II SA/Gd 782/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-10-29
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Wójta Gminy odwołujące darowiznę nieruchomości, dokonaną na cele publiczne na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Zarządzenie Wójta Gminy odwołujące darowiznę nieruchomości, która stanowiła własność gminy i była przedmiotem umowy cywilnoprawnej, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Stosunek prawny wynikający z umowy darowizny ma charakter cywilnoprawny, a spory z niego wynikające należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżący Z. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na zarządzenie Wójta Gminy z dnia 5 czerwca 2000 r. odwołujące darowiznę nieruchomości, która została wcześniej przekazana przez Gminę G. na rzecz "A" Sp. z o.o. na cele publiczne. Skarżący zarzucił Wójtowi umyślność w działaniu i bezprawność zarządzenia, które miało doprowadzić spółkę do upadłości. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak interesu prawnego skarżącego oraz cywilnoprawny charakter sprawy.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. C. na zarządzenie Wójta Gminy z dnia 5 czerwca 2000 r. w przedmiocie odwołania darowizny nieruchomości niewykorzystanej na cel publiczny postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 2 czerwca 1999 r. została zawarta w formie aktu notarialnego umowa darowizny nieruchomości zabudowanej położonej w G., stanowiącej działkę o nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Stronami umowy była Gmina G. – jako właściciel i darczyńca, którą reprezentował J. W. F. – członek zarządu Gminy oraz W. A. M. prawidłowo umocowany Kierownik Zespołu Gospodarczego Urzędu Gminy G. oraz "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. – jako obdarowany. Darowizna została dokonana na cele publiczne, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) dalej jako U.g.n.
W dniu 5 czerwca 2000 r. Zarząd Gminy G., działając na podstawie art. 13 ust. 2 U.g.n. cofnął powyższą darowiznę, jako powód podając wstrzymanie realizacji postanowień przedmiotowej umowy.
Powyższy akt potraktowany został przez Z. C. jako zarządzenie Wójta Gminy G. podlegające kontroli w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i po wyczerpaniu procedury przewidzianej dla zaskarżania tego rodzaju aktów Z. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, że zarządzenie Wójta Gminy G. odwołujące darowiznę nieruchomości doprowadziło "A" Sp. z o.o. w G. do upadłości, przy czym skarżący zrzucił Wójtowi umyślność w działaniu. Zdaniem skarżącego kwestionowane zarządzenie było bezprawne.
W odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy G. wniósł o jej odrzucenie, podkreślając nieistnienie aktu będącego przedmiotem skargi oraz z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego, który wniósł skargę w sprawie w której do wniesienia skargi uprawniona była "A" Sp. z o.o. w G.. Dodał także, że prawidłowość odwołania darowizny była przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, które zakończyło się który prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 listopada 2003 r., sygn. akt [...] który orzekł o obowiązku złożenia przez "A" Sp. z o.o. w G. oświadczenia woli o przeniesieniu prawa własności nieruchomości na Gminę G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 – 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2) oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3). Ponadto sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) i bezczynność organów w przypadkach określonych w punkcie 1 – 4 ( pkt 8).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest cofnięcie darowizny nieruchomości będącej własnością gminy.
Tryb oraz sposób nabywania nieruchomości będących własnością jednostek samorządu terytorialnego reguluje U.g.n. Analiza tego aktu prawnego sugeruje, iż intencją ustawodawcy było zastosowanie cywilnoprawnego (a nie administracyjnego) trybu dysponowania nieruchomościami jednostek samorządu terytorialnego i taki właśnie tryb (cywilnoprawny) został zastosowany w art. 13 ust. 2 i 2a U.g.n. Zgodnie z art. 13 ust. 2 U.g.n. nieruchomość może być, z zastrzeżeniem art. 59 ust. 1, przedmiotem darowizny na cele publiczne, a także przedmiotem darowizny dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego, a także między tymi jednostkami. W umowie darowizny określa się cel, na który nieruchomość jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten cel darowizna podlega odwołaniu, z zastrzeżeniem ust. 2a. W myśl natomiast art. 13 ust. 2a U.g.n., darowizny nieruchomości stanowiącej przedmiot własności Skarbu Państwa dokonuje starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej - za zgodą wojewody, a nieruchomości stanowiącej przedmiot własności jednostki samorządu terytorialnego jej organ wykonawczy - za zgodą rady albo sejmiku. Odstąpienie od odwołania darowizny następuje za zgodą organu, który wyraził zgodę na jej dokonanie. Zgody nie wymaga dokonanie darowizny przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, o której mowa w art. 59 ust. 1.
W tym miejscu stwierdzić należy, że w przeciwieństwie do norm powszechnie obowiązujących, które mają charakter abstrakcyjny, regulują nieokreśloną liczbę przypadków i są kierowane do nieoznaczonego adresata, zaskarżony w niniejszej sprawie akt reguluje konkretną sprawę, co wyłącza możliwość jego uznania jako aktu wydanego z zakresu administracji publicznej, a tym samym jego zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie powołanego przepisu.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie stanowi uchwały z zakresu administracji publicznej i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego oświadczenie woli gminy jako podmiotu prawa cywilnego, wyrażone w formie uchwały organu kolegialnego gminy, skierowane do oznaczonego podmiotu i w konkretnej sprawie (postanowienie NSA-OZ w Rzeszowie z 21 listopada 1996 r., SA/Rz 920/96, Prok. i Pr. 1998, nr 9, s. 48), również uchwała o oddaniu w najem konkretnego budynku czy sprzedaży określonej osobie oznaczonych praw majątkowych (wyrok SN z 26 listopada 1992 r., III ARN 74/92, OSNCP 1993, nr 10, poz. 172).
Wójt Gminy G. działał w przedmiotowej sprawie w imieniu gminy jako właściciela cywilnych praw majątkowych, a stosunek prawny jaki na tej podstawie powstał ma charakter stosunku cywilnoprawnego i nie stanowi czynności objętej kognicją sądu administracyjnego wyrażoną w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a.. Tym samym determinuje to właściwość sądów powszechnych do rozstrzygania powstałych na tym tle sporów
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło