II SA/Gd 746/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 15 lipca 2025 r., nr WOP.7721.47.2025.KK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 2 września 2025 r. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: skarżący, Przedsiębiorstwo) wniosło bezpośrednio do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: WINB) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję WINB z 15 lipca 2025 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie z 12 marca 2025 r., nr PINB-V-7141/5/21, i nakazano P. – właścicielowi obiektu, dokonanie rozbiórki obiektu strzelnicy oznaczonej nr [...], usytuowanej na działce nr [...] w D., gmina L., zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że doręczenie decyzji nastąpiło za pośrednictwem publicznego systemu e-doręczeń, jednakże było ono nieprawidłowe i nie wywołało skutku procesowego, albowiem system e-Doręczeń nie wygenerował informacji o doręczeniu, w efekcie czego skarżący nie odnotował doręczenia jako odrębnej decyzji. W tym samym czasie do skarżącego doręczone zostały przez system dwie decyzje tego samego organu. Odbierając decyzję w sprawie WOP.7721.34.2025.KK, skarżący był przekonany że jest to jedna sprawa. Nadto, decyzja nie została doręczona stronie, tj. S. W efekcie, skarżący powziął wiedzę o doręczeniu kolejnej, odrębnej decyzji, przeglądając system e-Doręczeń w dniu 2 września 2025 r., na co przedstawiono dowód w postaci zrzutu ekranu. W konsekwencji skarżący, do dnia 2 września 2025 r. nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z decyzją w terminie ustawowym, a tym samym nie mógł skutecznie wnieść skargi w przewidzianym przez prawo terminie. W niniejszej sprawie brak winy skarżącego jest oczywisty - uchybienie terminu nastąpiło z powodu wadliwego działania systemu doręczeń elektronicznych i uzasadnianego okolicznościami błędu skarżącego (odnotowania jednej, zamiast dwóch, decyzji doręczanej przez ten sam organ w tym samym czasie). W uzasadnieniu wniosku podano, że został on złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. od dnia, w którym skarżący faktycznie uzyskał dostęp do decyzji poprzez e-Doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie podlegał uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zasadniczym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w uchybieniu danego terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się natomiast z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności, takich jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, inna katastrofa, nagła choroba strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia (por. T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). Strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna zatem wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Jednakże, przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku konieczne jest sprawdzenie jego dopuszczalności, tj. czy został on złożony w terminie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zawarty w samej skardze, został złożony w dniu 2 września 2025 r. bezpośrednio do organu, bez pośrednictwa poczty. We wniosku - jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia skargi - wskazano fakt, że system e-Doręczeń nie odnotował odrębnego doręczenia zaskarżanej decyzji nr WOP.7721.47.2025.KK, zaś strona uzyskała faktyczny dostęp do decyzji w dniu 2 września 20205 r. Na potwierdzenie powyższego strona przedłożyła "zrzut ekranu z 2.09.2025 roku". Zdaniem Sądu powyższy zrzut ekranu nie stanowi o tym, iż wiedzę o decyzji doręczanej za pośrednictwem e-Doręczeń strona powzięła 2 września 2025 r., bowiem z przekazanego wydruku zrzutu ekranu nie sposób ustalić, że pochodzi on z 2 września 2025 r. W zakresie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu Sąd dysponuje więc wyłącznie oświadczeniem strony, a ze względu na to, że Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, dał wiarę temu oświadczeniu. W konsekwencji uznano, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do przesłanki braku winy P. w uchybieniu terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że przesłanka ta nie została w sprawie uprawdopodobniona. Mianowicie, z wydruku zrzutu ekranu z systemu e-Doręczeń wynika, że załączony do przesyłki elektronicznej dokument oznaczony "WOP.7721.47.2025.KK.decyzja.15.07.2025.pdf", wysłany na adres e-Doręczeń strony skarżącej w dniu 16 lipca 2025 r. o godzinie 11:56, został otrzymany przez stronę w dniu 18 lipca 2025 r. o godzinie 9:16. Wskazana data otrzymania przesyłki w trybie e-Doręczeń oznacza, że w tej dacie adresat dokonał czynności odczytania tej przesyłki, co jest równoznaczne z jej doręczeniem. Dane te są zbieżne z Potwierdzeniem Otrzymania, znajdującym się w aktach administracyjnych organu odwoławczego, gdzie również podano, że korespondencja z decyzją wpłynęła na adres do doręczeń strony w dniu 16 lipca 2025 r. o godzinie 16:03:39, zaś odebrana została w dniu 18 lipca 2025 r. o godzinie 09:16:55. Jako datę podpisania dowodu system wskazał 18 lipca 2025 r. o godzinie 09:17:10. Jak natomiast wynika z dokumentu "Instrukcje", dostępnego pod adresem https://www.gov.pl/web/e-doreczenia/instrukcje2 i zawierającego procedury dotyczące e-Doręczeń dla obywateli, zanim otworzy się ekran wiadomości, wyświetlony zostaje komunikat z pytaniem, czy adresat potwierdza odebranie wiadomości. Po zatwierdzeniu nadawca otrzyma dowód otrzymania a system przenosi odbiorcę do treści wiadomości. Po wyświetleniu szczegółów wiadomości dostępne są elementy: Powrót – po kliknięciu następuje powrót do skrzynki Od: nadawca wiadomości Doręczona: data i godzina doręczenia (podkreślenie własne Sądu) Pobierz dowody techniczne – po kliknięciu można pobrać dowody techniczne Treść wiadomości Załączniki – jeśli zostały dodane do wiadomości. Konieczne jest kliknięcie w "Pobierz", jeśli załączniki mają być pobrane Odpowiedz (szczegółowy opis w rozdziale 19) Przekaż dalej (szczegółowy opis w rozdziale 20) Powyższe dane wskazują, że - wbrew twierdzeniu wniosku - przesyłka z decyzją nie tylko wpłynęła na adres do doręczeń Przedsiębiorstwa w dniu 16 lipca 2025 r., ale że w dniu 18 lipca 2025 r. Przedsiębiorstwo potwierdziło odebranie wiadomości od organu, oznaczonej "Numer sprawy: WOP.7721.47.2025.KK" wraz z załącznikiem "WOP.7721.47.2025.KK.decyzja.15.07.2025.pdf" i dokonało odczytania przesyłki, tj. potwierdziło jej odbiór. To, czy w dacie potwierdzenia odbioru strona faktycznie zapoznała się z treścią decyzji oraz uświadomiła sobie, jakiej sprawy decyzja dotyczy, nie ma wpływu na termin do wniesienia skargi. Co więcej, również twierdzenie, że odbierając decyzję nr WOP.7721.34.2025.KK, strona była przekonana, że jest to jedna sprawa, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z oznaczenia przesyłki jednoznacznie wynika, jakiej decyzji dotyczy doręczenie – treść wiadomość wskazuje bowiem znak sprawy, jak również odpowiednim numerem oznaczony jest załącznik do wiadomości. Mając to na uwadze Sąd uznał, że w świetle przedstawionych przez stronę dowodów i materiału znajdującego się w aktach organu, nie sposób uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Skoro jednoznacznie ustalono, że decyzja została odebrana, to fakt niezapoznania się przez stronę z jej treścią, świadczy wyłącznie o nienależytym dbaniu o swoje procesowe interesy, nie zaś o okolicznościach niezależnych od strony. Skarżącego, komunikującego się z organem za pomocą środków komunikacji elektronicznej, obciąża obowiązek systematycznego monitorowania, czy na podany przez niego adres poczty elektronicznej wpływa jakakolwiek korespondencja. Doświadczenie życiowe nakazuje bowiem okresowe sprawdzanie skrzynki pocztowej. Tym czasem skarżący, jak wynika z jego wniosku i Potwierdzenia Odbioru, dokonał sprawdzenia skrzynki 18 lipca 2025 r., kiedy to doręczono mu m.in. inną decyzję nr WOP.7721.34.2025.KK, a następnie dopiero – jak oświadcza – 2 września 2025 r. przy doręczeniu kolejnej przesyłki. Tak długi okres niemonitorowania skrzynki elektronicznej należy uznać za niedbalstwo obciążające stronę przy badaniu winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Z powyższych względów Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.