II SA/Gd 755/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. i Z. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 października 2005 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia 1. przyznać Z. M. i Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z. i Z. M. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawców wynika, że prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny są dochody z tytułu emerytur małżonków: w wysokości 1020,72 zł – Z. M. oraz 1 350,76 zł miesięcznie – Z. M. (emerytura wraz z dodatkiem). Wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają żadnego majątku, poza mieszkaniem o powierzchni 71 m2 oraz nieruchomością zabudowaną domkiem letniskowym o powierzchni 40,7 m2. W uzasadnieniu wniosku podali, że z uzyskiwanych dochodów pokrywają obowiązkowe opłaty – za mieszkanie, media, podatki, ubezpieczenie na życie, koszty utrzymania, usługi medyczne, leki, przejazdy do placówek zdrowia, koszty żywności, ubrań, środków czystości, więc na kulturę, prasę i oświatę pieniędzy im już nie starcza. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Zgodnie z art. 245 § 3 tejże ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane wskazujące na wysokość dochodów gospodarstwa domowego skarżących, Sąd uznał, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania związanych z niniejszą sprawą bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tym samym sąd uznał, że spełniają oni przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W ocenie Sądu, brak jest jednak podstaw, by uwzględnić wniosek w całości. Wnioskodawcy osiągają stałe miesięczne dochody, których wysokość nie jest najniższa (łącznie ponad 2 000 zł netto), ponadto posiadają majątek postaci mieszkania oraz nieruchomości gruntowej zabudowanej domkiem letniskowym. W ocenie Sądu – sytuacja majątkowa skarżących i osiągane przez nich dochody pozwolą im - jeśli weźmie się pod uwagę fakt ustanowienia radcy prawnego z urzędu – na partycypowanie w kosztach sądowych w sprawie, które w zasadzie sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.