II SA/Gd 785/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. i R. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 9 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 2 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego) skarżący A. i R. S. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek. Z oświadczenia wnioskodawców o ich stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), oraz przedłożonych przez nich na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych (dodatkowego oświadczenia z dnia 28 stycznia 2018 r., zaświadczeń od pracodawców o wysokości wynagrodzenia, zaświadczenia o uczęszczaniu do szkoły, dowodów obrazujących wysokość opłat za prąd, wodę i odprowadzanie ścieków, gaz, usługi telekomunikacyjne, wyciągów z rachunków bankowych, harmonogramów spłaty kredytów i oświadczenia o wysokości należności z tytułu robót budowlanych) wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, mają na utrzymaniu uczącego się syna, są właścicielami dwóch działek: 1) o obszarze 980 m2, zabudowanej domem o powierzchni 254 m2 , i wartości 600.000 zł, 2) o obszarze 880 m2, zabudowanej dwoma domami o powierzchni 110 m2 każdy, i wartości 400.000 zł oraz samochodu osobowego (rok produkcji 2009) o wartości 32.000 zł, posiadają wierzytelności w kwocie 30.000 zł oraz zadłużenie wobec banków w łącznej kwocie 505.520,06 zł z tytułu zaciągniętych kredytów. Na rachunkach bankowych prowadzonych dla małżonków są zgromadzone środki pieniężne w łącznej wysokości 31.961,53 zł (salda na dzień 23 stycznia 2018 r.) Małżonkowie uzyskują dochody z wynagrodzenia za pracę, z prowadzonej sezonowo działalności gospodarczej oraz z tytułu najmu miejsc noclegowych. Wysokość łącznych dochodów małżonków z wymienionych źródeł za 2017 r. nie jest znana, gdyż małżonkowie – pomimo wezwania – nie złożyli oświadczenia w tym przedmiocie ani nie przedłożyli odpisów zeznań podatkowych za ubiegły rok (jeżeli zostały już sporządzone). Jak wynika z analizy przedłożonych wyciągów bankowych i zaświadczeń pracodawców, wnioskodawca otrzymuje uposażenie w aktualnej wysokości 3.753,75 zł netto, zwrot kosztów dojazdu w kwocie 138 zł miesięcznie oraz nagrody motywacyjne w średniej wysokości 217 zł netto (liczonej za okres od października 2017 r. do grudnia 2017 r.), zaś średnie miesięczne wynagrodzenie wnioskodawczyni stanowi kwotę 1.394,66 zł netto. Zatem łączne dochody małżonków z tytułu wynagrodzenia za pracę wynoszą 5.503,41 zł. Historia transakcji księgowanych na rachunkach bankowych małżonków wskazuje, iż powyższe dochody nie są jedynymi, które uzyskali w okresie od 23 października 2017 r. do 23 stycznia 2018 r. Świadczy o tym wysokość wpłat dokonanych przez wnioskodawców we wpłatomatach na prowadzone dla nich konta bankowe oraz zaksięgowane na rachunku wnioskodawczyni uznania tytułem zadatków i zaliczek od osób prywatnych za pobyt, w tym również w okresach zimowych, jak również przelew z dnia 9 stycznia 2018 r. w kwocie 1.413,71 zł (zaksięgowany na rachunku wnioskodawczyni emax plus) wykonany przez booking.com, tj. podmiot pośredniczący w rezerwacji noclegów za pośrednictwem strony internetowej. We wskazanym okresie wnioskodawca dokonał we wpłatomatach zasileń prowadzonego dla niego rachunku (ekonta) w łącznej kwocie 6.200 zł (w dniach 30 października 2017 r., 2 listopada 2017 r., 22 grudnia 2017 r., 2 i 21 stycznia 2018 r.), zaś wnioskodawczyni wpłaciła na swój rachunek (ekonto) łącznie kwotę 22.200 zł (w dniach 8 listopada 2017 r., 1 i 2 grudnia 2017 r.). Zaksięgowane na innym koncie wnioskodawczyni (emax) przelewy (w dniach 7 i 11 listopada 2017 r., 4 i 15 stycznia 2018 r.) tytułem zaliczek i zadatków za noclegi stanowiły łącznie kwotę 1.460 zł. Dokonane przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy wpłaty własne na konta oraz przelewy związane z wynajmem pokoi sumują się na kwotę 31.273,71 zł. Do stałych obciążeń finansowych wnioskodawców zaliczyć należy raty kredytów w łącznej kwocie 3.412,53 zł oraz opłaty za media w średniej miesięcznej wysokości 1.005,23 zł. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż wnioskodawcy posiadają zasoby finansowe w kwocie około 31.960 zł, tj. wielokrotnie przewyższającej wysokość należnych na obecnym etapie postepowania kosztów sądowych, w szczególności wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Wnioskodawcy nie podali istotnych powodów, dla których nie mogą uiścić tych kosztów z posiadanych oszczędności. Przeszkody takiej nie stanowi przekonanie wnioskodawców, iż powinni tę kwotę pozostawić na inne wydatki, które nastąpią w przyszłości (jak rozliczenie z wykonawcą robót budowlanych), zwłaszcza w kontekście regularnych dochodów wnioskodawców i wysokości wpływów księgowanych na ich kontach. Podkreślić też należy, iż poza ww. zasobami finansowymi wnioskodawcy posiadają majątek o wartości co najmniej 1.032.000 zł (sumując zadeklarowane we wniosku o prawo pomocy wartości nieruchomości oraz samochodu), którego składniki przynoszą im dodatkowy dochód (wynajem krótkoterminowy). W tych okolicznościach – mając na uwadze wysokość uzyskiwanych dochodów i zasobów finansowych oraz rozmiar wykazanego majątku – byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty postępowania w niniejszej sprawie w części dotyczącej kosztów sądowych musieli ponieść za wnioskodawców inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1040/13 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów uznano, że wnioskodawcy nie wykazali, iż spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.