II SA/Gd 771/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Jacek Hyla NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant – Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. N. na decyzję Wojewody z dnia 7 marca 2002 roku Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz K. N. 10. /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. 3 II SA/Gd 771/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2002 r. Wojewoda – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. L. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 marca 1998 r. orzekającej o odmowie wymeldowania K. N. z pobytu stałego w lokalu Nr [...] przy [...] w G. uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu K. N. z pobytu stałego we wskazanym wyżej lokalu. W uzasadnieniu podano, m. in., co następuje: z wnioskiem o wymeldowanie syna zmarłej żony wystąpił Z. L. podnosząc, że K. N. nie zamieszkuje w mieszkaniu Nr [...] przy [...] w G. od około 10 lat, czemu zaprzeczał K. N. twierdząc, że poza miejscem zamieszkania przebywał jedynie czasowo w okresie wyjazdu do Kanady i pracy poza miejscem stałego zamieszkania. Rozpatrujący sprawę w marcu 1998 r. organ I instancji stwierdził (m. in. na podstawie zeznań Z. L.), że K. N. w spornym lokalu zamieszkał (ponownie) w dniu 9 marca 1998 r. mimo braku zgody wnioskującego. W trakcie rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy we wrześniu 1998 r. K. N. przedmiotowy lokal opuścił, co było podstawą orzeczenia o jego wymeldowaniu. Decyzja ta uchylona została wyrokiem NSA OZ w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2001 r. z przyczyn proceduralnych, a rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy przyjął, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j. t. Dz. U. Nr 32 z 1984 r. poz. 174 ze zm.), tj. -K. N. utracił uprawnienia do przebywania w spornym lokalu (najemcą lokalu jest Z. L., który cofnął uprawnienia pochodne do lokalu wynikające z umowy użyczenia) oraz – lokal opuścił. Tę przesłankę organ uznał za spełnioną bowiem ocena materiału dowodowego (zeznań świadków, stron, informacji Policji) przemawia za uznaniem, że K. N. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Prowadziło to do uwzględnienia odwołania i orzeczenia o wymeldowaniu K. N. z lokalu. W skardze na opisaną decyzję K. N. wniósł o ponowne wnikliwe rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest wewnętrznie sprzeczne, przy ocenie materiału dowodowego nie wzięto pod uwagę zeznań świadków korzystnych dla skarżącego. Po poprzednim wymeldowaniu K. N. z lokalu skarżący przez kilka miesięcy był bezdomny, gdyż ojczym wymienił zamek w drzwiach wejściowych i skarżący obawia się, że sytuacja może się powtórzyć, tym bardziej, że Z. L. korzysta z pomocy funkcjonariuszy Policji miejscowego Komisariatu, gdzie pracuje synowa – L. L.. W piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2004 r. skarżący dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 107 § 1 i 3, 80 i 86 KPA oraz podjęcie rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy sam organ wskazał, że "oceniając zebrany materiał dowodowy w wyniku przeprowadzonej rozprawy administracyjnej należy stwierdzić, że nie pozwala on na jednoznaczne ustalenie, czy pan K. N. zamieszkuje, czy też nie, w spornym lokalu". Zatem skarżący nie wie jak organ ustalił, że skarżący opuścił lokal, co stanowi niezbędną przesłankę podjęcia decyzji o wymeldowaniu na mocy art. 15 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oceniając materiał dowodowy organ nie wskazał, dlaczego nie dał wiary zeznaniom świadków wnioskowanych przez skarżącego. Reasumując zarzucono, że rozstrzygnięcie jest błędne i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W pismach procesowych z dni 9.07.2002 r. i 29.09.2004 r. pełnomocnik zainteresowanego Z. L. poinformowała, że w dniu 25.01.2001 r. orzeczono eksmisję K. N. z lokalu Nr [...] przy [...] w G., wyrok w tej sprawie (IC 2593/00) zaopatrzono w klauzulę wykonalności w dniu 28 czerwca 2002 r., a w dniu 8 lipca 2002 r. zainteresowany wezwał skarżącego do opuszczenia mieszkania, co zobowiązany spełnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: skarga została uwzględniona częściowo z przyczyn, które Sąd – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.o.p.p.s.a.), wziął pod uwagę z urzędu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy p.o.p.p.s.a. sąd uchyla zaskarżoną decyzję (....) jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a przewidziana w przepisie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Podejmując decyzję o wymeldowaniu K. N. z wymienianego lokalu, organ odwoławczy napisał, że "oceniając materiał dowodowy w wyniku przeprowadzonej rozprawy administracyjnej należy stwierdzić, iż nie pozwala on na jednoznaczne ustalenie, czy K. N. zamieszkuje, czy też nie w spornym lokalu (...)" ale – "mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy organ II instancji uznał, że spełnione zostały obie przesłanki z pierwszej części art. 15 ust. 2 cyt. ustawy (o ewidencji ludności i dowodach osobistych) konieczne do wymeldowania, polegające na utracie uprawnień do zamieszkiwania oraz trwałym i dobrowolnym opuszczeniu lokalu, zatem należało orzec o wymeldowaniu Pana K. N. z pobytu stałego z lokalu Nr [...]przy [...] w G." (str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Przy ocenie zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze zmianę stanu prawnego wynikającą z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78 poz. 716 OTK - A 2002 nr 3, poz. 34). Z dniem 19 czerwca 2002 r., w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01, stwierdzającego niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie powinien mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna, w sprawach meldunkowych. W takim razie ocena, czy spełnione zostały przesłanki konieczne do wymeldowania K. N. ze spornego lokalu w dacie orzekania przez organ II instancji, ogranicza się jedynie do tego, czy K. N. (...) bez wymeldowania opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo czy – bez wymeldowania opuścił miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jego pobytu nie można ustalić (art. 15 ust. 2 ustawy). K. N. brał udział w postępowaniu administracyjnym, zatem miejsce jego pobytu było znane, co więcej - Z. L. oświadczył przed organem I instancji, że K. N. w dniu 9 marca 1998 r. wprowadził się do lokalu i od tego czasu w nim nocuje, mimo, że Z. L. nie życzy sobie tego (k-28 akt adm.). O zamieszkiwaniu K. N. w spornym lokalu nawet po wydaniu zaskarżonej decyzji świadczą również pisma pełnomocnika zainteresowanego Z. L.a, który w pismach z dni 9.07.2002 r. i 29.09.2004 r. informował Sąd, że wykonalny wyrok o eksmisję K. N. z lokalu ojczyma nosi datę 28.06.2002 r., a pismem z dnia 8.07.2002 r. zainteresowany wezwał skarżącego do opuszczenia lokalu i wymeldowania się oraz - że K. N. sam wyprowadził się z lokalu po tym wyroku. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została oparta na błędnej przesłance faktycznej, wyraźnie sprzecznej z zebranym w sprawie materiale dowodowym, bowiem z akt wynika, że K. N. wyprowadził się z mieszkania Nr [...] przy [...] w G. kilka miesięcy później (lipiec 2002 r.?), niż orzeczono w zaskarżonej decyzji, pochodzącej z dnia 7 marca 2002 r. Jak wyżej wspomniano organ miał trudności z oceną materiału dowodowego, przyznając, że nie może ustalić, czy K. N. zamieszkuje czy nie w spornym lokalu. Mając powyższe na uwadze i treść cyt. art. 134 § 1 u.o.p.p.s.a. zobowiązującego Sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa do jakich doszło przy podjęciu zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (publ. jw.), mającej zastosowanie w sprawie zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 cyt. wyżej ustawy w zw. z art. 200 u.o.p.p.s.a. Orzeczenie w pkt 3 sentencji wyroku znajduje umocowanie w art. 152 u.o.p.p.s.a. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy z odwołania Z. L. od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 17 marca 1998 r. orzekającej o odmowie wymeldowania K. N. z lokalu przy ul. [...] w G. organ odwoławczy będzie miał na względzie zmieniony stan prawny i faktyczny sprawy. W związku z treścią pism zainteresowanego z dnia 9.07.2002 r. i 29.09.2004 r. wyjaśnić należy, że zgodnie ze swą właściwością, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie z dnia 30.08.2002 r. (art. 1 i 3 u.o.p.p.s.a.).