II SA/Gd 750/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2012 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. F. kwotę 200 (dwieście złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 25 maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił M. i M. F. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym z przyłączami. Budynek ten został zrealizowany na działkach o nr [...] przy ul. W. w M. na podstawie decyzji z 31 lipca 1989 r., przeniesionej na rzecz M. i M. F. 25 sierpnia 2008 r., a następnie trzykrotnie zmienianej decyzjami: z 23 kwietnia 2009 r., 3 września 2009 r. i 12 stycznia 2010 r.. Wojewoda decyzją z 18 lutego 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty z 23 kwietnia 2009 r., sprostowanej postanowieniem z dnia 4 maja 2009 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego obejmującego projekt zagospodarowania oraz budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługą w zabudowie wolnostojącej wraz z przyłączami na dz. [...] przy ul. W. w M., jako rażąco naruszającej prawo. Decyzja ta zmieniała decyzję o pozwoleniu na budowę z 31 lipca 1989 r. W wyniku powyższego w obrocie prawnym pozostała decyzję o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego z gabinetem odnowy biologicznej z 31 lipca 1989 r.. W wyniku postępowania wznowieniowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 24 września 2012 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił własną decyzję z dnia 25 maja 2010 r. udzielającą M. i M. F. pozwolenia na użytkowanie budynku wielorodzinnego na działkach nr ew. gr.[...] przy ulicy W. w M. i jednocześnie odmówił udzielenia takiego pozwolenia. Rozpoznając odwołanie M. F. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 31 października 2012 r. uchylił decyzję PINB wskazując, że sam fakt wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie powoduje konieczności wyeliminowania w trybie wznowieniowym także pozwolenia na użytkowanie. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji po wznowieniu z urzędu postępowania ma obowiązek przeanalizowania zarówno powodów wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji Starosty z dnia 23 kwietnia 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego jak i decyzji Burmistrza Miasta z dnia 27 stycznia 2009 r. ustalającej warunki zabudowy dla budynku wielorodzinnego z usługą. Powinien także przeanalizować pozostałą w obiegu prawnym dokumentację techniczną budynku jednorodzinnego z usługą stanowiącą załącznik do funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę z dnia z dnia 31 lipca 1989 r. w aspekcie żądania zawartego we wniosku inwestorów z dnia 7 maja 2010 r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Podkreślił organ odwoławczy, że wniosek o pozwolenie na użytkowanie dotyczył budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w takiej sytuacji organ I instancji winien był wezwać inwestorów do zmiany bądź wycofania wniosku mając na uwadze, że w funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji z 31 lipca 1989 r., dotyczącej budynku jednorodzinnego, nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W skardze złożonej na powyższą decyzję M. F. zarzucił naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bowiem stroną wnoszącą odwołanie w sprawie był M. F., podczas gdy w treści decyzji wskazane zostało, że odwołanie wnieśli M. i M. F. Ponadto, w przekonaniu skarżącego, stan faktyczny w sprawie nie został przez organy należycie wyjaśniony. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym, zgodnie z § 2 tegoż artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone w niniejszym postępowaniu decyzje zostały wydane w trybie wznowienia postępowania, zatem w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga, czy stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę stwarza przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, czy też stanowi podstawę do wznowienia postępowania w tej sprawie. Problematyka ta była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że Kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie odróżnia uchylenie decyzji od stwierdzenia jej nieważności, zarówno gdy chodzi o skutki tych rozstrzygnięć, jak i tryb ich podejmowania. Nie można więc w określeniu "decyzja została następnie uchylona lub zmieniona", użytym w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., pomieścić stwierdzenia nieważności decyzji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, że "stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.". Powyższa uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, a Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela stanowisko w niej wyrażone. W przedmiotowej sprawie rozważenia wymaga, czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku wielorodzinnego istotnie została oparta na wyeliminowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestię zależności decyzji, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. należy rozpatrywać na podstawie przepisów prawa materialnego, które wyznacza relacje między tymi decyzjami, w tym przypadku Prawa budowlanego. Ustalając powyższą okoliczność organy powinny wziąć pod uwagę, że przedmiotowy budynek wielorodzinny został zrealizowany na podstawie projektu zamiennego zatwierdzonego wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzją z dnia 23 kwietnia 2009 r., decyzja ta nakładała także na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, ponieważ budynek wielorodzinny zaliczony został do kategorii XIII i XVIII zgodnie z klasyfikacją art. 55 Prawa budowlanego. Natomiast pierwotna decyzja z 31 lipca 1989 r. dotyczyła budynku jednorodzinnego, co do którego takiego obowiązku nie nałożono, nie wynika on także z obowiązujących przepisów. Należało więc, uznając skargę za zasadną, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisem art. 135 tej ustawy orzec jak w sentencji wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 2 opierając na przepisie art. 200 p.p.s.a.