II SA/Gd 786/03

Dnia 24 listopada 2O05 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Tamara Dzietakowska Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant: " Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółki A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia odrzucić skargę. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 23 listopada 2001 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Spółki A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] działającego w imieniu i z upoważnienia Ministerstwa Obrony Narodowej - Departamentu Infrastruktury z dnia 23 lipca 2001 r., odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie paliwowego systemu zaopatrzeniowego - rurociągu paliwowego na odcinku trasy rurociągu przebiegającego przez teren gminy [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 40 ust. 1 oraz art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w [...] [...] z dnia 25 marca 1994 r. (ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia 15 października 1994 r., poz. [...]) oraz art. 104 K.p.a. Uzasadniając decyzję Wójt Gminy [...] wskazał, że stosownie do ustaleń przywołanego w podstawie prawnej rozstrzygnięcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nieruchomości przez które przebiegać ma trasa rurociągu położona w [...], [...] i [...] znajdują się na obszarach terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług rzemiosła nieuciążliwego, terenów zabudowy mieszkaniowej zagrodowej oraz na obszarach terenów upraw polowych, ogrodniczych i sadowniczych bez prawa zabudowy. Organ ten wskazał, że zgodnie z § 156 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 89, poz. 1067) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie - lokalizacja rurociągu wymaga ustalenia minimalnej strefy bezpieczeństwa w zależności od jego średnicy nominalnej. Strefa bezpieczeństwa może być użytkowana według pierwotnego przeznaczenia, lecz wewnątrz tej strefy nie dopuszcza się wznoszenia budowli oraz składowania materiałów palnych. Zdaniem organu lokalizacja rurociągu wprowadzi ograniczenia w wykorzystaniu nieruchomości przeznaczonych w planie pod zabudowę co w konsekwencji spowoduje zmianę zagospodarowania tych terenów. Reasumując organ ten stwierdził, że wnioskowana inwestycja byłaby niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nieważna w myśl art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło A. Spółka z o.o. w [...], który zakwestionował ustalenia organu I instancji dotyczące ograniczenia w wykorzystaniu nieruchomości wskazując, że na przedmiotowym terenie biegną już trzy rurociągi przesyłowe i w związku z powyższym ustalona została bardzo szeroka strefa bezpieczeństwa. Jej ewentualne zwiększenie należy zatem rozpatrywać w każdym wypadku indywidualnie w odniesieniu do granic konkretnej działki. Ponadto z uwagi na priorytetowe znaczenie inwestycji, w ocenie odwołującego, powinny być podjęte natychmiastowe działania w sprawie dokonania zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 6 maja 2003 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie organ II instancji wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że organ I instancji wydał decyzję po rozpatrzeniu wniosku A. Spółki z o.o. w [...] działającej w imieniu i z upoważniania Ministerstwa Obrony Narodowej. Odwołanie od tej decyzji złożyła wskazana wyżej Spółka z o.o. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje na wniosek zainteresowanego. Zainteresowanym (inwestorem) w tej sprawie jest Ministerstwo Obrony Narodowej, w imieniu którego wniosek złożyła Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A. w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 § 1 K.p.a. pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Osoba prawna, jaką jest A. Spółka z o.o. w [...] nie mogła zatem skutecznie reprezentować strony w postępowaniu administracyjnym, co oznacza, że złożony przez nią wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie wywarł żadnych skutków prawnych i z tego powodu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia bezskutecznego wniosku należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Powyższą decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8 i 9 K.p.a.. art. 33 § 1 K.p.a. oraz art. 35 § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Ww. przepis, określający podstawy odrzucenia skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez ten sąd, nawiązuje do konstrukcji przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Przez przesłanki te rozumie się określone w ustawie procesowej warunki prawidłowego zaskarżania, dotyczące zarówno przedmiotu skargi, jej formy, jak i treści, którą powinna zawierać, przy zachowaniu których może nastąpić kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 273). W znaczeniu szerszym przez przesłanki dopuszczalności zaskarżenia należy rozumieć wszystkie warunki wymagane przez przepisy do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego jako pisma procesowego. Do tego znaczenia przesłanek dopuszczalności zaskarżenia nawiązują zawarte w art. 58 § 1 pkt 2, 3 i 5 przyczyny odrzucenia skargi. Natomiast przyczyny odrzucenia skargi wskazane w art. 58 § 1 pkt 1, 4 i 6 nawiązują do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia w węższym znaczeniu (sensu stricto), w którym przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, tzn. określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi sensu stricto skutecznego złożenia skargi są więc: * złożenie skargi od aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz w art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; * wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 ww. ustawy); * wniesienie skargi przez podmiot, któremu - zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 ww. ustawy -przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Powyższe przesłanki dopuszczalności zaskarżenia wyznaczają przedmiotowy zakres postępowania sądowo-administracyjnego oraz legitymację do jego uruchomienia. W każdym przypadku stwierdzenia braku którejś z w/w przesłanek sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 274-276). Jak z powyższego wynika, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania danej sprawy, sąd administracyjny musi zbadać czy wniesiona do niego skarga jest dopuszczalna, dokonując jej kontroli przez pryzmat przesłanek dopuszczalności zaskarżenia. W mniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], która w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wydanie decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu występowała w imieniu inwestora Ministerstwa Obrony Narodowej Departamentu Infrastruktury. Spółka A. nie była zatem uczestnikiem postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, gdyż zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wszczęcie postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje na wniosek podmiotu zainteresowanego. Podmiotem takim może być osoba lub jednostka organizacyjna, która zamierza podjąć działalność inwestycyjną lub inną, powodując zmianę sposobu zagospodarowania terenu. W rozpoznawanej sprawie podmiotem tym było Ministerstwo Obrony Narodowej. Z treści art. 33 § 1 K.p.a. wynika, że pełnomocnikiem strony może być jedynie osoba fizyczna. W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawash dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Powyższy przepis przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwu kategoriom podmiotów: * każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz * - w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób - prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej (jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu admini stracyjnym). Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący nie należy do drugiej ze wskazanych powyżej kategorii należy przyjąć, iż aby mógł wnieść skutecznie skargę, musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku miedzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga bowiem może dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjno-prawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 213-214). Jak wynika z treści skargi Spółka A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] działając w imieniu własnym. W ocenie Sadu strona skarżąca nie ma w złożeniu skargi interesu prawnego, gdyż sprawa nie dotyczy jej "własnej sprawy administracyjnej", ale sprawy dotyczącej indywidualnych praw Ministerstwa Obrony Narodowej. Jak już wskazywano powyżej, wniesienie skargi przez podmiot, któremu - zgodnie z art, 50 § 1 lub 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 1998 r., SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 maja 1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198, Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 274-276, Janusz Borkowski w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2000 r., II SA 2109/00, OSP z 2001 r. nr 6, poz. 86, Piotr Spławiński w artykule: "Aspekty procesowe odrzucenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny", Gdańskie Studia Prawnicze z 2000 r. nr 7, poz. 469, zob. także ichwałę (składu 7 sędziów) Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. OPS 1/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 4, poz. 62, w której uzasadnieniu stwierdzono, iż zasadą jest, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot powoduje jej odrzucenie). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną albowiem Spółka A. nie była ani materialnie, ani formalnie stroną postępowania administracyjnego, a tym samym nie była podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę odrzucił.