II SA/Gd 784/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-09-08
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że postępowanie wyjaśniające w pierwszej instancji zostało przeprowadzone wadliwie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie ustalił prawidłowo daty wykonania rozbudowy budynku, co jest kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było zgodne z art. 138 § 2 Kpa. W związku z tym skarga na decyzję organu odwoławczego została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie zmian w budynku mieszkalnym w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, w związku z samowolną rozbudową wykonaną przed 1973 r. lub po 1995 r. Organ pierwszej instancji nakazał wykonanie określonych przeróbek. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył należycie materiału dowodowego, w szczególności nie ustalił, kto jest właścicielem budynku i kiedy dokładnie wykonano rozbudowę. Skarżący S. S. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 8 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2003 r. nr [[...]] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Decyzją z dnia 30 stycznia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D. R. właścicielce nieruchomości przy ul. W. w G. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami.
Decyzję wydano na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późniejszymi zmianami), art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. Z 2000r. nr 106, poz.1126 z późniejszymi zmianami) i art. 104 Kpa.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zlokalizowany na terenie nieruchomości budynek mieszkalny zrealizowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego w 1934r. został samowolnie rozbudowany do granicy z nieruchomością przy ul. W. Rozbudowa została wykonana przez poprzedniego właściciela nieruchomości przed 1973 r. i użytkowana jest jako mieszkalna. Z planu zagospodarowania przestrzennego G. wynika, że działka nr [[...]] przy ul. W. w G. leży w obszarze oznaczonym symbolem E6 MN, MW przeznaczonym na tereny zabudowy jednorodzinnej uzupełnienie luk budowlanych i wielorodzinnej, co wyklucza wydanie decyzji o rozbiórce w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane 1974r. Ze złożonej przez inwestora inwentaryzacji oraz orzeczenia technicznego wynika, że ściana z otworami okiennymi rozbudowanej samowolnie części obiektu zlokalizowana jest w odległości 290-320 cm. W orzeczeniu technicznym zostały wyszczególnione przeróbki konieczne do wykonania w celu spełnienia wymogów przepisów budowlanych to jest nakazane w orzeczeniu zlikwidowanie otworów okiennych w ścianie zewnętrznej budynku oraz wykonanie wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń, w których zostaną zlikwidowane okna. Wynika to z § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym odległość zabudowy od granicy z sąsiednimi budynkami powinna wynosić dla budynków z otworami okiennymi co najmniej 4 m. Stosownie do § 12 ust. 3 dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy. W związku z tym niezbędne jest na podstawie art. 40 nakazanie wykonanie robót. Ponieważ obiekt zbudowano przed 1.01. 1995r. zgodnie z art. 103 ust. 2 mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Art.42 tej ustawy stanowi, że inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu co do którego wydano przewidziano w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie.
W odwołaniu od tej decyzji D. R. wniosła jej uchylenie, gdyż wystąpiła o wydzierżawienie działki sąsiadującej z jej działką co doprowadzi do tego że odległość ściany budynku z oknami przekroczy 4 m.
Odwołanie złożył również S. S. kwestionując ustalenie daty rozbudowy przed 1973r. i twierdząc, że ma świadków na to, że rozbudowy dokonał Pan R. po 1995 r.
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2003r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób należyty materiału dowodowego w sprawie naruszając art. 77 § 1 K.p.a. W szczególności nie ustalił kto jest właścicielem budynku. Pomimo faktu, że A. R. nie żyje skierowano do niego decyzję. Organ przyjął na podstawie oświadczenia D. R., że rozbudowa została wykonana w 1973r. W odwołaniu natomiast S. S. podniósł, że rozbudowa miała miejsce po 1 stycznia 1995r. Zgodnie z art. 89 § 2 Kpa organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych. Z akt sprawy wynika również, że organ I instancji przeprowadził postępowanie bez udziału Państwa S. Pan S. wnosił natomiast o przesłuchanie w charakterze świadka jego żony. Wobec tych uchybień i konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy orzekł w oparciu o art. 138 § 2 Kpa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył S. S. wnosząc o dokonanie przez sąd merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji i uwzględnienie pominiętych przez organ administracji faktów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 138 § 1 i 2, organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, może wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej, ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu przed organem I instancji nie przeprowadzono w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, które ma na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy. W szczególności zaś organ ten nie przeprowadzając dowodów nie wyjaśnił prawidłowo kiedy została wykonana rozbudowa, a w kwestii tej uczestnicy postępowania składali odmienne oświadczenia. Organ I instancji nie poczynił w tym zakresie właściwych ustaleń poprzestając na oświadczeniu D. R., że rozbudowa została wykonana w 1973r.
Przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia w znacznym zakresie postępowania dowodowego.
W niniejszej sprawie, organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż postępowanie przed organem I instancji posiada istotne braki, wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło