II SA/Gd 749/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Wojewody z dnia 11 lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające ją postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 18 stycznia 2002 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody na rzecz A. M. kwotę 70,06 (siedemdziesiąt złotych sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta zawiesił postępowanie w sprawie o wymeldowanie M. O. i A. W. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w B. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przed Sądem Rejonowym w B. wszczęte zostało postępowanie z powództwa M. O. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu przy ulicy [...]. W ocenie tegoż organu, kwestia uprawnienia strony do zamieszkania w miejscu zameldowania stanowi w sprawie o wymeldowanie zagadnienie wstępne, które do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny powoduje konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołała się A. M., domagając się dalszego prowadzenia postępowania w sprawie. Wojewoda postanowieniem z dnia 11 lutego 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał na treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podtrzymując pogląd organu pierwszej instancji, iż zawisła przed sądem rejonowym sprawa dotycząca ustalenia uprawnień M. O. do lokalu, w którym jest zameldowany, stanowi zagadnienie wstępne, którego wyjaśnienie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w niniejszej sprawie administracyjnej. Powyższe postanowienie zaskarżyła A. M. podnosząc, iż zarówno M. O. jak i A.W. od wielu lat nie zamieszkują w miejscu zameldowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszym stanie faktycznym podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 97 § 1 pkt 4 kpa zgodnie, z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie organów administracji obu instancji, tocząca się sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu przy ulicy [...], dotycząca uprawnień M. O. do tegoż lokalu jest w niniejszej sprawie administracyjnej zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie o wymeldowanie. Wskazać w tym miejscu należy, iż wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie sygn. K 20/01 orzekł, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, odpadła możliwość badania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy uprawnień do lokalu, jako przesłanki warunkującej uwzględnienie bądź nieuwzględnienie wniosku w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Wyrok ten został ogłoszony w Dz. U. nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym też dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Stosownie do tej zmiany organy administracji nie mają prawa badać uprawnień strony do przebywania w lokalu w sprawie o wymeldowanie. Innymi słowy, brak uprawnienia, czy też utrata uprawnień strony do przebywania w lokalu stałego zameldowania nie stanowi już jednej z materialnych przesłanek wymeldowania jej z tegoż lokalu. Zatem, nawiązując do treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa, kwestia uprawnień strony do przebywania w lokalu, z którego ma zostać wymeldowana, wobec wyeliminowania z porządku prawnego art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie stanowi już zagadnienia wstępnego warunkującego wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o wymeldowanie. Tym samym, brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) decyzja lub postanowienie ulegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjąć przy tym należy, że nawet, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mocą którego uchylono przepis będący materialną podstawą zaskarżonego aktu administracyjnego (art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), zapadł po wydaniu zaskarżonego postanowienia, lecz jego treść jest znana sądowi w chwili orzekania, to takie postanowienie organu administracji, choć formalnie zgodne z prawem, nie może się ostać. (por. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. w sprawie III SA 4728/97, opublikowanej w OSP nr 1 z 2000 r., poz. 16 w odniesieniu do wznowienia postępowania). W konsekwencji skarga podlega uwzględnieniu na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c, art. 134 ust. 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd, na mocy art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził od Wojewody na rzecz A. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd nie zastosował w niniejszej sprawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż uznał, że przepisu tego nie stosuje się wobec postanowień, które nie podlegają wykonaniu, do takich zaś należy zaliczyć postanowienie o zawieszeniu postępowania.