II SA/Gd 780/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Urszuli W. i Zofii W. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 21 marca 2000 r. (...) w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku - uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 26 stycznia 2000 r. (...), (...). Zaskarżonym postanowieniem (...) z dnia 21 marca 2000 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 123 w zw. z art. 138 par. 1 pkt 1 i art. 144 Kpa, art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 26.01.2000 r. (...) o nałożeniu na Urszulę W. i Zofię W. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 28.07.1998 r. (...). Jak wynika z uzasadnień postanowień ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. nakazano - w terminie do 30.10.1998 r. - doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczego /warsztatu mechaniki pojazdowej/, realizowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę. W decyzji wskazano czynności, jakich należy dokonać /likwidacja kanałów rewizyjnych i świetlika dachowego, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stropodachu/ celem uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. Od decyzji tej strony postępowania nie wniosły odwołania, w zw. z czym decyzja jest ostateczna. Upomnieniem z dnia 8.02.1999 r. wezwano zobowiązane do wykonania nałożonych obowiązków, a wobec braku reakcji zobowiązanych - wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne i nałożona grzywna /5.000 zł/ w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. W skardze na opisane postanowienie Urszula W. i Zofia W. wniosły o jego uchylenie bądź zmianę. Zarzutów odnośnie do naruszenia prawa przy wydaniu skarżonego postanowienia bądź - postanowienia organu I instancji, skarżące nie podniosły. Uzasadniając wnioski skargi, skarżące napisały, że potrzeba uruchomienia warsztatu napraw samochodów w budynku gospodarczym budowanym w innym celu wynikła z przyczyn ekonomicznych /po utracie miejsc pracy/; skarżące są świadome, że lokalizacja warsztatu pozostaje w kolizji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lecz budynek nie szpeci otoczenia i "nikomu nie szkodzi". W piśmie procesowym z dnia 6.09.2000 r. skarżące podniosły, że w budynku nastąpiła wymiana stropu, a więc - nie zachodzi już niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, zaś spór z sąsiadami zakończył się ugodą. W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi wziął pod uwagę z urzędu /art. 21 w zw. z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Z akt sprawy, a w szczególności - z treści decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. (...) z dnia 28.07.1998 r. wynika, że działający na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane organ nakazał skarżącym w określonym terminie doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. Przywołany jako prawna podstawa rozstrzygnięcia art. 51 Prawa budowlanego przewiduje w dalszej części tj. w ustępie 2, że w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 /określonych w poprzedzającej decyzji/, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Cytowane przepisy określają właściwy tryb postępowania w stanach faktycznych, w których znajdują zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Art. 52 ustawy, w części, w jakiej odnosi się do art. 51 dotyczy stanów faktycznych przewidzianych w przepisie, po wyczerpaniu możliwości działania organu w kolejności wskazanej w art. 51. W okolicznościach niniejszej sprawy, a w szczególności wobec oświadczenia stron skarżących, że aktualnie obiekt doprowadzony został do stanu nie zagrażającego bezpieczeństwu /wymiana stropu/ oraz dokonano w nim innych prac zgodnie z nałożonymi obowiązkami /tak w skardze i piśmie procesowym z dnia 29.08.2000 r./ organ I instancji winien rozpatrzyć również możliwości przewidziane w art. 55 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia organów obu instancji jako podjęte przedwcześnie i z naruszeniem przepisów art. 26 par. 1 i art. 27 par. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./. Przepisy te wskazują, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję dotyczącą obowiązku wykonania czynności na podstawie tytułu wykonawczego, który powinien określać między innymi treść podlegającego egzekucji obowiązku i podstawę prawną tego obowiązku oraz wskazywać podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej. Obowiązku "uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych" jak określono w decyzji organu I instancji z dnia 28.07.1998 r. (...) nie można wyegzekwować w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z opisanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 w zw. z art. 29 i art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.