II SA/Gd 746/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia 22 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przejęcia na własność nieruchomości do zasobu mienia komunalnego gminy postanawia odmówić przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, ani żadnych środków do życia. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 15 marca 2010 r., wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych: - złożenia oświadczenia odnośnie źródeł utrzymania wnioskodawcy. W wezwaniu wskazano jednocześnie, że z formularza PPF wynika, iż wnioskodawca nie osiąga żadnych dochodów. Wezwano go zatem do wykazania, z czego się utrzymuje, skąd bierze środki na zakup żywności i zakup leków, gdzie faktycznie mieszka, czy korzysta z pomocy finansowej innych osób lub instytucji, - odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę zeznań podatkowych za rok 2008, a w przypadku ich nieskładania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, - zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną, - nakazu płatniczego dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] w B. ze wskazaniem, kto zamieszkuje w tej nieruchomości i kto jest właścicielem, - złożenia oświadczenia, gdzie jeszcze skarżący zamieszkuje, skoro wskazuje, iż nie tylko w B. przy ul. [...], - wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości), - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłata za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz nieczystości itp.). Wezwanie powyższe wysłane zostało z sądu na adres skarżącego w dniu 15 marca 2010 r., awizowane po raz pierwszy w dniu 18 marca 2010 r., zaś po raz wtóry – w dniu 26 marca 2010 r. Pismo to zostało uznane za doręczone skarżącemu w trybie art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc z upływem 14 dni od dnia poinformowania (poprzez awizo) o spoczywaniu przesyłki w placówce pocztowej, tj. z dniem 2 kwietnia 2010 r. Pomimo upływu terminu sądowego z dniem 16 kwietnia 2010 r. i pouczenia o skutkach niezastosowania się do treści wezwania, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie przedłożył żadnych z wyżej wymienionych dokumentów. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Mając na uwadze okoliczność, iż skarżący nie wykonał zobowiązania referendarza należało uznać, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Pomimo wezwania, wnioskodawca nie przedłożył żądanych w nim dokumentów, które pozwoliłyby na wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz nasuwających się wątpliwości dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej, zwłaszcza stanu ewentualnych oszczędności i majątku. Oświadczenie wnioskodawcy, iż nie posiada żadnego majątku, ani też żadnych środków do życia oraz nie ma żadnych dochodów nasuwa bowiem wątpliwości związane z ustaleniem, z czego w takim razie skarżący się utrzymuje i gdzie mieszka. Wnioskodawca nie złożył stosownych oświadczeń oraz nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, czy zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną, jak również odpisów zeznań podatkowych za 2008 rok, które potwierdziłyby ewentualnie fakt nie osiągania jakichkolwiek dochodów przez wnioskodawcę. Brak wyjaśnień i współdziałania wnioskodawcy w celu usunięcia powstałych wątpliwości, które nie mogą być rozwiane przy braku reakcji ze strony wnioskodawcy sprawia, że brak jest podstaw, by uznać, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, przytoczone wyżej. Rzeczą wnioskodawcy, starającego się o uzyskanie prawa pomocy jest wykazanie, że spełnia ustawowe przesłanki, od których istnienia uzależnione jest przyznanie prawa pomocy. Nie sposób zaś uznać, że te przesłanki zachodzą w sytuacji uchylania się przez wnioskującego od współdziałania w zakresie potwierdzenia faktów, mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.