocenie odwołującej warty podkreślenia jest fakt, iż jako współwłaścicielka od początku nie wyrażała zgody na rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego; organ nie brał zaś pod uwagę podnoszonych monitów. W tym stanie droga odwoławcza jest jak najbardziej zasadna, a zgłoszone roszczenia znajdują umocowanie prawne. Decyzją z dnia 7 września 2004 r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane uchylił w całości decyzje Starosty z dnia 23 lipca 2004 r. i z dnia 13 października 2003 r. oraz odmówił inwestorowi – B. i R. G. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego wraz z przystosowaniem parteru budynku na cele usługowo – handlowe, na terenie działki nr [...] w obrębie geodezyjnym [...] przy ul. G. w S. G. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 13 października 2003 r. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy, których organ I instancji nie wziął pod uwagę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Pierwotnie bowiem inwestorzy przedłożyli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując, iż nieruchomość stanowi ich współwłasność. Na etapie postępowania wznowieniowego uzyskano jednak materiał dowodowy, złożony przez A. O. – współwłaścicielkę nieruchomości, uznaną przez organ I instancji za stronę postępowania. W tym świetle należało uznać, iż złożone oświadczenie jest nieprawdziwe, a inwestorzy nie ujawnili wszystkich współwłaścicieli nieruchomości; nadto nie posiadali stosownych zgód o czym świadczy sprzeciw A. O. oraz pismo skierowane do Prezydenta Miasta z dnia 25 kwietnia 2003 r. Stąd też, wobec oczywistego braku dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane należało uchylić decyzję z dnia 13 października 2003 r. i odmówić wydania pozwolenia na budowę. Podkreślenia w ocenie organu wymaga bowiem fakt, iż organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; nadto organy administracji obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. i R. G. wnieśli o uchylenie w/w decyzji oraz uznanie, iż obiekt, którego rozbudowę zakończono został posadowiony w oparciu o prawidłowo wydaną decyzję administracyjną. Uzasadniając skargę skarżący wskazali, iż wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z naruszeniem terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. Na fakt zaś uchybienia terminu żaden z organów nie zwrócił uwagi. Odwołująca od początku wiedziała bowiem o prowadzonych pracach, rozpoczętych w dniu 6 listopada 2003 r.; jej wniosek został zaś złożony dopiero w dniu 3 marca 2004 r., gdy prace były już na ukończeniu. Co więcej, na etapie postępowania przygotowawczego związanego z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu A. O. wyraziła zgodę na rozbudowę budynku; cofnięcie przez nią zgody nastąpiło już po wydaniu stosownej decyzji. Składając zaś wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wraz z oświadczeniem skarżący działali w dobrej wierze. Obecnie inwestor, który poniósł duże wydatki nie może uzyskać pozwolenia na użytkowanie z uwagi na złą wolę odwołującej oraz działania organów, które pobieżnie analizują zebrany materiał dowodowy. W ocenie skarżących takie działanie nakierowane było na chęć uzyskania korzyści materialnych; świadczy o tym gotowość wystąpienia przez odwołującą o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Równocześnie skarżący podali, iż elementem który nie został wzięty pod uwagę przez organ II instancji był fakt, iż w toku postępowania nikt nie występował o wstrzymanie prac budowlanych, a w chwili wydania zaskarżonej decyzji inwestycja była już zakończona. W tym stanie wyłączona jest już możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, na co wskazuje m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 18 listopada 1993 r., wydany w sprawie o sygnaturze III AZP 23/93. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podniósł, iż zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. Jednocześnie uznając zarzuty skarżących za w pełni niezasadne, organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie odnieść należy się do zarzutu szczególnie akcentowanego w postępowaniu przed Sądem, iż postępowanie administracyjne zostało wznowione z naruszeniem art.148 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do brzmienia tego przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania /§1/, przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji /§2/. W omawianej sprawie zastosowanie ma § 2 wskazanego przepisu, gdyż podstawę wznowienia postępowania stanowi przepis art.145 § 1 pkt 4 kpa. Jak wynika z akt sprawy A. O. o wydanej ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę dowiedziała się z pisma Naczelnika Wydziału Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej z dnia 23 lutego 2004r. Wprawdzie organ rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania nie wypowiedział się w przedmiocie zachowania jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art.148 § 2 kpa., to jednak zdaniem Sądu w tym składzie, de facto wymagań formalnoprawnych w tym zakresie dopełnił kwalifikując prawidłowo wniosek jako złożony w terminie bowiem wskazał na treść pisma z dnia 3 marca 2004 r., z którego jednoznacznie wynika w jakiej dacie składająca wniosek dowiedziała się o wydanej decyzji. A zatem zgodnie z poglądem orzecznictwa i doktryny udowodniła zachowanie terminu wymaganego na podstawie w/w przepisu. Jeśli skarżący, którzy odpis postanowienia z 29 marca 2004r. wznawiającego postępowanie otrzymali dnia 5 kwietnia 2004r. mieli zastrzeżenia w tym zakresie powinni je sygnalizować w toku toczącego się na skutek wznowienia, postępowania administracyjnego w którym brali udział. Podnoszony dopiero na etapie postępowania sądowego zarzut nie może wywrzeć oczekiwanego skutku albowiem Sąd zobowiązany do badania zgodności z prawem wydanych decyzji / w tym postanowienia o wznowieniu postępowania, na które nie przysługuje zażalenie/ na podstawie zebranych w sprawie dowodów nie może postawić organom administracyjnym zarzutu niewyjaśnienia tej okoliczności, w sytuacji istnienia jedynego dowodu wskazanego przez A. O., na podstawie, którego organy zasadnie ustaliły, że termin został zachowany. Dodatkowo wskazać należy, na co słusznie wskazuje organ odwoławczy, iż okoliczność, że uczestniczka postępowania mogła wcześniej zauważyć prowadzone roboty budowlane jako skutki wydanej decyzji, jest bez znaczenia, gdyż na podstawie omawianego przepisu termin biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji. Sam fakt prowadzenia robót nie może oznaczać powzięcia wiadomości o decyzji na podstawie, której roboty mogą być prowadzone, także z tego względu, że roboty budowlane można faktycznie, choć bezprawnie prowadzić bez uzyskania jakiejkolwiek decyzji. Na podstawie akt Sąd ustalił, że Starosta w dniu 14 czerwca 2004r. ponownie postanowił o wznowieniu postępowania wydając postanowienie o identycznej treści jak postanowienie z dnia 29 marca 2004r.,którego odpis otrzymali w dniu 16 czerwca 2004r. także skarżący. Sąd zwraca uwagę, iż nie było podstaw ani konieczności wydania kolejnego postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Należało doręczyć odpis postanowienia z dnia 29 marca 2004r. pozostałym podmiotom, które organ uznał za stronę postępowania administracyjnego a które to podmioty wcześniej odpisu tego postanowienia nie otrzymały. Stwierdzić jednak należy, że naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać trzeba, iż Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji uwzględniając fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i zakończone przed datą zakończenia prac budowlanych i dotyczy skargi na decyzję organu II instancji, który uchylił pozwolenie na rozbudowę i odmówił inwestorowi wydania tego pozwolenia. Z uwagi na podane wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.