II SA/Gd 788/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia 28 września 2006r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy K.G. złożył w dniu 3 stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem złożonym w uzasadnieniu wniosku K.G. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 4,2303 ha, które jest jedynym źródłem osiąganych przez niego dochodów. Ponadto posiada on dom w trakcie budowy o powierzchni 200 m2. Na parterze domu, który zajmuje, zamieszkuje jego matka. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem nie posiada on żadnego innego majątku. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2008 r. skarżący przedłożył żądane dokumenty źródłowe, z których wynika m.in., że skarżący otrzymał płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 1094,59 zł; zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta Gdańska roczny dochód z tytułu posiadanych gruntów rolnych wynosi 7.866, 45 zł; z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż saldo na dzień 31 października wynosiło 1.160, 15 zł, a na dzień 31 grudnia 2007r. 1.195, 40 zł, skarżący złożył oświadczenie, iż na posiadanych gruntach prowadzi uprawę ziemniaków i warzyw gruntowych, wskazał, iż budowa domu znajduje się na etapie surowym zamkniętym, od 2001r. prace nie są kontynuowane, skarżący nie przedłożył kserokopii dziennika budowy, gdyż- jak oświadczył- znajduje on się u kierownika budowy przebywającego obecnie w szpitalu. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8). Mając na względzie fakt, że wniosek dotyczy jedynie o zwolnienia z kosztów sądowych, Sąd rozważał tylko, czy spełnione zostały wyżej wymienione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku PPF i przedłożone dokumenty oraz złożone oświadczenia podnieść należy, iż skarżący nie ujawnił wszystkich swoich dochodów, gdyż prowadzenie upraw warzywniczych na areale ponad 4 ha gruntów rolnych z pewnością wskutek sprzedaży uzyskanych warzyw przynosi dochody. Skarżący jednak mimo wezwania Sądu do wskazania jakie osiąga dochody z posiadanego gospodarstwa przedłożył jedynie zaświadczenie organu gminy o dochodzie w wysokości 7.866,45 zł rocznie, jednak jest to dochód szacowany na podstawie danych statystycznych, Sąd domagał się podania realnie osiąganych dochodów. Skarżący uchylił się od podania faktycznie osiąganych dochodów. Ponadto z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż skarżący zaciągnął kredyt na zakup rzeczowych środków do produkcji rolnej i w dniu 21 grudnia 2007r. dokonał spłaty raty w wysokości 2.200 zł, zaś w dacie składania skargi posiadał na rachunku środki na uiszczenie wpisu w wysokości 300 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 stwierdził: skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Udowodnienia wymaga podjęcie starań ku uzyskaniu środków finansowych, niezależnie od ich efektu. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy należy wykazać rzeczywistą sytuację majątkową strony z uwzględnieniem zarówno wydatków, jak i dochodów, która - poddana ocenie Sądu - może być przyczyną przyznania stronie prawa pomocy. Uchylanie się przez skarżącego od składania dokładnych oświadczeń i przedstawiane jedynie wybiórczo wybranych informacji i danych nie jest działaniem, które spowoduje przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ponieważ Sąd nie ma do tego podstaw. Wobec powyższego, Sąd podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.