II SA/Gd 745/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-04-04

Skład orzekający: Sędzia WSA Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona nie ujawniła wszystkich istotnych okoliczności majątkowych w poprzednim postępowaniu, a następnie powołuje się na utratę tego majątku jako nową okoliczność?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony tylko wtedy, gdy strona wykaże, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w porównaniu z tą, która była podstawą odmowy w poprzednim postępowaniu. Jeśli strona zataił istotne okoliczności majątkowe w poprzednim wniosku, późniejsza utrata tego majątku nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy, ponieważ nie ujawniono go wcześniej i nie było ono przedmiotem oceny sądu.
Stan faktyczny
W. K. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego), powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając jego oświadczenie majątkowe za niewiarygodne i brak uzupełnienia dokumentacji. NSA oddalił zażalenie. W. K. złożył ponowny wniosek, wskazując na utratę gospodarstwa rolnego, bydła i sprzętu rolniczego. Sąd ponownie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący zataił posiadanie majątku w poprzednim postępowaniu, a jego obecne oświadczenia budzą wątpliwości i nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na uchwałę Rady Gminy z dnia 28 sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przejęcia na własność nieruchomości do zasobu mienia komunalnego gminy postanawia odmówić przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 28 sierpnia 2008 r. Nr [...]. Pismem z dnia 3 lutego 2010 r. W. K. zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku (mieszkania, nieruchomości rolnej), żadnych środków do życia a także, że nie osiąga żadnych dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r. odmówił przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd stwierdził bowiem, iż złożone przez skarżącego oświadczenie o stanie majątkowym budzi wątpliwości co do jego wiarygodności a skarżący nieuzupełniając, pomimo wezwania, złożonego oświadczenia, nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt [...] oddalił zażalenie skarżącego na postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2010 r. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż brak wykonania zobowiązania dotyczącego przedstawienia dokumentów obrazujących sytuację majątkową skarżącego uniemożliwia dokonanie analizy jego możliwości finansowych i nie pozwala na stwierdzenie, iż strona nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych. W dniu 13 grudnia 2010 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i osobistej, nie posiada środków potrzebnych do egzystencji a komornik odebrał mu bydło, sprzęt rolniczy oraz gospodarstwo rolne. Ponadto skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku ani nie osiąga żadnych dochodów. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżącego, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2010 r. wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Pomimo upływu wyznaczonego terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów skarżący nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym postanowieniem z dnia 4 lutego 2011 r. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), odmówił przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca po raz kolejny zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a jego pierwszy wniosek został prawomocnie oddalony. W sprawie należało zatem dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych skarżącego istniejących w dacie złożenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Skarżący nie przytoczył nowych okoliczności faktycznych, nieznanych Sądowi w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę jego sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy. Nadto ponownie nie wykonał on nałożonego zobowiązania do przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. W tej sytuacji, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem nie zaoferował on nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jego sytuacji materialnej i rodzinnej, w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. W. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, iż jego problemy trwają od 1998 r., kiedy to na skutek klęsk żywiołowych stracił plony z prowadzonego gospodarstwa rolnego, od tej pory nie mógł on wznowić produkcji rolnej i zaczęły się jego problemy finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z wniesieniem sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2011 r. utraciło moc. Jak wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego, sprawa z wniosku skarżącego W. K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2010 r. Składając nowy wniosek skarżący powołał się na nową okoliczność, jaką jest fakt zabrania sprzętu rolniczego przez komornika. Zmiana stanu faktycznego, uzasadniającą zmianę stanowiska w przedmiocie braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy wynikającego z wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia, winna dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaistnienie tych okoliczności po wydaniu postanowienia winno wpływać na odmienną sytuacji skarżącego i jego możliwości w zakresie pokrycia kosztów postępowania. W świetle powyższego, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, przyznanie prawa pomocy może nastąpić tylko wówczas, gdy strona wnioskująca wykaże, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w porównaniu z tą, jaka była podstawą odmowy udzielenia prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżący w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu od momentu wydania postanowienia z dnia 6 lipca 2010 r. w stosunku do stanu, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia.. W ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał jako nową okoliczność fakt, iż komornik odebrał mu gospodarstwo rolne, bydło oraz sprzęt rolniczy. Ewentualne zaistnienie te j okoliczności nie może być wzięte przez Sąd pod uwagę, bowiem skarżący w poprzednio prowadzonym postępowaniu nie ujawnił okoliczności posiadania jakiegokolwiek gospodarstwa rolnego, bydła i sprzętu rolniczego, fakt ten nie był zatem w ogóle brany pod uwagę przez Sąd przy wydawaniu poprzedniego postanowienia. Podkreślić należy, iż skarżący jest obowiązany jest do ujawniania wszelkich okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową, a więc w szczególności powinien ujawniać swoje dochody, majątek, zobowiązania, gdyż mają one wpływ na ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy. Skoro skarżąc poprzednio zataił fakt posiadania majątku, jego ewentualna utrata po wydaniu postanowienia, nie może być przesłanką przyznania obecnie prawa pomocy. Nadto wskazać należy, iż składane przez skarżącego oświadczenia, budzą uzasadnione wątpliwości co do swej wiarygodności, a skarżący wezwany przez referendarza sądowego do nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i zarobkowej ponownie nie nadesłał żadnej dokumentacji obrazującej jego sytuację majątkową. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia ponownie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił bowiem nowych okoliczności, uzasadniających stwierdzenie, że okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania postanowienia z dnia 6 lipca 2010 r. uległy zmianie i sytuacja materialna skarżącego pogorszeniu w stosunku do sytuacji będącej przedmiotem badania Sądu przy wydaniu poprzedniego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło