II SA/Gd 760/09
WyrokWSA w Gdańsku2010-06-16
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Tamara Dziełakowska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może nakazać zamurowanie otworu okiennego w ścianie budynku znajdującej się na granicy działek, jeśli budynek został wybudowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, a skarżący twierdzi, że zmiany te zostały zaakceptowane przez urzędników, mimo braku formalnej decyzji administracyjnej w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odstępstwa od istotnych warunków pozwolenia na budowę, takie jak zmiana usytuowania budynku i wykonanie okna w ścianie na granicy działek, wymagają formalnej decyzji administracyjnej o zmianie pozwolenia na budowę. Nawet jeśli pracownicy organu administracji zaakceptowali te zmiany nieformalnie lub dokonali odbioru budynku z naruszeniem prawa, nie zastępuje to wymaganej decyzji administracyjnej. W związku z tym, organ ma prawo nakazać doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a ewentualna szkoda skarżącego może być dochodzona na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Skarżący M. K. został zobowiązany decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do zamurowania otworu okiennego w budynku gospodarczym znajdującym się na granicy działek. Budynek został wybudowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym zmiana usytuowania i wykonanie okna na granicy działki. Skarżący twierdził, że zmiany te zostały zaakceptowane przez urzędników, jednak brak było formalnej decyzji administracyjnej potwierdzającej te zmiany. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Skarżący M. K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 października 2009 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 sierpnia 2007 r. o nakazaniu skarżącemu wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Z akt sprawy oraz twierdzeń stron wynika, że zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych.
Na skutek pisma A. W. z 6 lutego 2006 r., dotyczącego usytuowania budynku gospodarczego na działce nr [[...]] w L. przy ul. J., stanowiącej przedmiot współwłasności skarżącego, ścianą z oknem na granicy tej działki z działką nr [[...]], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie. W trakcie tego postępowania w dniu 7 kwietnia 2006 r. dokonano oględzin nieruchomości z udziałem skarżącego, który złożył do akt kopię projektu budowlanego z naniesionymi zmianami, zaakceptowanymi, jak twierdził, przez właściwy organ administracji.
Decyzją z 7 czerwca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego, nakazał skarżącemu zamurowanie otworu okiennego w ścianie budynku gospodarczego, znajdującej się na granicy działek nr [[...]] i nr [[...]] w L. przy ul. J.
Uzasadniając decyzję organ administracji wskazał następujące istotne fakty: Budynek gospodarczy przy ul. J. w L. jest własnością skarżącego. Został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 21 grudnia 1981 r. W czerwcu 1986 r. dokonano jego odbioru. Od tego czasu skarżący nie prowadził w tym budynku robót budowlanych. Budynek nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegały na zmianie usytuowania budynku, zmianie jego długości oraz na wykonaniu otworu okiennego w ścianie szczytowej, znajdującej się na granicy działki.
Dokonując oceny prawnej tych faktów organ administracji stwierdził, że budynek, którego dotyczy sprawa, został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, lecz niezgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującymi zarówno obecnie, jak i w chwili budowy. Jako niezgodne z prawem uznano wykonanie okna w ścianie budynku znajdującej się bezpośrednio na granicy działek i w związku z tym, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nakazano jego zamurowanie. Odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zmianie długości budynku uznano za nieistotne, zaś odstępstwo polegające na zmianie usytuowania budynku uznano za uzgodnione z Architektem Miejskim w L. w dniu 21 listopada 1983 r.
Skarżący od decyzji z 7 czerwca 2006 r. wniósł odwołanie, z którego wynika, że jego zdaniem okno w ścianie na granicy działek zostało wykonane zgodnie z projektem budowlanym, przy czym twierdził, że w projekcie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę dokonano zmian, w tym w zakresie usytuowania okna, które zostały zaakceptowane przez "organy nadzoru budowlanego", przez "inspektora J. S." oraz przez "Architekta Miejskiego Urzędu Miejskiego w L." w dniu 21 listopada 1983 r. Na potwierdzenie tych twierdzeń powołał dowód z przesłuchania J. S. oraz kartę tytułową i stronę 27 złożonego przez niego projektu budowlanego.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 26 września 2006 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten zaakceptował ocenę odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającą na zmianie długości budynku, jako nieistotną. Nie uznał natomiast, aby odstępstwa polegające na zmianie usytuowania budynku oraz wykonania okna w ścianie na granicy zostały zatwierdzone przez właściwy organ administracji. Wskazał w związku z tym, że dokumenty przedstawione przez skarżącego, a mające taką tezę potwierdzać, są niepotwierdzonymi kopiami i nie zawierają podpisu oraz pieczątki organu administracji. Zauważył również, że na egzemplarzu archiwalnym projektu nie ma poprawek J. S. W konsekwencji stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien ustalić czy odstępstwo polegające na zmianie usytuowania obiektu budowlanego było istotne.
Odnośnie do wykonania okna w ścianie znajdującej się na granicy działek nr [[...]] i nr [[...]] organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie uznał taką sytuację za niezgodną z przepisami obowiązującymi zarówno w okresie budowy, jak i obecnie, co zobowiązywało go do podjęcia działań na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu 14 grudnia 2006 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości z udziałem skarżącego oraz jego pełnomocnika, który następnie pismem z 8 stycznia 2007 r. wniósł o przesłuchanie J. A. i J. S. Twierdził, że zmiana usytuowania obiektu budowlanego oraz wykonanie okna w ścianie na granicy działek zostało uzgodnione z architektem miejskim, co wskazane osoby miały potwierdzić, gdyż J. A. był, jak twierdził, architektem miejskim, zaś J. S. "nadzorcą inwestycyjnym procesu inwestycyjnego". Dowód z zeznań obu świadków miał być przeprowadzony "na okoliczność zasad sporządzania i zatwierdzania projektu budowlanego oraz zasad działania organów nadzoru budowlanego w okresie w którym niniejsza budowa była oddawana do użytku".
W dniu 20 marca 2007 r. został przesłuchany J. S., a w dniu 22 marca 2007 r. J. A. O obu tych przesłuchaniach nie zostały zawiadomione strony postępowania i nie były obecne podczas przeprowadzania tych dowodów. J. S. potwierdził, że kierował budową prowadzoną przez skarżącego, uznał za autentyczne jego podpisy w projekcie budowlanym oraz zeznał, że nie pamięta żadnych szczegółów. J. A. wyjaśnił, że był urzędnikiem Urzędu Miasta w L. i nie pozwoliłby na usytuowanie okna w ścianie na granicy bez zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej, a takiej w dokumentacji brak.
W piśmie z 4 kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił, że dowód z zeznań świadków został przeprowadzony bez powiadomienia go o tym i bez jego udziału.
W dniu 29 maja 2007 r. ponownie przesłuchano J. A., tym razem z udziałem skarżącego i jego pełnomocnika. J. S. nie przesłuchano, gdyż mimo prawidłowego wezwania nie stawił się.
W trakcie rozprawy administracyjnej pełnomocnik skarżącego wniósł o przesłuchanie J. L., który w latach 1980-82 wydawał pozwolenia na budowę oraz M. B., autora projektu budowlanego. Pełnomocnik skarżącego nie znał adresów tych osób więc wniósł o ustalenie ich przez organ administracji, a w razie niemożności ustalenia tych adresów wniósł, aby zobowiązać do tego skarżącego.
Ponadto w trakcie rozprawy skarżący podniósł, że budynek gospodarczy, którego dotyczy sprawa, został odebrany przez właściwy organ administracji, co oznacza, że organ ten potwierdził wykonanie go zgodnie z prawem.
W dniu 1 czerwca 2007 r. doręczono stronom odpis protokołu rozprawy.
W dniu 24 sierpnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, którą, powołując się na art. 51 ust. 2 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego, nakazał skarżącemu zamurować do 31 października 2007 r. otwór okienny w ścianie budynku, będącego przedmiotem sprawy.
Uzasadniając swoją decyzję organ administracji stwierdził, że zarówno pod rządami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, jak i pod rządami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na granicy działki nie można było sytuować ściany z oknami. Stwierdził też, że zgodnie z obowiązującymi w chwili budowy oraz obecnie przepisami zmiany polegające na innym usytuowaniu obiektu budowlanego oraz umieszczeniu okna niezgodnie z warunkami technicznymi wymagały uzyskania formalnej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wyjaśnił, że przesłuchiwanie kolejnych świadków nie zmieni sytuacji inwestora, gdyż nawet, gdyby urzędnicy zezwolili na nieformalne zmiany, to skarżący nie posiadał zgodnej z prawem zgody na odstępstwa od projektu. W związku z tym organ wskazał, że w archiwalnej dokumentacji nie ma ani jednej adnotacji o dokonanych zmianach. Wskazał też, że roszczeń wobec winnych zaistniałej sytuacji można dochodzić na drodze cywilnej przed sądem powszechnym.
Organ przyjął, że zmiana długości budynku, powodująca zmniejszenie jego kubatury, powierzchni zabudowy i powierzchni użytkowej, nie wpływa na możliwość zabudowy działki sąsiedniej i z tego względu jest nieistotna.
Nałożenie nakazu zamurowania okna uzasadnił koniecznością doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, przy czym zaznaczył, że wykonanie okna w ścianie znajdującej się na granicy działek nr [[...]] i nr [[...]] narusza przepisy obowiązujące w chwili budowy oraz obecnie.
Skarżący od decyzji z 24 sierpnia 2007 r. wniósł odwołanie, w którym zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania przez odrzucenie wniosku o przesłuchanie B. S., G. S. oraz J. S., przez przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia, przez niewskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, dla których innym dowodom nie dano wiary oraz przez niepodanie szczegółowej podstawy prawnej.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 23 października 2009 r. zmienił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku, wyznaczając ten termin do 18 grudnia 2009 r. i utrzymał ją w mocy w pozostałym zakresie.
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy stwierdził, że skarżący wybudował warsztat ślusarski na podstawie pozwolenia na budowę z 21 grudnia 1981 r. i w dniu 12 listopada 1985 r. zawiadomił właściwy organ o zakończeniu budowy. Budynek został wybudowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, zaś odstępstwa polegały na zmianie jego długości, usytuowania na działce i wykonania okna w ścianie szczytowej na granicy działki. Organ odwoławczy zgodził się z zakwalifikowaniem przez organ pierwszej instancji odstępstw w zakresie długości i usytuowania budynku jako nieistotnych. Natomiast wykonanie otworu okiennego w ścianie szczytowej na granicy działek nr [[...]] i nr [[...]], tak jak organ pierwszej instancji, uznał za sprzeczne z przepisami obowiązującymi w czasie budowy oraz obecnie.
Organ odwoławczy nadmienił, że dokumenty przedstawione przez skarżącego, to niepotwierdzone za zgodność kopie. Zauważył, że nie są one podpisane i opieczętowane przez przedstawiciela właściwego organu w związku z czym nie można uznać, aby zmiany w projekcie zostały zatwierdzone przez ten organ administracji. Podniesiono, że w archiwalnych aktach Urzędu Miejskiego w L. nie ma dokumentów zawierających zmiany naniesione przez J. S.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji podniósł, że organ pierwszej instancji umożliwił skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, gdyż przesłuchał J. A. przy udziale pełnomocnika skarżącego, i zaznaczył, że J. S. nie stawił się z powodu choroby. Zarzut pominięcia kolejnych dowodów uznał za niezasadny, gdyż, jak wyjaśnił, organ pierwszej instancji ustosunkował się do tych wniosków wskazując, że przesłuchiwanie kolejnych świadków nie zmieni sytuacji prawnej skarżącego.
W skardze skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 października 2009 r. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, mianowicie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego, polegające na zastosowaniu tych przepisów, mimo że wszystkie roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem oraz przepisów postępowania – art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego, w szczególności niezażądanie od niego oryginałów dokumentów, na które się powołał i które złożył do akt, a także art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie mu udziału w przesłuchaniu świadków.
Uzasadniając skargę skarżący twierdził, że okno w ścianie na granicy działek nr [[...]] i nr [[...]] zostało wykonane przed zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych z 12 listopada 1985 r. W związku z tym twierdził, że zostało ono wykonane zgodnie z projektem, czego potwierdzeniem miały być opinia inspektora nadzoru z 18 czerwca 1986 r. oraz protokół oględzin robót budowlanych z 18 czerwca 1986 r., oba dokumenty podpisane bez zastrzeżeń przez J. A., pełniącego wówczas funkcję architekta miejskiego. Skarżący podkreślił, że o wykonaniu okna przed zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych zeznał też A. W. oraz że nie można go było nie zauważyć podczas odbioru. Niezgłoszenie zastrzeżeń podczas odbioru świadczy, zdaniem skarżącego, że budynek spełniał wymagania określone przepisami, co pozwala domniemywać, że został wybudowany zgodnie z projektem. Skarżący twierdził też, że gdyby nawet było inaczej, to za stan ten odpowiedzialność ponosi organ administracji.
Skarżący podniósł też w uzasadnieniu skargi, że organ administracji nie zażądał od niego przedstawienia oryginału złożonych dokumentów. Twierdził przy tym, że dokumenty te świadczą, że zmiany w projekcie zostały zatwierdzone przez odpowiedni organ administracji. Bliżej wyjaśniając tę kwestię pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Sądem w dniu 16 czerwca 2010 r. stwierdził, opierając się na złożonym do akt oryginale projektu budowlanego, że o zatwierdzeniu zmian przez organ administracji świadczą opieczętowane, czerwone adnotacje podpisane przez J. S.
Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana bez przeprowadzenia dowodu z zeznań J. L., M. B. oraz J. S. oraz bez wezwania skarżącego do złożenia oryginału projektu, przy czym podniósł, że J. L. oraz M. B. mieli potwierdzić, że zmiany w projekcie zostały wprowadzone w uzgodnieniu z organem administracji. Odnośnie do świadków B. S. i G. S. oświadczył, że nie wie czy osoby te mają jakiś związek ze sprawą. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że poza przedłożonym projektem nie posiada innych dokumentów, które wskazywałyby na zatwierdzenie tych zmian przez organ administracji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z przepisu tego wynika, że organ administracji nie ma obowiązku przeprowadzać dowodu, który w żaden sposób nie przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. Inaczej mówiąc dowód musi dotyczyć okoliczności istotnej dla sprawy.
W ustawie z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.), która obowiązywała do 1 stycznia 1995 r., nie uregulowano wyraźnie zagadnienia odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ulega jednak wątpliwości, że obiekt budowlany powinien był być wykonywany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, w tym zgodnie z projektem budowlanym. W art. 32 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidziano możliwość orzeczenia o utracie ważności pozwolenia na budowę w wypadku samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia. Z przepisu tego zatem wyraźnie wynikał zakaz odstępowania od istotnych warunków pozwolenia. Nadto, skoro mowa w tym przepisie o samowolnym odstąpieniu od istotnych warunków pozwolenia, to ustawodawca wyraźnie zakładał też możliwość odstąpienia za zgodą organu, czyli niesamowolnego, które nie rodziło możliwości orzeczenia o utracie ważności pozwolenia na budowę. Wobec nieuregulowania tej kwestii w Prawie budowlanym z 1974 r. należało do takiego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia na budowę, dokonanego za zgodą właściwego organu, stosować ogólne zasady wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli możliwość zmiany decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (art. 155 k.p.a.). Zatem, pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. inwestor mógł odstąpić od istotnych warunków pozwolenia na budowę, po wcześniejszej zmianie tego pozwolenia w trybie art. 155 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że pozwoleniem na budowę z 21 grudnia 1981 r. zatwierdzono projekt budowlany, który nie przewidywał okna w ścianie na granicy działek nr [[...]] i nr [[...]]. Projekt ten w ogóle nie przewidywał, aby budynek gospodarczy miał się znajdować na granicy tych działek. Sytuował on budynek po drugiej stronie działki nr [[...]], na granicy działki nr [[...]] (okoliczności te wynikają ze znajdujących się w aktach archiwalnych egzemplarzy projektu oraz wyrysu z mapy z ewidencji gruntów). Zatem, wykonanie okna w ścianie znajdującej się na granicy działek nr [[...]] i nr [[...]] jest kwestią nie tylko odstępstwa od warunku, aby ściana pozostawała bez okna, ale także odstępstwa w zakresie usytuowania budynku. Tego rodzaju odstępstwo stanowiło więc odstępstwo od istotnych warunków pozwolenia na budowę i wobec tego wymagało zgody organu, która winna była przyjąć formę decyzji o zmianie decyzji z 21 grudnia 1981 r.
Skarżący nigdy nie twierdził, aby taką decyzję uzyskał. Twierdził, że zmiany dokonane w projekcie, a więc w istocie odstępstwo od istotnych warunków pozwolenia na budowę, zostały zatwierdzone poprzez adnotacje na projekcie oraz poprzez odebranie robót budowlanych przez pracownika organu administracji. W związku z tym powoływał dowód z zeznań świadków, którzy mieli potwierdzić, że pracownicy organu administracji zmiany te akceptowali. Dowody te nie mogły jednak przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, gdyż nawet gdyby świadkowie ci zeznali zgodnie z tezą skarżącego, a więc, że pracownicy organu administracji akceptowali zmiany, to i tak nie zastąpiłoby to decyzji organu administracji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. W związku z tym powoływane przez skarżącego dowody z zeznań świadków dotyczyły okoliczności, które nie były w sprawie istotne i z tego powodu organ administracji mógł je pominąć bez narażenia się na zarzut niewłaściwego wyjaśnienia sprawy. Skoro organ administracji mógł powoływane dowody z zeznań świadków pominąć, to uchybienie polegające na tym, że niektóre z nich przeprowadził, lecz bez udziału skarżącego i jego pełnomocnika (dowód z zeznań J. S.) nie stanowi naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy też zauważyć, że uchybienie organu administracji, polegające na tym, że posługiwał się kopią projektu złożonego przez skarżącego, a nie oryginałem, również nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Oryginał tego dokumentu został złożony na rozprawie i Sąd mógł się przekonać, że istotnie, jak przyjęły organy administracji, nie ma na nim adnotacji, które świadczyłyby, aby pracownik organu, upoważniony do wydawania decyzji, poczynił na nim adnotacje, które można by uznać za decyzję administracyjną. Adnotacji dotyczących zmian projektu dokonywał J. S., który nie był pracownikiem organu administracji (swoje nazwisko umieścił w projekcie, będącym w dyspozycji inwestora, w rubryce przeznaczonej na autora opracowania, czyli projektanta).
Wszystko to wskazuje, że organy administracji nie naruszyły w sposób istotny dla wyniku sprawy przepisów postępowania, dotyczących postępowania dowodowego i prawidłowo ustaliły, że skarżący odstąpił bez wymaganego pozwolenia właściwego organu od istotnych warunków pozwolenia na budowę, zmieniając usytuowanie budynku i wykonując w wyniku tego okno w ścianie na granicy działki.
Fakt ten uzasadniał zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 103 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.). Stan budynku, który powstał wskutek odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia na budowę był sprzeczny z prawem, jak słusznie zauważyły organy administracji, zarówno obowiązującym w chwili budowy (§ 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki – Dz.U. nr 17, poz. 62 ze zm.), jak i obecnym (§ 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Zamurowanie okna pozwoli doprowadzić istniejącą sytuację do stanu zgodnego z prawem, co jest celem stosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Powstała w wyniku odstąpienia przez skarżącego od istotnych warunków pozwolenia na budowę sytuacja stanowi oczywiste naruszenie powołanych przepisów, a więc może być zakwalifikowana jako rażące naruszenie prawa. W przypadku rażącego naruszenia prawa ustawodawca rozwiązuje konflikt pomiędzy takimi wartościami, jak prawa nabyte, działanie w zaufaniu do organów władzy i obiektywny porządek prawny, w przypadku decyzji administracyjnych, w ten sposób, że zezwala na stwierdzanie nieważności decyzji niezależnie od czasu, przez który stan niezgodności z prawem istnieje (art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a.), dając możliwość żądania naprawienia szkody poniesionej na skutek stwierdzenia nieważności przez podmiot, który dotychczas z wadliwej decyzji korzystał (art. 4171 § 2 k.c.). Mając to na uwadze Sąd uważa, że podobne reguły winny obowiązywać w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że jeżeli rzeczywiście skarżący wykonał okno w ścianie na granicy na skutek błędnych działań pracowników organu administracji (błędnych działań polegających na tym, że najpierw zaakceptowali zmiany w projekcie bez wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a., i następnie dokonali odbioru obiektu budowlanego, pomijając oczywistą sprzeczność z prawem wykonanych robót budowlanych), to obecnie nie można istniejącej wady sanować w imię ochrony skarżącego działającego w zaufaniu do organu administracji, lecz należy dać pierwszeństwo potrzebie dostosowania obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, który to stan ma służyć nie tylko ochronie interesów prawnych innej osoby (A. W.), ale także interesowi publicznemu, gdyż ratio legis zakazu umieszczania okien w ścianie stojącej na granicy leży także w potrzebie zapewnienia ochrony przeciwpożarowej. Natomiast interesy skarżącego podlegać będą ochronie w ten sposób, że ewentualna szkoda wynikła z konieczności zamurowania okna może być naprawiona przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, jeżeli skarżący wykaże, że została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej (art. 417 k.c.). Jednakże ewentualny fakt, że pracownicy organów administracji dopuścili się zaniedbań, które sprawiły, że skarżący wykonał okno w ścianie na granicy działek, nie może stanowić podstawy do zaniechania obecnie działań organów administracji, zmierzających do naprawienia tego oczywiście wadliwego stanu rzeczy.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i z tego powodu na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło