II SA/Gd 768/12

WyrokWSA w Gdańsku2013-02-20

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wstrzymać roboty budowlane lub nakazać ich rozbiórkę lub wykonanie określonych czynności w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jeśli roboty zostały zakończone przed wszczęciem postępowania, a ich sposób wykonania może budzić wątpliwości co do bezpieczeństwa lub zgodności z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli roboty budowlane zostały zakończone przed wszczęciem postępowania, a ich sposób wykonania budzi wątpliwości co do bezpieczeństwa lub zgodności z prawem, ale nie doprowadził do wadliwości obiektu, brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego w trybie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji, jeśli obiekt powoduje uciążliwości, właściwe mogą być roszczenia cywilne przed sądami powszechnymi. Niemniej jednak, jeśli organ I instancji nie ustalił stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, organ II instancji miał podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie dotyczyło robót budowlanych wykonanych w ramach remontu i przebudowy lokalu mieszkalnego nr 20 oraz dachu budynku przy ul. [...] w G., polegających na budowie tarasu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji i konieczność wyjaśnienia kwestii odstępstw od projektu, w tym zmiany sposobu odprowadzania wód opadowych i likwidacji rury spustowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargę. R. M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2012r. nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 marca 2012r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26 czerwca 2011r. zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w G., postępowania w sprawie robót budowlanych, wykonanych w ramach remontu oraz przebudowy części lokalu mieszkalnego nr [...] i dachu budynku przy ul. [...] w G., w zakresie budowy tarasu. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 22 lipca 2011r. organ I instancji ustalił, że R. M. będąca inwestorem, na podstawie decyzji z dnia 12 września 2006r. o udzieleniu pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta, dokonała przebudowy dachu ww. budynku mieszkalnego na taras przynależny do lokalu nr 20. Kontrolujący po dokonaniu porównania stanu faktycznego z projektem budowlanym zatwierdzonym w/w decyzją, stwierdzili, że podczas realizacji inwestycji inwestor zrezygnował z wykonania schodka w pokoju przy wejściu na taras oraz zmienił kierunek spadku tarasu (w kierunku budynku), a ponadto zmienił sposób odprowadzania wód opadowych przez zastosowanie koryta odwadniającego podłączonego do rury spustowej, pomiędzy budynkami 47 i 49. Ponadto dokonano oględzin w mieszkaniu nr 14, znajdującym się bezpośrednio pod zagospodarowanym tarasem. W protokole stwierdzono, że w narożniku pokoju w/w lokalu, od strony budynku nr 51 występują widoczne i rozległe ślady zalania wodami opadowymi, a wzdłuż połączenia stropu i ściany zewnętrznej, w pokoju od strony budynku nr 51, pod wybudowanym tarasem przy mieszkaniu nr 20, występują ślady zagrzybienia. Decyzją z dnia 28 marca 2012r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust.1, art.80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz na podstawie art. 104k.p.a., orzekł o braku podstaw do nałożenia na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych w ramach remontu oraz przebudowy części lokalu mieszkalnego nr 20 i dachu w budynku przy ul. [...] w G., w zakresie budowy tarasu. W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa, przy ul. [...] w G. wniosła o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w wyniku pisma Wspólnoty z marca 2010r. zostało wszczęte postępowanie dotyczące stanu elewacji pomiędzy budynkami przy ul. [...] 49 i 51. W kolejnych pismach Zarząd wskazywał, że degradacja budynku [...] 49 i lokali 10,14,15 i 16 zaistniała rok po wybudowaniu tarasu w lokalu nr 20 na VI kondygnacji budynku. Swoje stanowisko Zarząd Wspólnoty uzasadniał przeprowadzonymi badaniami termowizyjnymi, odstępstwem wykonanych prac dotyczących przebudowy dachu budynku na taras od projektu (np. likwidacją przez inwestora odwodnienia z dachu), badaniami mykologicznymi. Wskazano, że budowa tarasu odsłoniła ścianę nośną (ogniową) pomiędzy budynkami 49 i 51, przy czym dodatkowo taras na budynku nr 51 jest w bardzo złym stanie technicznym. W rok po budowie zaczęła cieknąć woda w ścianie nośnej pomiędzy ww. budynkami powodując szkody wewnątrz mieszkań na IV i V kondygnacji (mieszkania nr 10, 14). W piśmie procesowym z dnia 8 maja 2012r. Zarząd Wspólnoty uzupełnił swoje odwołanie kwestionując sposób wykonania tarasu i stropodachu nad tarasem. Odwołująca podniosła w szczególności, że podczas wizji lokalnej nie zostały uwzględnione wszystkie odstępstwa od projektu budowlanego, a mianowicie stan rzeczywisty w trakcie oględzin nie był zgodny z rysunkiem powykonawczym. Aktualnie dach górny jest odwodniony od strony ul. [...] przez jeden spust, a były dwa i zgodnie z projektem miało tak pozostać. Istniejąca rura spustowa z dachu górnego budynku wchodziła zgodnie z projektem do wpustu tarasowego O150 z syfonem. Podczas izolowania tej ściany rura spustowa została obcięta a otwór zapiankowany – odstępstwo to nie zostało wpisane do protokołu. Aktualnie dach górny jest odwodniony przez jeden spust. Wpust tarasowy został zlikwidowany i zastąpiony odwodnieniem liniowym, co zostało naniesione jako zmiana. Zgodnie z projektem miały pozostać dwa spusty. Obecnie obcięty spust został zabezpieczony. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 października 2012r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Organ ustalił, że skarżąca R. M. na podstawie decyzji z Prezydenta Miasta z dnia 12 września 2006r. dokonała przebudowy dachu budynku przy ul. [...] 49 w G. na taras przynależny do mieszkania nr 20. Podczas realizacji inwestycji zrezygnowano z wykonania schodka w pokoju przy wejściu na taras oraz zmieniono kierunek spadku tarasu i sposób odprowadzania wód opadowych przez zastosowanie koryta odwadniającego podłączonego do rury spustowej pomiędzy budynkami nr 47 i 49. Zgodnie z oświadczeniem projektanta powyższe zmiany zostały ocenione jako nieistotne z punktu widzenia otrzymanego pozwolenia na budowę, przepisów Prawa budowlanego i nie mają wpływu na poprawność projektu i wykonywanych prac. W toku postępowania Zarząd Wspólnoty oraz skarżąca złożyli ekspertyzy techniczne dotyczące określenia przyczyn zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku, przegród zewnętrznych i ich złącz z przegrodami wewnętrznymi w budynkach nr 51 i 49. W orzeczeniu technicznym złożonym przez Wspólnotę Mieszkaniową sporządzonym przez M. K. i J. T. stwierdzono, że analizowane części stropodachu oraz tarasów w budynku nr 49 oraz tarasu budynku nr 51, należącym do mieszkania nr 14, wymagają demontażu i poprawnego wykonania wszystkich elementów ich konstrukcji, ze szczególnym zwróceniem uwagi na warstwy przeciwwilgotnościowe i termoizolacyjne oraz zabezpieczenie konstrukcji przed kontaktem z wodą bieżącą. W orzeczeniu technicznym złożonym przez skarżącą sporządzonym przez S. N. stwierdzono, że zawilgocenie mieszkań sąsiadujących z tarasem mieszkania nr 14 przy ul. [...] 51 wynika jedynie ze złej eksploatacji tego tarasu a zwłaszcza braku jego remontów i bieżącej konserwacji. Nadto skarżąca złożyła "Analizę charakterystyki termicznej – stropu nad V kondygnacją budynku nr 49 - obliczenie współczynnika przenikania ciepła stropodachu płaskiego – tarasu" sporządzoną w grudniu 2010r. przez L. S. Organ II instancji rozpoznając odwołanie wskazał, że zgodnie z przepisami art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1. bez wymaganego pozwolenia na budowę, 2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Natomiast w myśl art. 51 ust. 7 przepisy ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Powołując się na powyższe regulacje organ II instancji wskazał, że w odniesieniu do przedmiotowych robót budowlanych właściwe jest wydanie stosownego rozstrzygnięcia na podstawie przepisów art. 51 Prawa budowlanego, tj. decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1w związku z art. 51 ust. 7 nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego albo decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji, w której w następstwie oceny zebranego materiału dowodowego nie ma podstaw do uznania, że wykonane roboty budowlane uchybiają przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ nadzoru powinien orzec o braku podstaw do nałożenia obowiązku. Decyzja, w której organ, po ustaleniu stanu faktycznego, dokonuje oceny istnienia przesłanek wydania lub odmowy wydania ww. .określonych wyżej nakazów , jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do istoty. Organ II instancji wskazał, że decyzja organu I instancji orzekająca o braku podstaw do nałożenia wykonania określonych czynności lub robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest prawidłowa. Szczególne wątpliwości budzi ustalenie organu I instancji, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić aby roboty były wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ II instancji powołał się w powyższym zakresie na dokumentację fotograficzną złożoną do akt sprawy obrazującą stan techniczny pomieszczenia znajdującego się bezpośrednio pod wykonanym tarasem (lokal nr 14), przedłożone przez strony ekspertyzy odnoszą się natomiast do skutków – zawilgocenia, zgrzybienia, degradacji biologicznej oraz zalania wodami opadowymi w lokalach nr 2,10,14,15, 16, a nie wskazują jednoznacznie przyczyn ich powstania. Organ wskazał na przeciwstawne stanowiska stron postępowania – zgodnie ze stanowiskiem Wspólnoty Mieszkaniowej przyczyną degradacji elewacji budynku wraz z przemarzaniem ścian i nadproży jest wykonany remont dachu budynku nr 49 na taras przynależny do lokalu nr 20, natomiast w ocenie inwestora R. M. przebudowa stropodachu poprawiła częściowo (w zakresie przewidzianym przez inwestora) stan techniczny budynku dotychczas zaniedbany. Organ II instancji powołując się na akta sprawy, w tym dokumentację architektoniczno-budowlaną ustalił, że inwestor dokonał zmian zatwierdzonego projektu poprzez : - rezygnację ze schodka w pokoju przy wejściu na taras, - zmianę kierunku spadku tarasu (kierunku frontowej ściany budynku), - zmianę sposobu odprowadzania wód opadowych przez zastosowanie koryta odwadniającego, podłączonego do rury spustowej między budynkami nr 47 i 49, - likwidację rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu górnego. Powołując się na powyższe organ nadzoru ustalił, że niezbędne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wyjaśnienie kwestii ingerencji inwestora w sposób odprowadzenia wód opadowych wykonanego tarasu oraz likwidacji rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu górnego budynku nr 49. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczną ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych, tj. czy wykonany sposób odprowadzenia wody nie stanowi potencjalnego zagrożenia. Wyjaśnienia wymaga prawidłowość wykonanych robót przy budowie tarasu z nieistotnymi odstępstwami od projektu i ich wpływu na budynek przy ul. [...] 49 w G. Organ II instancji wskazał, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem autorów złożonych do akt sprawy ekspertyz, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania osób biorących w niej udział, po pouczeniu o odpowiedzialności karnej. z pouczeniem. W świetle poczynionych ustaleń organ II instancji uznał, że postępowanie przed organem I instancji naruszyło przepisy postępowania administracyjnego określone w art. 7 i 77 § 1 kpa i decyzja organu I instancji podlega uchyleniu na podstawie art. 138 § 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła R. M., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy- art. 10 § 1 kpa w związku z art. 131 kpa, poprzez niedoręczenie treści ani uzasadnienia odwołania Zarządu Wspólnoty na decyzję organu I instancji, niezawiadomienia strony o wniesieniu odwołania, uniemożliwienie ustosunkowania się do twierdzeń, żądań oraz wniosków strony odwołującej się, pozbawienie skarżącej prawa do czynnego działania w toku postępowania odwoławczego i obrony swoich praw; 2. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy- tj. art. 10 § 1 w związku z art. 73 § 1 kpa, poprzez uniemożliwienie skarżącej prawidłowego zapoznania się z całością akt postępowania odwoławczego, ustosunkowania się do zebranych tam materiałów, pozbawienie skarżącej prawa do czynnego działania w toku postępowania odwoławczego i obrony swoich praw; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miało wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia poprzez uznanie, że nieodpowiedni stan techniczny pomieszczenia znajdującego się bezpośrednio pod wykonanym tarasem, tj. lokalu nr 14 może wynikać z robót wykonanych przez skarżącą w ramach remontu oraz przebudowy części lokalu mieszkalnego nr 20 i dachu budynku przy ul. [...] w G., w zakresie budowy tarasu oraz uznania, że przedmiotowe roboty były wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia bądź zagrożenie środowiska. Skarżąca przedstawiła uzasadnienie swoich zarzutów, w szczególności akcentując zarzut oparty na naruszeniu przez organ II instancji zasady postępowania wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, polegający na pozbawieniu skarżącej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i istocie uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 kpa. Skarżąca wskazała, że naruszenie tych zasad stanowi okoliczność dostatecznie uzasadniającą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się merytorycznie do ustaleń organu II instancji skarżąca podniosła, że organ ten błędnie założył, że stan techniczny lokalu nr 14 jest skutkiem sposobu, w jaki wykonane zostały przedmiotowe roboty budowlane. Skarżąca wskazała, że przyczyny zawilgocenia, zagrzybienia, degradacji biologicznej oraz zalania wodami opadowymi niektórych lokali mieszkalnych wskazane zostały w złożonych w sprawie ekspertyzach, które wykluczają związek przyczynowy między podciekaniem czy zawilgoceniem ścian budynku a dokonaną przez skarżącą modernizacją części nieruchomości. W ekspertyzie opracowanej przez dr inż. arch S. N. wskazano wprost, że przyczyną tą jest zła eksploatacja tarasu przy lokalu nr 14 przy ul. [...] 51. Takie stanowisko znalazło również potwierdzenie w orzeczeniu technicznym przedłożonym przez Wspólnotę Mieszkaniową, w którym wskazano, że źródło kontaktu z wodą bieżącą jest w obrębie złącza przegród, ale od strony budynku nr 51. Skarżąca podkreśliła, że wskazywane przez organ odwoławczy wykwity na ścianach, obsypujące zamokłe tynki oraz zagrzybienie, to efekty istniejącego dotychczas stanu technicznego budynku, niezwiązanego z dokonanymi przez skarżącą pracami. Skarżąca poniosła również, że przebudowa części stropodachu nie mogła pogorszyć charakterystyki i izolacyjności termicznej przegród poziomych i pionowych budynku, gdyż na ścianach kolankowych, szczytowych oraz na płycie nośnej stropodachu nie istniała wcześniej żadna izolacja termiczna, poza nierówną warstwą gruzu i popiołu zmieszanego ze śmieciami, a zastosowane przy budowie tarasu warstwy zapewniają izolacyjność cieplną zgodną z przepisami. Analiza charakterystyki termicznej wykonana przez mgr inż. arch. L. S. wykazała, że przeprowadzona przez skarżącą inwestycja doprowadziła stropodach do stanu spełniającego Polska Normę, a przed przeprowadzeniem inwestycji ta część budynku normy tej nie spełniała. W konsekwencji prace budowlane wykonane przez skarżącą poprawiły stan izolacji termicznej na nieruchomości w części objętej inwestycją. Nie ma więc związku między przeprowadzoną inwestycją budowlaną a występującym przemakaniem i zalewaniem w budynkach przy ul. [...] 49 i 51. Odmienne w tym zakresie stanowisko organu II instancji winno być poparte opinią stosownego specjalisty. Skarżąca podkreśliła, że przedmiotowa inwestycja wykonana została na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z tym pozwoleniem i z zachowaniem zasad sztuki budowlanej. Odstępstwa od projektu uznane zostały za nieistotne przez autora projektu. Konieczność wprowadzenia tych odstępstw powstała w trakcie prowadzenia robót, po ustaleniu przynależności rur spustowych w pierzei ulicy do budynku nr 51, projektant przeprojektował w ramach nadzoru autorskiego odprowadzanie wód opadowych z tarasu. Z powodu braku możliwości podłączenia się do bliższej rury spustowej zastosowano systemowe odwodnienie liniowe ze spadkiem w kierunku rury po drugiej stronie elewacji. Z tych też względów zmieniły się spadki i kierunki odpływu, co projektant w dokumentacjo projektowej potwierdził i zakwalifikował jako zmiany nieistotne. Wymagany normami spadek koryta odwodnienia został zawarty w grubości izolacji termicznej, warstwie szlachty cementowej oraz gresu na klej, co dało wymaganą do wyrobienia spadku grubość warstw wykończeniowych tarasu - ok. 27 cm. Nie ma podstaw, aby sposób wykonania tych robót uznać za zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia. Organ II instancji nie uzasadnił dostatecznie na czym opiera twierdzenie poddające w wątpliwość prawidłowe wykonanie robót, tj. sposób odprowadzania wody. Sam fakt wprowadzenia zmian do projektu oraz powstawania, z uwagi na stan techniczny budynku, zawilgoceń na jego ścianach, nie może prowadzić do przypisywania tych niedogodności pracom skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestnik postępowania Wspólnota Mieszkaniowa [...] w G. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca poprzez swojego pełnomocnika była informowana o przebiegu postępowania, w którym brała aktywny udział. Odnosząc się do argumentacji skarżącej uczestnik podniósł, że ekspertyzy złożone przez skarżącą są niespójne (parametry do obliczeń cieplnych wzięto z bezpodstawnych założeń), stwierdzono również odstępstwa od projektu w postaci obcięcia rury spustowej od deszczu z górnego dachu z budynku Nr 51 i złe wykonanie opierzeń. Nadto uczestnik powołał się na swoje stanowisko zawarte we wcześniejszych pismach kierowanych do organów nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy rozpoznawaniu sprawy organ nie naruszył prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określonej w art. 10 § 1 kpa, Sad zważył, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu do takiego naruszenia nie doszło. Skarżąca została zawiadomiona o wniesieniu odwołania, poprzez swojego pełnomocnika, natomiast obowiązujące przepisy kpa nie przewidują obowiązku jego doręczania stronom postępowania. Uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, stanowi wprawdzie naruszenie przepisu art. 10 §1 kpa, jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, z uwagi na charakter wydanej w sprawie decyzji kasacyjnej. Nadto składając skargę skarżąca nie złożyła i nie powołała nowych dowodów, których złożenie uniemożliwił jej organ II instancji, lecz wskazała na dowody dotychczas zebrane w postępowaniu administracyjnym. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej ocenia jedynie jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 kpa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ II i instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu I instancyjnym naruszone zostały przepisy postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Postępowanie jak to prawidłowo ustalił organ II instancji zostało przeprowadzone przez organ I instancji z naruszeniem norm procesowych, w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego (naruszenie art. 7 i 77 §1 kpa), decyzja organu I instancji została wydana z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności, a konieczny do wyjaśnienia sprawy zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych ; 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub 2) w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 51 ust. 7 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Podstawą ingerencji organu nadzoru budowlanego, w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi sytuacja, gdy roboty budowlane prowadzone są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Art. 50 ust. 1 pkt 2 daje podstawę do wstrzymania robót budowlanych, które zagrażają wymienionym dobrom i może nastąpić także wówczas, gdy są prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z tym pozwoleniem. Przedmiotem oceny nie jest to co jest wykonywane, ale sposób prowadzenia nawet legalnych robót i zgodnych z warunkami technicznymi. Powodem zagrożeń ma być sposób prowadzenia robót, zagrożenia zatem mogą pojawić się w toku prowadzenia robót, są bowiem związane z ich wykonywaniem. Przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przewiduje odpowiednie stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 do sytuacji gdy roboty zostały wykonane, w sposób o jakim mowa w art. 50 ust. 1. Skoro zagrożenia o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 mogą pojawić się na etapie wykonywania prac i w związku z ich wykonywaniem, to w ocenie Sądu w sytuacji zakończenia robót i wykonania obiektu, nie jest możliwe podjecie w stosunku do inwestora działań w trybie administracyjnym, zmierzających do modyfikacji robót i nałożenia ewentualnych nakazów. Jeśli sposób wykonywania robót był wadliwy i niebezpieczny, ale w efekcie nie doprowadził do wadliwości obiektu, brak jest podstaw do ingerencji, natomiast jeśli wadliwy sposób wykonywania robót skutkuje nieodpowiednim stanem technicznym obiektu lub jego użytkowanie grozi ludziom lub mieniu podjęcie działań może nastąpić w innym trybie niż art. 51 ust. 7, przewidzianym w art. 66 Prawa budowlanego związanym z kontrolą utrzymania obiektów budowlanych. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte w 2011r. i prowadzone było w okresie gdy roboty budowlane, których dotyczyła decyzja o pozwoleniu na budowę, zostały wykonane. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia 12 września 2006r. zatwierdzony został projekt budowlany i udzielone pozwolenie na budowę: "remont i przebudowa w obrębie części lokalu mieszkalnego nr 20 i dachu budynku przy ul. [...] 49 w G. Zakończenie robót nastąpiło w lutym 2008r. W dniu 2 lutego 2008r. skarżąca zawiadomiła bowiem organ architektoniczno- budowlany o zakończeniu prac oraz złożyła dokumentację powykonawczą. Zatem w świetle powyższych ustaleń ingerencja organu nadzoru po zgłoszeniu Wspólnoty Mieszkaniowej złego stanu technicznego budynku przy ul. [...] 49 winna być prowadzona w trybie przepisów art. 66 Prawa budowlanego. W tym miejscu wskazać należy, co podniosła również skarżąca w swojej skardze, że stan techniczny obiektu budynku nr 49 i zły stan techniczny w lokalu mieszkalnym nr 14 w tym budynku stanowił przedmiot sporządzonych ekspertyz, które wskazywały na źródło kontaktu z wodą w obrębie przegród między budynkami od strony budynku nr 51, którego nie dotyczyło wydane pozwolenie na budowę. Również Wspólnota Mieszkaniowa w swoich pismach i zgłoszeniu do organu nadzoru powoływała się na zły stan techniczny budynku przy ul. [...] 51 (zły stan tarasu). Art. 66 ust.1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Wprawdzie z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ ten akceptuje dalsze prowadzenie postępowania w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 to powyższe nie ma wpływu na ocenę zasadności skargi. Orzeczenie organu II instancji ma charakter decyzji kasacyjnej co oznacza, że Sąd kontroluje jej zasadność pod kątem istnienia ww. przesłanek uzasadniających jej wydanie. Istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji bezspornie istniało w niniejszej sprawie, albowiem organ I instancji w zasadzie nie ustalił stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Niezależnie od powyższego organ II instancji prawidłowo ustalił, że organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń dotyczących zmiany zatwierdzonego projektu poprzez wyjaśnienie ingerencji inwestora w sposób odprowadzania wód opadowych poprzez likwidację rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu górnego budynku nr 49. Gdy obiekt został zrealizowany po uzyskaniu koniecznego pozwolenia na budowę, lecz w sposób istotnie odbiegający od jego ustaleń i zatwierdzonego projektu budowlanego, to organy nadzoru budowlanego mają obowiązek zastosować procedurę przewidzianą przepisami art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, to jest nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2) albo orzec o obowiązku rozbiórki obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). W tym zakresie organ nie wyjaśnił kwestii podnoszonej już na etapie prowadzenia sprawy przed organem I instancji czy ingerencja inwestora w sposób odprowadzania wód opadowych poprzez likwidację rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu górnego budynku przy ul. [...] 49 stanowiła odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę, czy też taka realizacja odprowadzania wód jest następstwem zaakceptowanych zmian do projektu. W postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na decyzję kasacyjną Sąd, jak to wyżej wskazano, ocenia jedynie jej legalność w zakresie ograniczonym do ustalenia czy występują przesłanki z art. 138 § 2 kpa. Nie przesądzając rozstrzygnięcia wskazać należy, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych ograniczając się do kontroli prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 kpa. Przy czym w sytuacji, w której brak jest podstaw do ingerencji przez organy nadzoru na podstawie przepisów prawa administracyjnego w stosunku do konkretnego obiektu, a mimo to obiekt taki powoduje uciążliwości dla osób trzecich, to osobom tym mogą przysługiwać roszczenia oparte o przepisy prawa cywilnego, dla dochodzenia których właściwe są sądy powszechne. Biorąc powyższe pod uwagę i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło