II SA/Gd 762/10

WyrokWSA w Gdańsku2011-01-05

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca natychmiastowy demontaż stolarki okiennej w budynku wyłączonym z użytkowania została wydana z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja organów nadzoru budowlanego narusza prawo materialne i proceduralne, ponieważ postępowanie wyjaśniające było niepełne i nie zapewniło wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego budynku. Organ nie przeprowadził wymaganego postępowania dotyczącego samowoli budowlanej oraz nie zapewnił stronie udziału w postępowaniu dowodowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji decyzje obu instancji zostały uchylone, a organ zobowiązany jest do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem prawidłowego postępowania.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą natychmiastowy demontaż stolarki okiennej w budynku przy ul. B. 14, wyłączonym z użytkowania, z powodu zagrożenia bezpieczeństwa przechodniów. Skarżąca T. P. odwołała się, wskazując, że prace grożą katastrofą budowlaną i domagała się pozwolenia na rozbiórkę budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarga do WSA dotyczyła legalności tej decyzji i prawidłowości przeprowadzonego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2001 r. oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 grudnia 2000 r. oraz orzekł, że decyzje te nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta z dnia 6 grudnia 2000 r., nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 66 pkt. 1, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z 1994 r. z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego decyzją z dnia 6 grudnia 2000 r. Nr [...] nakazał T. P., I. S. – D., I. S. oraz I. S. - właścicielom wyłączonego z użytkowania budynku przy ul. B. 14, zdemontowanie w trybie natychmiastowym stolarki okiennej celem zlikwidowania niebezpieczeństwa grożącego użytkownikom ulicy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Prezydent Miasta decyzją z dnia 15 listopada 2000 r. znak [...] odmówił wydania decyzji na rozbiórkę nie użytkowanego budynku przy ul. B. 14 we W. Z uwagi na przedłużające się postępowanie w przedmiocie rozbiórki powyższego budynku, organ I instancji dokonał oględzin ścian zewnętrznych obiektu pod względem ich bezpieczeństwa dla otoczenia i stwierdził, że w ścianie zewnętrznej przylegającej bezpośrednio do ul. B. znajdują się otwory okienne częściowo przeszklone i skrzydła tych okien są niewystarczająco połączone z ościeżnicami. W konsekwencji wykonania częściowej rozbiórki obiektu pozostały same ściany bez stropów i dachu. PINB stwierdził związku z powyższym, iż istniejący stan budynku stwarza bezpośrednie zagrożenie okaleczeniem przechodniów ulicy. Celem zmniejszenia tarcia powodowanego naporem wiatru zachodzi konieczność zdemontowania stolarki okiennej aby zmniejszyć możliwość przewrócenia się ściany na ulicę. Z uwagi na występujące zagrożenie nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. T. P. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym podkreśliła, że odmawia wykonania demontażu okien, ponieważ grozi to katastrofą budowlaną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlaneg na podstawie art. 104 w związku z art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz.1126, z późn. zm.), decyzją z dnia 14 lutego 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż wniesione przez T. P. odwołanie jest bezzasadne. Okna z uwagi na utratę połączenia z murem zagrażają bezpieczeństwu ludzi korzystających z chodnika i ulicy. Dlatego zagrożenie to należy usunąć, co nakazuje zaskarżona decyzja. Jednocześnie organ wskazał, iż Prezydent Miasta decyzją z dnia 15 listopada 2000 r. znak: [...] odmówił udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku przy ul. B. 14 z uwagi na nieuzupełnienie przez odwołującą się (mimo wezwania) wniosku o pozwolenie na rozbiórkę przedmiotowego budynku. W ocenie organu, winę za taki stan rzeczy ponosi tylko i wyłącznie odwołująca się. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła T. P., domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącej wykonanie prac żądanych przez nadzór budowlany grozi zawaleniem budynku. Twierdzi, że nie wykonała samowolnie częściowej rozbiórki, lecz prace zabezpieczające nakazane przez nadzór budowlany. Wskazuje, że domaga się od wielu miesięcy pozwolenia na rozbiórkę budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 1335/01 zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2001 r. Nr [...] ze względu na śmierć uczestniczki postępowania I. S. Postanowieniem z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 1335/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął zawieszone postępowanie. W piśmie procesowym z dnia 18 października 2010 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca T. P. oświadczyła, iż podtrzymuje wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustaw prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zaś do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Następnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto według treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując w świetle przywołanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż narusza ona prawo w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, a więc skarga podlegała uwzględnieniu, chociaż z przyczyn innych, niż w niej podniesiono. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126, z późn. zm.), nakazująca zdemontowanie, w trybie natychmiastowym, stolarki okiennej w budynku położonym przy ulicy B. 14 we W. Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowy budynek wyłączony został z użytkowania decyzją Prezydenta Miasta z dnia 10 czerwca 1996 r. Nr [...]. Na dzień kontrolowanych rozstrzygnięć nie zostało ustalone, czy decyzja ta stała się prawomocna; w aktach administracyjnych znajduje się natomiast informacja o skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożonej na decyzję w przedmiocie wyłączenia z użytkowania przedmiotowego budynku (vide: fotokopia postanowienia WINB z dnia 25 sierpnia 1999 r. w aktach administracyjnych I instancji). PINB wszczął postępowanie administracyjne po dokonaniu kontroli budynku w dniu 21 lipca 1999 r., stwierdzając "katastrofalny stan techniczny budynku" (vide: fotokopie protokołu kontroli oraz pismo skierowane do Prezydenta Miasta w aktach administracyjnych I instancji). Należy zaznaczyć, iż fotokopia protokołu jest mało czytelna, tym samym opis i stan budynku niejasny. Jedynie z innych dokumentów znajdujących się w aktach wynika wskazana wyżej ocena stanu technicznego przedmiotowego budynku jako "katastrofalna". Następnie postanowieniem z dnia 22 lipca 1999 r. Nr [...] (utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 sierpnia 1999 r. Nr [...]), podjętym na podstawie art. 81c ustawy Prawo budowlane z 1994 r., organ I instancji nałożył na ówczesnych właścicieli budynku, I. S., B. S. – D., I. S. i A. R., obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku w terminie do dnia 30 października 1999 r., z zagrożeniem, iż niezłożenie przedmiotowej ekspertyzy spowoduje zlecenie jej wykonania przez organ na koszt osób zobowiązanych (vide: fotokopie postanowień, w aktach administracyjnych I instancji). Jak wynika z akt sprawy, zobowiązani nie złożyli w terminie ekspertyzy, wobec czego wszczęte zostało przeciwko nim postępowanie egzekucyjne (vide: upomnienie i postanowienie PINB z dnia 19 stycznia 2000 r., w aktach administracyjnych I instancji). Jeden ze zobowiązanych współwłaścicieli – A. R. powiadomił organ nadzoru o sprzedaży udziału w zabudowanej nieruchomości przy ul. B. nr 14 na rzecz T. P. (vide: fotokopia aktu notarialnego zawartego w dniu 12 lipca 2007 r., Repertorium A Nr 1388/2000, w aktach administracyjnych I instancji). Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się pisemne oświadczenie syna T. P. – M. P., z dnia 21 sierpnia 2000 r., w którym podaje on, że z dniem 18 sierpnia 2000 r. "wstrzymał prowadzenie robót rozbiórkowych" (w przedmiotowym budynku), a w dniu 21 sierpnia 2000 r. wystąpił do Urzędu Miasta z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę, składając projekt rozbiórki. Opisane wyżej okoliczności, acz wynikają z akt sprawy, nie były przedmiotem ustaleń obu organów i nie znalazły odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji. Natomiast w decyzji z dnia 6 grudnia 2000 r. stan budynku (ściany zewnętrznej z otworami okiennymi od strony ul. B.), opisany jako stwarzający "bezpośrednie okaleczenie przechodniów ulicy" uzupełniony został ustaleniem, że "z uwagi na wykonaną częściową rozbiórkę obiektu pozostały same ściany bez stropów i dachu". Niesporne jest, iż skarżąca zwracała się do właściwego organu architektoniczno – budowlanego o wydanie pozwolenia na rozbiórkę, nie uzyskując decyzji pozytywnej (na dzień zaskarżonego rozstrzygnięcia wydana była ostateczna decyzja Wojewody z dnia 11 stycznia 2001 r. Nr [...] utrzymująca w mody decyzję Prezydenta Miasta z dnia 15 listopada 2000 r. Nr [...] o odmowie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę nieużytkowanego budynku mieszkalnego przy ul. B. 14 we W.). Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (na dzień wydawania zaskarżonej decyzji) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo 3) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96, Baza orzeczeń Lex nr 43224). Do wydania decyzji, której podstawą jest przepis art. 66 ust. 1 niezbędne jest jednak udowodnienie faktu zaistnienia stanu obiektu, o jakim mowa. W tym celu organy nadzoru budowlanego zobowiązane są przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tak, aby ustalony stan nie budził żadnych wątpliwości. Organ nadzoru przyjął jako podstawę przypadek pierwszy – nieodpowiedni stan techniczny obiektu. W rozpoznawanym przypadku sytuacja była o tyle jednoznaczna, że bezspornie przedmiotowy budynek był już wyłączony z użytkowania decyzją podjętą wcześniej przez właściwy wówczas organ. O ile decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym na dzień rozstrzygnięcia oznaczałoby to, że przedmiotowy budynek bezpośrednio groził zawaleniem (por. art. 68 Prawa budowlanego). Niemniej, co wynika z akt sprawy, nie był użytkowany przez właścicieli bądź inne osoby w dacie wydania decyzji organu I instancji, bowiem zamieszkujący w jednym z lokali A. R. po sprzedaży udziału opuścił budynek. Ponadto kontrola przeprowadzona w lipcu 1999 r. wskazywała na, jak to określono, "katastrofalny" stan techniczny obiektu. Tym samym organ nadzoru powinien był przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, dla prawidłowego zastosowania bądź normy określonej w art. 66 ust. 1, bądź też przepisu art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. W stanie prawnym z daty rozstrzygnięć art. 67 ust. 1 przewidywał, że jeżeli nie użytkowany, zniszczony lub nie wykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wzywa właściciela lub zarządcę do rozbiórki tego obiektu i uporządkowania terenu oraz określa terminy przystąpienia do tych robót i ich ukończenia. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych objętych przepisami o ochronie zabytków. Wprawdzie art. 67 stanowi, że wezwaniem do rozbiórki i uporządkowania terenu, a więc formą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, powinien być objęty obiekt budowlany nie nadający się do remontu, odbudowy lub wykończenia, lecz współczesne środki techniczne umożliwiają wykonanie robót remontowych lub innych budowlanych związanych z odbudową lub wykończeniem w każdym obiekcie budowlanym. Przeciwwskazaniem mogą być tylko koszty danych robót. O tym jednak może decydować jedynie właściciel obiektu budowlanego, a nie organ administracji publicznej. Zanim organ ten orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego (wezwie do rozbiórki) na podstawie art. 67, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, niezbędne do ustalenia: czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące stany naruszenia porządku prawnego w budownictwie. Jeżeli uzna on, że dokona tego w drodze remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu, to brak jest podstaw do nakazania przez organ nadzoru budowlanego jego likwidacji. Wymieniony organ powinien wtedy w drodze decyzji - wydanej na podstawie art. 66 - określić realny termin wykonania potrzebnych robót i kontrolować ich wykonanie. Niepodjęcie tych robót w wyznaczonym terminie mogłoby być podstawą do zastosowania art. 67 i wezwania, na jego podstawie, właściciela obiektu budowlanego do rozbiórki tego obiektu i uporządkowania terenu (por. Prawo budowlane. Komentarz Edward Radziszewski, do art. 67, dostępny LexPolonica). W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające narusza przepisy postępowania (art. 7, 77 i 80 kpa) w sposób istotny, którego skutkiem było naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd wskazuje, iż zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 kpa). Następnie stosownie do treści art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wymaga podkreślenia, że co do zasady organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego konkretnej sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Ponadto, zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa). Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy a stronie zostanie zapewniony udział w każdej fazie postępowania. Konsekwencją zaś obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest regulacja zawarta w art. 107 § 1 kpa, ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponieważ postępowanie przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie narusza przedstawione wyżej zasady, ustalony w decyzji stan faktyczny jest niepełny i pomija istotny materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Sąd w związku z powyższym nie jest w stanie ocenić, czy organy prawidłowo zastosowały sankcję wynikającą z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, skoro nie przeprowadziły postępowania w związku ze stwierdzoną samowolą budowlaną T. P., polegającą na prowadzeniu w obiekcie robót budowlanych rozbiórkowych bez pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, także w brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji. Zgodnie z definicją robót budowlanych zawartą w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego (w brzmieniu z daty rozstrzygnięcia) - należy przez nie rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przedmiotowa samowola wymagała więc zastosowania przez organ nadzoru budowlanego właściwego trybu postępowania wymaganego dla samowoli budowlanej (w tym przypadku w art. 50 i 51 Prawa budowlanego), tymczasem brak dowodów wskazujących, że takie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i przeprowadzone. Organ natomiast, pomijając tryb związany z przedmiotową samowolą budowlaną (w którym istniała również możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób niedopuszczalny samowolę tę zaakceptował. Niemniej istotne jest, że organ, do czego był zobowiązany, nie przeprowadził postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie stanu technicznego budynku położonego przy ulicy B. 14 we W., pod kątem zastosowania przepisu art. 66 bądź art. 67 Prawa budowlanego, mimo iż osobom zobowiązanym do złożenia ekspertyzy technicznej upłynął w dniu 30 października 1999 r. termin nałożony postanowieniem z dnia 22 lipca 1999 r. W sytuacji, gdy nie przedłożono ekspertyzy, organ powinien był zlecić przeprowadzenie dowodu z urzędu, o czym zresztą była mowa w opisanym wyżej postanowieniu PINB. Zamiast tego organ przeprowadzał doraźne czynności, w ramach których opisywał stan budynku notatkami służbowymi, bez udziału i bez powiadamiania stron (vide: notatki służbowe: z dnia 22 września, 15 listopada i 22 listopada 2000 r., w aktach administracyjnych I instancji), po uzyskaniu w sierpniu 2000 r. informacji o samowolnym wykonywaniu rozbiórki. W każdym razie w aktach brak powiadomień stron (właścicieli budynku przy u. B. 14) o przeprowadzeniu dowodu z oględzin oraz stwierdzenia tej czynności protokołem, jak o tym mowa w art. 67 § 1 pkt 3 kpa. Jedynym zatem dowodem mającym uzasadniać kontrolowane decyzje są notatki służbowe znajdujące się w aktach sprawy. W jednej z nich (z dnia 15 listopada 2000 r.) podano, iż: "ściana równoległa do ulicy B. nie wykazuje oznak stabilności, ściana granicząca z budynkiem B. 16 o grubości ½ cegły na odcinku powyżej dachu budynku B. 16, w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych (silne wiatry), grozi przewróceniem, ściana granicząca z budynkiem przy ulicy B. 12 jest stabilna, celem zmniejszenia tarcia spowodowanego naporem wiatru celowe jest zdemontowanie stolarki okiennej". Opis ten niewątpliwie uwzględnia stan budynku po częściowo wykonanej rozbiórce, której zakresu zresztą organy nie ustaliły. Jak wynika to z przywołanego wyżej przepisu art. 81 kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Kategoryczne sformułowanie cytowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że zachowanie określonych w nim wymagań, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji, którego niewykonanie stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie można przyznać rangi dowodowej w szczególności tym czynnościom (opisanym w notatkach z dnia 15 i 22 listopada 2000 r.), o których niepoinformowano stron. Niemniej istotne jest, że zaniechał organ I instancji powiadomienia, o którym mowa w art. 10 kpa. Zgodnie ze wskazanym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpoznawanej sprawie naruszenie zasady, którą wyraża przytoczony przepis, wśród pozostałych naruszeń związanych z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, mogła mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy. Badając jednakże treść opisanych wyżej notatek Sąd pragnie zauważyć, iż stwierdzono w nich także konieczność obniżenia ściany graniczącej z ulicą B. 16 do wysokości dachu budynku przy ulicy B. 16, co do której przedstawiciel zarządcy nieruchomości przy ulicy B. 16, obecny podczas nieformalnych oględzin przeprowadzonych w dniu 22 listopada 2000 r., oświadczył, że dokona rozbiórki części ściany kolankowej do dnia 30 listopada 2000 r. Organ nie ustalił jednak, czy prace te zostały wykonane czy też nie i jaki ma to wpływ na stan budynku przy ul. B. 14. Wątpliwość budzi więc, czy organ nakazując usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości polegających tylko na zdemontowaniu stolarki okiennej, prawidłowo określił zakres decyzji nakazowej z art. 66 ust.1 Prawa budowlanego. Z przedstawionych wyżej względów Sąd uznał, że organ nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, a wskazane nieprawidłowości miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś na zastosowanie prawidłowej normy prawa materialnego. Rozstrzygając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie usunąć wskazane przez Sąd uchybienia poprzez dokonanie czynności procesowych mających na celu ustalenie stanu faktycznego związanego z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym i zastosuje właściwą normę materialną stosownie do wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Ponadto organ uwzględni, iż zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego we W. z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt [...] zniesiono współwłasność nieruchomości położonej we W. przy ulicy B. 14, w ten sposób, że prawo własności przedmiotowej nieruchomości przyznano T. P. Ponieważ opisane wyżej uchybienia dotyczą decyzji obu instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję poprzedzającą. Sąd wydał także rozstrzygnięcie przewidziane w art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło