II SA/Gd 744/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant st. sekr. sądowy Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. G., P. G. i W.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G., na podstawie art. 48 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. [...] w G., nakazał właścicielom przedmiotowej nieruchomości bezzwłoczne zabezpieczenie terenu oraz nałożył obowiązki przedstawienia do dnia [...] października 2004 r.: zaświadczenia Prezydenta Miasta G. o zgodności rozbudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego sporządzonego przez osobę uprawnioną oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; jednocześnie organ zastrzegł, iż w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków w terminie organ nadzoru budowlanego wyda decyzję w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G., na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 i ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego nakazał właścicielom w/w nieruchomości – W.G., E.G. oraz P.G. i P. G., reprezentowanym przez w/w przedstawicieli ustawowych, rozbiórkę dobudowanej do budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] przy ul. W. [...] w G. części obiektu o wysokości [...] kondygnacji, długości [...] cm i szerokości [...] cm wraz ze schodami zewnętrznymi (podest z dwoma stopniami) o wymiarach [...] cm na [...] cm. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego zlokalizowanego na w/w nieruchomości, które realizowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednocześnie na współwłaścicieli nieruchomości nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Do akt złożono stosowne dokumenty, w tym m.in. zaświadczenie podpisane przez Kierownika Referatu Wydziału Architektoniczno – Budowlanego Urzędu Miasta w G. Zwrócić należy jednak uwagę, iż organ zobowiązał do przedłożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta G. o zgodności rozbudowanej części budynku mieszkalnego na działce [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu. Przedłożone tymczasem przez zobowiązanych zaświadczenie nie potwierdza przedmiotowej zgodności; w tym stanie należało uznać, iż zobowiązani nie wykonali wszystkich obowiązków. O konsekwencjach zaś wynikających z niewykonania obowiązku nałożonego stosownym postanowieniem strony zostały pouczone w cytowanym postanowieniu. W odwołaniu od w/w decyzji E.G., W.G. oraz P.G. wnieśli o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia, zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na terenie należącej do nich działki. Zarzucając naruszenie art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż przedłożone zaświadczenie nie spełnia wymogów formalnych oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym przez przyjęcie, iż osoba wystawiająca zaświadczenie nie była upoważniona przez prezydenta miasta do wystawiania takich dokumentów odwołujący podnieśli, iż stanowisko organu I instancji jest niezasadne. Złożony bowiem do akt dokument został wydany przez osobę działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta G., wydanego w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Odwołujący zaś nie mogą ponosić odpowiedzialności za treść zaświadczeń wydawanych przez Urząd Miasta G.; w konsekwencji również nie mogą ponosić konsekwencji w postaci nakazu rozbiórki części budynku w sytuacji gdy na ten cel wydatkowali wszystkie prywatne oszczędności, nie korzystając z żadnych dotacji czy też pomocy społecznej. W związku z powyższym wydana decyzja rażąco narusza prawo. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw do jej uchylenia lub zmiany. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując dotychczasowy przebieg postępowania oraz wydane w sprawie orzeczenia organu I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 28 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na fakt, iż organ I instancji ustalił naruszenie cytowanego przepisu przez fakt rozbudowania obiektu bez pozwolenia, był zobligowany do przeprowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, w tym m.in. do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu na inwestora stosownych obowiązków. Z uwagi zaś na niewykonanie w terminie obowiązków nałożonych wydanym postanowieniem zasadnym było nakazanie rozbiórki omawianego obiektu. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji podniósł, iż w/w zaświadczenie zostało wystawione przez osobę uprawnioną; jego treść jednakże nie spełnia wymagań nałożonych w cytowanym postanowieniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E.G., W.G. i P.G. wnieśli o uchylenie w/w decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przede wszystkim okoliczności, iż wywiązali się z nałożonych obowiązków; nadto skarżący zarzucili naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż do skarżących mają zastosowanie znowelizowane przepisy ustawy, w sytuacji gdy przed wszczęciem postępowania administracyjnego F. G. – ich poprzednik prawy zakończył prace budowlane związane z dobudową części obiektu położonego w G. przy ul. W. [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] maja 2003 r., kiedy to właścicielem nieruchomości był jeszcze F. G.; postanowienie z dnia [...] maja 2004 r. skierowane zostało również do tej osoby. Skarżący zaś jako następcy prawni w/w wywiązali się z nałożonych obowiązków, a budowa została zakończona przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Nadto przez cały czas byli w kontakcie z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. i uzyskali informacje, iż wszystkie formalności zostały spełnione; wcześniej nie prowadzili żadnych inwestycji i opierali się jedynie na przekazanych informacjach. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G., nakazującą rozbiórkę dobudowanej do budynku mieszkalnego części obiektu o wysokości jednej kondygnacji wraz ze schodami zewnętrznymi. Stąd też dla oceny postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają, mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze oraz całokształt stanu faktycznego sprawy, postanowienia art. 48 ust. 1 - 4 oraz art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. W świetle powyższych przepisów właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wcześniej organ jest zaś uprawniony do wstrzymania postanowieniem prowadzenia robót budowlanych jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowym postanowieniu organ winien ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy. W sytuacji zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie powyższych obowiązków organ zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego w trybie art. 48 ust. 1 ustawy. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub, w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się bowiem przepisy dotychczasowe. Odnosząc obowiązujący w niniejszej sprawie stan prawny do ustalonego stanu faktycznego stwierdzić należy, że organy wydały decyzje zgodne z prawem. Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli sądowej oprócz w/w decyzji jest postanowienie z dnia [...] sierpnia 2004r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisu art.103 ust.2 prawa budowlanego. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ulega bowiem wątpliwości, że obiekt został zbudowany bez wymaganego przepisami prawa, pozwolenia na budowę w okresie kwietnia – maja 2003r./dowód: protokół wizji k.30 verte, pismo Zarządu Cmentarzy Komunalnych w G. z dnia [...].05.2003r. k.11/. A zatem przepis art.103 ust.2 prawa budowlanego w sprawie nie znajduje zastosowania. W myśl tego przepisu, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 1995r./art. 108 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane/ lub, w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Tymczasem postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte [...] maja 2003r. na wniosek Zarządu Cmentarzy Komunalnych w G./dowód:k.16 akt/. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w art.145 § 1 pkt 1lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z niekwestionowanym stanem faktycznym skarżący nie uczynili zadość zobowiązaniu organu albowiem nie przedstawili ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż dla przedmiotowej inwestycji nie została wydana taka decyzja a dla obszaru obejmującego działkę nr [...] położonej przy ul. W. [...] w G. nie obowiązuje żaden plan zagospodarowania przestrzennego, tym samym organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż niewykonanie obowiązku w tym zakresie czyni bezprzedmiotowym dokonywanie oceny wykonania pozostałych obowiązków nałożonych na stronę. Poniesienie kosztów związanych z wykonaniem obowiązków nie ma znaczenia dla oceny kontrolowanych pod względem zgodności z prawem decyzji, w sytuacji, gdy skarżący, nie dopełnili ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru jej prowadzenia a w toku postępowania organ jednoznacznie określił wymagania umożliwiające legalizację dokonanej samowoli. Sąd nadto zwraca uwagę, że zebrany materiał nie uzasadnia zarzutów skarżących naruszenia przepisów postępowania art.7 i 77 kpa. Wskazać należy, iż chybione jest twierdzenie jakoby od nich organ oczekiwał spełnienia obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...] maja 2004r. Z akt sprawy wynika, iż postanowienie to zostało uchylone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004r. z uwagi na fakt, że w dniu wszczęcia niniejszego postępowania właścicielami nieruchomości byli już skarżący na podstawie umowy darowizny z dnia [...] listopada 2002r. Z tych względów organ obowiązany był wydać ponownie postanowienie na mocy art.48 ust.2 prawidłowo oznaczając jego adresatów, co uczynił w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2004r., i dopiero jego mocą skarżący zostali zobowiązani do wykonania określonych obowiązków. Mając na uwadze powyższe rozważania skargę należało oddalić. Stąd też Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.