II SA/Gd 780/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009r.na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 12 sierpnia 2008r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskami z dnia 6 lutego 2009r. M. W. i T. W. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. We wnioskach wskazano, iż M. W. przebywa na urlopie wychowawczym, pozostaje na utrzymaniu męża. Wspólnie wychowują pięcioro dzieci. Jedynym dochodem rodziny są zarobki T. W. w wysokości 7537,60 zł miesięcznie ( jako średnia na podstawie dochodów za rok 2007). Majątek jaki posiada M. W. stanowi udział 1/3 w domu mieszkalnym zamieszkiwanym obecnie przez wnioskodawców, położonym w Warszawie oraz 1/3 prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. 293 m2 pod domem. T. W. posiada udział w wysokości 1/3 w domu mieszkalnym będącym w trakcie budowy położonym w Białymstoku o wartości szacunkowej 300 tys. zł. Małżonkowie posiadają także 1/3 udziału w działce rolnej o pow. 0,0816 ha oraz samochód osobowy Citroen Evasion o wartości około 18 tys. zł. Posiadają również oszczędności w wysokości około 20 tys. zł zgromadzone w funduszach inwestycyjnych i na kontach bankowych. Roczne koszty utrzymania domu, jakie ponoszą skarżący to: gaz – 3859,71 zł, energia elektryczna 1900 zł, telefon 1144 zł, woda 1069 zł, wywóz nieczystości stałych 476 zł, opłata za użytkowanie wieczyste i podatek ok. 480 zł. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazali, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Faktem jest, iż rodzina wnioskodawców jest liczna, że mają na wychowaniu pięcioro dzieci i spodziewają się kolejnego, ale dochód osiągany przez rodzinę pomimo, iż cała rodzina pozostaje na utrzymaniu T. W. nie należy do niskich, dodatkowo rodzina dysponuje zarówno sporym majątkiem, a także oszczędnościami. Z posiadanej kwoty oszczędności wnioskodawcy są w stanie uiścić wpis w toczącej się sprawie w wysokości 500 zł i trudno uznać, by mogło to stanowić uszczerbek w utrzymaniu rodziny. Sąd bada aktualny stan finansowy i majątkowy osoby bądź osób ubiegających się o przyznanie prawa pomocy. Reasumując, uznać należy, że dochody osiągane przez rodzinę, fakt posiadania majątku w postaci udziałów w budynkach mieszkalnych oraz nieruchomości rolnej, a także okoliczność zgromadzenia znacznych zasobów pieniężnych w postaci oszczędności (około 20 000 zł) nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżących kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu zaś, skarżący do grona osób ubogich nie należą. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca w odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.