II SA/Gd 75/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej w formie schronienia i jednego posiłku dziennie 1. odrzuca skargę w części dotyczącej żądania zasądzenia odszkodowania, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. Decyzją z dnia 17 grudnia 2004r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał S. M. świadczenia z pomocy społecznej w postaci schronienia i jednego posiłku dziennie w Noclegowni [...] od dnia 24 grudnia 2004r. do dnia faktycznego pobytu w placówce nie dłużej jednak niż do 31 marca 2005r. Decyzję wydano na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1, 2 i 4, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca jest pozbawiony schronienia i posiłku, a także nie posiada własnego źródła dochodu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. M. wskazując, iż decyzja nie zawiera przepisów szczegółowych dotyczących pomocy w formie schronienia i posiłku, nadto brak jest uzasadnienia w zakresie odmowy przyznania schronienia i posiłku do dnia 24 czerwca 2005r. Decyzją z dnia 12 grudnia 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż art. 48 ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych. Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. O przyznanie pomocy w tej formie na okres 6 miesięcy odwołujący wnosił pismem z dnia 23 listopada 2004r. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzje o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ustawy). Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Przeprowadzony w niniejszej sprawie wywiad środowiskowy wykazał, że odwołujący jest osobą samotną, bezdomną i nie posiada dochodów. Zdaniem organu odwoławczego udzielona pomoc niewątpliwie może nie spełniać oczekiwań strony. Wskazał przy tym, iż ośrodki pomocy społecznej przyznają świadczenia w ramach posiadanych środków finansowych. Trudna sytuacja na rynku pracy i ubożenie społeczeństwa powodują nieustanne powiększanie się kręgu osób potrzebujących wsparcia. Organy pomocy społecznej na ogół trafnie oceniają do kogo i w jakim zakresie owo wsparcie kierować. Niedostateczna wielkość posiadanych środków finansowych powoduje konieczność "dzielenia" ich w taki sposób, aby jak największa grupa osób i rodzin mogła uzyskać chociażby minimalne wsparcie. Wypłacane odwołującemu świadczenia z pomocy społecznej wskazują, że takie wsparcie również on otrzymuje. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny tj. uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osób objętych systemem świadczeń. Udzielenie schronienia w formie przyznania miejsca w domu noclegowym (a także wypłacony w tym miesiącu zasiłek celowy w wysokości 300 zł) świadczy o tym, iż odwołujący jest objęty pomocą społeczną o takim właśnie charakterze. Ponadto, jak wynika z treści art. 48 ust. 2 ustawy pomoc w formie przyznania miejsca w domu noclegowym ma charakter tymczasowy, a decyzja w tym zakresie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. W tej sytuacji przyznanie schronienia na okres krótszy niż wskazany we wniosku, obejmujący tylko okres zimowy, nie może zostać uznane za naruszenie obowiązujących przepisów. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. M. zarzucając zwłokę w wydaniu rozstrzygnięcia, brak jawności oraz stronniczość w jego podejmowaniu. Wskazał, iż organy nie ustosunkowały się do jego zarzutów. Zażądał stwierdzenia naruszenia prawa i zasądzenia od Skarbu Państwa odszkodowania w wysokości jednego miliona złotych z odsetkami za naruszenie prawa przez organy administracji. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne i wynika z nich, że skarżący, będąc osobą samotną, bezrobotną, bezdomną, bez jakichkolwiek dochodów spełnia określone w przepisach ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe i ma uprawnienia do ubiegania się o przyznanie świadczeń z tej pomocy. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przyznanie S. M. schronienia i jednego posiłku dziennie od dnia 24 grudnia 2004r. do dnia faktycznego pobytu w placówce, nie dłużej niż do 31 marca 2005r. Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, iż udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych. Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić (art. 48 ust. 4). Skarżący domagał się we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie przyznania mu schronienia na okres 6 miesięcy. Zaskarżoną decyzją przyznano skarżącemu schronienie oraz posiłek na okres trzech miesięcy. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zgodne z prawem. Organ prawidłowo bowiem zastosował cytowane wyżej przepisy ustawy o pomocy społecznej, a swoje rozstrzygnięcie w powyższym zakresie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa. Trafnie przy tym stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pomoc w formie przyznania miejsca w domu noclegowym ma charakter tymczasowy, a decyzja w tym zakresie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Wskazać wprawdzie należy, że rozstrzygnięcie powinno załatwiać całą sprawę. Oznacza to, w postępowaniach wszczętych na wniosek, konieczność odniesienia się w rozstrzygnięciu do całości żądania strony. Strona może natomiast żądać uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa do odwołania (art. 111 § 1 Kpa). Z akt sprawy nie wynika jednakże, aby skarżący taki wniosek składał. Na marginesie jedynie wskazać należy, że z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie przed Sądem w dniu 6 września 2006r. wynika, że do chwili obecnej przebywa on w noclegowni [...], gdyż schronienie dające mu prawo do przebywania w tym miejscu przyznane zostało kolejnymi decyzjami. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę w części dotyczącej rozstrzygnięcia o przyznaniu skarżącemu schronienia oraz jednego posiłku dziennie w Noclegowni [...] od dnia 24 grudnia 2004r. do dnia faktycznego pobytu w placówce nie dłużej jednak niż do 31 marca 2005r. jako niezasadną oddalił. W niniejszej sprawie zgłoszenie żądania zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego odszkodowania nie może być przedmiotem rozpoznania, albowiem nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego określony przepisami art. 3 § 2 i art. 4 powołanej wyżej ustawy nie obejmuje wydawania rozstrzygnięcia w takim przedmiocie. Z tych przyczyn skargę w tym zakresie należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.