II SA/Gd 746/07

WyrokWSA w Gdańsku2008-03-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie legitymującej się lekkim stopniem niepełnosprawności, która nie jest całkowicie niezdolna do pracy, przysługuje zasiłek stały z pomocy społecznej, nawet jeśli jej dochód jest poniżej kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Zasiłek stały z pomocy społecznej przysługuje osobie, która jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, a jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, są niższe od kryterium dochodowego. Osoba legitymująca się lekkim stopniem niepełnosprawności nie może być uznana za całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, co wyklucza przyznanie jej zasiłku stałego, nawet jeśli spełnia kryterium dochodowe.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie zasiłku stałego z powodu lekkiego stopnia niepełnosprawności. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak całkowitej niezdolności do pracy oraz przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję MOPS w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące nieuwzględnienia jej trudnej sytuacji życiowej, pominięcia syna w dochodach rodziny oraz wpływu wyprowadzki lokatora na dochód.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Starszy Referent Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsk na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją dnia 16 kwietnia 2007 r., na podstawie art. 37, art. 6 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz.U. nr 135, poz. 950) oraz art. 104 k.p.a., odmówił M. S. przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. S., która żądała przyznania zasiłku stałego w związku z zaliczeniem jej do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. MOPS wskazał, że podstawą przyznania przedmiotowego świadczenia jest przepis art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ przytoczył także treść art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wskazując, że przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy wnioskodawca między innymi legitymuje się stopniem niepełnosprawności w znacznym bądź umiarkowanym stopniu. W niniejszej sprawie nie zaszły w ocenie organu przesłanki określone w art. 6 pkt 1 ustawy, bowiem M. S., legitymującej się lekkim stopniem niepełnosprawności nie można uznać za niezdolną do pracy, także w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach oraz o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Następnie organ wskazał, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny pani M. S. wynosi 1427,88 zł, podczas gdy dochód kwalifikujący do uzyskania zasiłku nie powinien przekroczyć kwoty 702 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. S. żądając jej uchylenia oraz zobowiązania MOPS do udzielenia jej świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. W uzasadnieniu odwołania M. S. wskazała, że organ wydając przedmiotową decyzję nie wziął pod uwagę trudnej sytuacji życiowej wnioskodawczyni (zadłużenie, koszty utrzymania), oraz, ustalając wysokość dochodu, pominął syna wnioskodawczyni – I. S., który jest studentem Seminarium Duchownego w P., jednakże nadal pozostaje na utrzymaniu rodziców. Nie wziął także pod uwagę okoliczności, że jeden z lokatorów wyprowadził się, co wpłynęło na dochód uzyskiwany z najmu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 września 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1, ust.2 pkt 1 oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił stanowisko Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdzając, że M. S. legitymuje się zaświadczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim, co uniemożliwia jej przyznanie zasiłku stałego z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. S., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła zarzuty przedstawione w treści odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W przedmiotowej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca w dniu 14 marca 2007 r. uzyskała z Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Następnie w dniu 29 marca 2007 r. wystąpiła do organu pomocy społecznej o przyznanie jej zasiłku stałego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zatem ocena, czy organy administracji publicznej w sposób prawidłowy dokonały ustalenia przesłanek stanowiących podstawę do otrzymania zasiłku stałego przez M. S. zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stosownie do tego przepisu zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się wówczas w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a rzeczywistym dochodem na osobę w rodzinie. Powyższe oznacza, że aby uzyskać zasiłek stały wnioskodawca musi spełniać łącznie dwa warunki: powinien być osobą pełnoletnią pozostającą w rodzinie i całkowicie niezdolną do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności a jego dochód nie może przekroczyć kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (na dzień orzekania przez organ II instancji) wynosiło 351 zł. Dochód na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Dochodem rodziny jest zaś suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że dochód rodziny pani M. S. wyniósł w marcu 2007 r. - 1427,88 zł. Jest to okoliczność, której skarżąca nie podważa. Organ ustalił także, że rodzina skarżącej składa się z dwóch osób: M. S. oraz jej męża W. S. Biorąc pod uwagę wskazane w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe, bezsprzecznym jest, że zostało ono przekroczone. M. i W. S. mają syna, który przebywa w seminarium duchownym w P. W seminarium I. S. zapewniony ma nocleg oraz posiłki, także jego główna aktywność życiowa skupiona jest w przedmiotowym miejscu. Nie można zatem uznać, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, bowiem jego przejawem jest miedzy innymi wspólne zamieszkanie i gospodarowanie (por. art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej). Uiszczanie przez rodziców na rzecz Seminarium miesięcznej opłaty w wysokości 150 zł powyższej sytuacji nie zmienia. Odnosząc się zaś do drugiej przesłanki wyjaśnić należy, że całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu ustawy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub też legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Skarżąca oprócz przesłanki dotyczącej kryterium dochodowego nie spełniła także przesłanki dotyczącej całkowitej niezdolności do pracy. M. S. legitymuje się bowiem lekkim stopniem niepełnosprawności, a z treści orzeczenia wydanego przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 14 marca 2007 r. wynika, że nie ma żadnych ograniczeń w podjęciu przez nią odpowiedniej pracy. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy należy zauważyć, że podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące spłacania zaciągniętych kredytów oraz uiszczania zaległych opłat nie mają wpływu na rozstrzygniecie w niniejszej sprawie, bowiem istotą uzyskania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego z tytułu całkowitej niezdolności do pracy jest wyłącznie spełnienie wymienionych powyżej kryteriów. Jedynie pogorszenie stanu zdrowia skarżącej oraz znaczne obniżenie uzyskiwanego przez rodzinę dochodu pozwoliłoby na przyznanie skarżącej żądanego świadczenia. W tej sytuacji obniżenie dochodów wskutek wyprowadzenia się lokatora nie skutkuje przyznaniem skarżącej świadczenia bez zmiany jej sytuacji zdrowotnej. Podsumowując, stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały analizy zebranych w sprawie dowodów zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 k.p.a. Na marginesie wyjaśnić należy skarżącej, że sądy administracyjne upoważnione są jedynie do dokonywania kontroli zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z przepisami prawa. W razie uznania, że skarga jest uzasadniona sąd może jedynie, w zależności od stwierdzonego uchybienia, stwierdzić nieważność decyzji lub jej wydanie z naruszeniem prawa albo decyzję uchylić. W żadnym przypadku sąd nie może rozstrzygnąć merytorycznie wniosku i orzec w zastępstwie organu administracji publicznej, czego domagała się skarżąca. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło