II SA/Gd 771/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-03-06
Skład orzekający: Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, jako osoba prawna, może uzyskać częściowe prawo pomocy (zwolnienie od wpisu od zażalenia) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wykazując brak wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, jako osoba prawna, może uzyskać częściowe prawo pomocy (zwolnienie od wpisu od zażalenia) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca musi udowodnić, że podjął wszelkie niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy, a mimo to nie jest w stanie pokryć kosztów. W przypadku wykazania braku dostatecznych środków, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oddalające jego wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Stowarzyszenie jednocześnie wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty od zażalenia, wskazując na brak środków finansowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak Stowarzyszenie wniosło sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano Stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 27 października 2011r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 grudnia 2009r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: przyznać Stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 27 października 2011r. oddalające wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Postanowieniem z dnia 27 października 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek Stowarzyszenia A o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Gdańsku na uchwałę Rady Miasta w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stowarzyszenie A wniosło zażalenie na powyższe postanowienie. Jednocześnie wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty od zażalenia. W uzasadnieniu wniosku wskazało, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada własnych środków finansowych. Nie posiada kapitału zakładowego, a jedynie skromne wpływy ze składek. Stan konta wynosi 437,68 zł.
Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że nie ma środków na opłacenie wpisu w kwocie 100zł ani też możliwości ich zdobycia.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie z dnia 4 stycznia 2012 r. utraciło moc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Jednakże na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 tej ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych.
Nadto należy wskazać, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków.
W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, że w chwili obecnej nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że Stowarzyszenie posiada jedynie 437,68 zł. Nadto wnioskodawca wyjaśnił, że 16 członków uiszcza składki członkowskie po 5 zł miesięcznie. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. W tej sytuacji uznać należy, że wnioskodawca nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie powstałych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych, tj. wpisu od zażalenia.
Z tych względów zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a mianowicie zwolnienie od wpisu od wniesionego zażalenia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd orzekł w postanowieniu na podstawie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło