II SA/Gd 747/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A z siedzibą w W. na postanowienie Burmistrza Miasta Rumi z dnia 9 maja 2024 r., nr IM.6850.58.2024 w przedmiocie uzgodnienia projektu zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego drogi gminnej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej A z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z 13 lutego 2024 r. H. S.A. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") wystąpiła do Burmistrz Miasta Rumi (dalej: "Burmistrz") o wydanie, w trybie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 645 ze zm.), uzgodnienia projektu zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego przy ul. W., w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą, tj. dla budowy czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz zbiornika retencyjnego na wody opadowe na części działki nr [...], obręb [...] w R. Postanowieniem z 22 marca 2024 r. Burmistrz uzgodnił zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego drogi gminnej nr [...] ulicy W. (działki nr [...], [...] obręb [...]). Pismem z 29 marca 2024 r. Spółka cofnęła wniosek z 13 lutego 2024 r. wnosząc o umorzenie postępowania. Postanowieniem z 9 maja 2024 r. Burmistrz, na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", odmówił uchylenia postanowienia z 22 marca 2024 r. i podtrzymał wydane w nim stanowisko. Pismem z 11 czerwca 2024 r. Spółka wniosła skargę na postanowienie Burmistrza z 9 maja 2024 r. wnosząc o uchylenie w całości zarówno zaskarżonego, jak i postanowienia z 22 marca 2024 r. i umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie uchylenie w całości obu postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W piśmiennictwie wskazuje się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte, dopóki toczy się postępowanie administracyjne lub nie zostały wykorzystane środki weryfikacji w postępowaniu administracyjnym aktów, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji, dostępne dla podmiotu, który chce zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne (T. Woś [w:] Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 156). A zatem, dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu. Należy podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 P.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracji wyższego stopnia i nie może naruszać podstawowej zasady, jaką jest dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Zasada ta daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia (§ 1). Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2). Postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie (art. 125 § 1 k.p.a.). W myśl art. 141 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (§ 1). Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2). Przenosząc powyższe regulacje i rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że postanowieniem z 9 maja 2024 r. Burmistrz, na podstawie art. 154 k.p.a., odmówił uchylenia swojego postanowienia z 22 marca 2024 r. i podtrzymał wydane w nim stanowisko. Burmistrz działał w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji, stąd też na wydane przez ten organ postanowienie Skarżącej przysługiwało prawo wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Burmistrz błędnie wskazał w wydanym rozstrzygnięciu, że nie przysługuje na nie zażalenie, jednakże kwestia ta (błędne pouczenie o środku zaskarżenia) może mieć znaczenie przy ewentualnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Poprzez zaskarżenie do tutejszego Sądu ww. postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji nie został wypełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Zgodnie z art. 58 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (§ 1 pkt 6). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.