II SA/Gd 749/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-02-17
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Anna Orłowska, Marek Gorski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, w szczególności w kontekście sporu o posiadanie lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy strony prezentują odmienne stanowiska co do opuszczenia lokalu, a jednocześnie toczy się postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania przed sądem powszechnym, organ meldunkowy musi zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia prejudycjalnego przez sąd powszechny. Dopiero takie rozstrzygnięcie pozwoli na ustalenie, czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny.Stan faktyczny
E. K. złożył wniosek o wymeldowanie członków rodziny z pobytu stałego, twierdząc, że opuścili oni lokal w grudniu 2001 r. i przebywają pod innym adresem. W odpowiedzi, osoby te poinformowały o wytoczeniu sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania, twierdząc, że zostały zmuszone do opuszczenia lokalu. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie o wymeldowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. E. K. zaskarżył postanowienie Wojewody do sądu administracyjnego, podnosząc, że pozew o przywrócenie posiadania został wniesiony jedynie w celu zapobieżenia wydaniu decyzji o wymeldowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Anna Orłowska NSA Marek Gorski (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Wojewody z dnia 15 października 2002 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia 15 października 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 9 września 2002 r. zawieszającą postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek E. K. w sprawie wymeldowanie żony C., córki M. i syna Z., do chwili rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w T.
W dniu 19 lipca 2002 r. E. K. złożył wniosek o wymeldowanie w/w członków rodziny z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu podał, że opuścili oni lokal w grudniu 2001 r. i przebywają na stałe pod innym adresem. W trakcie postępowania wyjaśniającego C. K., M. K. i Z. K. poinformowali organ o wytoczeniu sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu, bowiem do opuszczenie lokalu w 2001 r. zostali zmuszeni przez E. K. Organ meldunkowy badając przesłankę dobrowolnego opuszczenia lokalu uznał, że w związku z powództwem posesoryjnym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., należy zawiesić postępowanie o wymeldowanie do czasu rozpoznania kwestii prejudycjalnej przez sąd powszechny.
Na skutek odwołania E. K. sprawa zawieszenia postępowania była badana jeszcze raz przez Wojewodę. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia stwierdzając, że zawieszenie postępowania ma uzasadnienie faktyczne i prawne.
E. K. zaskarżył postanowienie organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Podkreślił, że strony przeciwne wniosły pozew o przywrócenie naruszonego posiadania tylko w celu zapobieżenia wydania decyzji o wymeldowaniu. Podtrzymał twierdzenia, że od grudnia 2001 r. zamieszkują inny lokal w P. przy ul. [...] i systematycznie dokonywały kradzieży z jego mieszkania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przesłanką dokonania wymeldowania danej osoby z lokalu jest opuszczenie przez nią lokalu bez wymeldowania się. Taki stan prawny wynika z obecnego brzmienia art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, aby można było mówić o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powyższej ustawy, opuszczenie musi mieć charakter trwały i dobrowolny. Organ meldunkowy prowadząc postępowanie w sprawie wymeldowania powinien zbadać i jednoznacznie wyjaśnić czy w danej sprawie opuszczenie lokalu miało taki charakter.
Art 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do zawieszenia z urzędu postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Wobec odmiennych stanowisk stron oraz zawiśnięcia sprawy posiadania lokalu przed sądem powszechnym, organ meldunkowy był zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania do czasu rozstrzygnięcia prejudycjalnego. Dopiero rozstrzygnięcie sądu powszechnego na tle okoliczności sprawy upoważnia organ do stwierdzenia czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny oraz wydania decyzji zgodnie z prawem.
Z uwagi na wyżej wymienione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło