II SA/Gd 792/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 08 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 9 września 2017r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 czerwca 2017r. oddalające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 marca 2016r. nr [..] dotyczącej rozbiórki budynku gospodarczego o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 5,61m na 6,42m z wiatrołapem o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 1,05m x 1,82m zlokalizowanego na dz. nr [..] przy granicy z działkami nr [..] i [..] przy ul. T. w miejscowości K. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 1 marca 2016 r. nakazał R.S. rozbiórkę budynku gospodarczego o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 5,61 m x 6,42m z wiatrołapem o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 1,05m x 1,82m zlokalizowanego na dz. nr [..] przy granicy z działkami nr [..] i [..] przy ul. T. w miejscowości K. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 13 kwietnia 2016r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Prawomocnym wyrokiem sygn. akt II SA/Gd 327/16 z 5 października 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego. Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu stała się prawomocna i podlega wykonaniu. Wobec stwierdzenia niewykonania nałożonego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał R. S. upomnienie z 31 stycznia 2017r. do wykonania nałożonego obowiązku, które zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 8 lutego 2017r. W dniu 25 kwietnia 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo R. S. z informacją, że wykonał nakaz rozbiórki określony decyzją z 1 marca 2016 r. W dniu 10 maja 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał kontroli działki nr [..] przy ul. T. w K. i stwierdził, że obiekt nie został rozebrany, gdyż inwestor nie rozebrał dwóch ścian budynku od strony działek nr [..] i [..]. W konsekwencji tych ustaleń w dniu 25 maja 2017r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [..], który został doręczony zobowiązanemu w dniu 1 czerwca 2017r. Pismem z 1 czerwca 2017r. R. S. poinformował, iż w jego ocenie obowiązek został wykonany, gdyż na granicy z działkami nr [..]-[..] stoi jedynie ogrodzenie ceglane. Wezwaniem z 5 czerwca 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do R. S. z zapytaniem, czy pismo z 1 czerwca 2017r. należy traktować jako zarzut do tytułu wykonawczego nr [..] z 25 maja 2017r. R. S. udzielił odpowiedzi, iż jego pismo z 1 czerwca 2017r. stanowi zarzut do tytułu wykonawczego Postanowieniem z 26 czerwca 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 marca 2016r. nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr [..] przy granicy z działkami nr [..] i [..] przy ul. T. w miejscowości K. R. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę przywołał art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz.1201), który wymienia co może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dalej organ odwoławczy podał, że jak wynika z akt sprawy pismem z 1 czerwca 2017r. R. S. wskazał, że wykonał rozbiórkę budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [..] w K. Zobowiązany wskazał, że na granicy z działkami nr [..]-[..] stoi ogrodzenie wykonane z cegły, które nie stanowiło integralnej części budynku gospodarczego. Przyznał organ odwoławczy, że organ I instancji nie sprecyzował które konkretnie (z wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) zarzuty oddala, niemniej jednak z treści pisma z 1 czerwca 2017r. wynika, że zobowiązany wskazał wykonanie rozbiórki jako podstawę wniesienia zarzutu do prowadzonego postępowania. Podał organ odwoławczy, że z ustaleń organu I instancji dokonanych w trakcie kontroli działki nr [..] przy ul. T. w K. wynika, że obiekt nie został rozebrany, gdyż inwestor nie rozebrał dwóch ścian budynku od strony działek nr [..] i [..]. Powyższe, zdaniem zobowiązanego, wobec rozebrania pozostałej części budynku stanowiło wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji nakazowej. Decyzja nakazująca rozbiórkę z 1 marca 2016r. obejmowała rozbiórkę budynku gospodarczego o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 5,61 m x 6,42m z wiatrołapem o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 1,05m x 1,82m zlokalizowanego na dz. nr [..] przy granicy z działkami nr [..] i [..] przy ul. T. w miejscowości K. Budynek ten posiadał konstrukcję murowaną z cegły i dach drewniany i był usytuowany na granicy działek nr [..] i [..]. W treści złożonego odwołania z 14 marca 2016r. od decyzji nakazowej, R.S., w związku z uciążliwym sąsiedztwem wniósł o możliwość trwałego pozostawienia części budynku gospodarczego jak ogrodzenia jego posesji. Niemniej jednak organ odwoławczy nie uwzględnił powyższego wniosku w podjętym rozstrzygnięciu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w tytule wykonawczym nr [..], określił treść obowiązku jako: rozbiórka budynku gospodarczego o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 5,61 m x 6,42m z wiatrołapem o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 1,05m x 1,82m zlokalizowanego na dz. nr [..] przy granicy z działkami nr [..] i [..] przy ul. T. w miejscowości K. W ocenie organu odwoławczego, zakres nałożonego obowiązku jednoznacznie wynika z treści decyzji nakazowej i jest prawidłowy. Skoro zatem nie zostały rozebrane dwie ściany budynku, nie można uznać rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego za wykonaną w całości. Zatem obowiązek wynikający z decyzji z 1 marca 2016r. nie został wykonany. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 26 czerwca 2017r. nie znajdując podstaw do jego uchylenia lub zmiany. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. S. zarzucając naruszenie: 1. art. 33 § 1 pkt 3, 4, 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 2. art. 9, art. 10 § 1, art. 35 § 1, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 57 § 5, art.73 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81a § 1, art. 122a § 2., art. 122f § 1., art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego 3. art. 81a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący wniósł o uchylenie tytułu wykonawczego nr [..] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ I instancji w dniu 10 maja 2017r. dokonał kontroli działki nr [..] przy ul. T. w K. O przeprowadzeniu kontroli nie został skarżący powiadomiony ani przed, ani już po jej wykonaniu. W związku z tym nie miał możliwości zaznajomienia się z protokołem pokontrolnym i wniesienia zastrzeżeń do niego. W ten sposób organ I instancji naruszył obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazał skarżący, że pismem z 1 czerwca 2017r. poinformował organ I instancji, iż obowiązek rozbiórki wykonał, a na granicy działek [..]-[..] stoi ogrodzenie ceglane, które nie stanowiło integralnej części budynku gospodarczego. Ponadto w piśmie tym oświadczył, że ściany budynku wykonano z gazobetonu, co odróżniało konstrukcyjnie budynek od ogrodzenia. Zdaniem skarżącego ogrodzenie zostało błędnie uznane przez organ za pozostałość budynku. Powyższe pismo stanowiło zarzut do tytułu wykonawczego w myśl art. 33 § 1 pkt 3, 4 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia zapisano "W piśmie z dnia 01.06.2017r. zobowiązany wskazuje, że pozostawiony fragment ścian budynku gospodarczego stanowi ogrodzenie ". Jest to zapis niezgodny z prawdą, gdyż w swoim piśmie skarżący wskazywał na odrębność ogrodzenia od budynku. W uzasadnieniu postanowienia, organ I instancji niewłaściwie skierował ciężar zarzutów skarżącego na prawomocną decyzję o nakazie rozbiórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest w posiadaniu mapy do celów informacyjnych i pomiaru powykonawczego dla działki nr [..], które mają istotne znaczenie dla potwierdzenia podniesionych zarzutów w myśl art. 33 §1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącego postępowanie przed organem I instancji narusza w ten sposób art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ nie rozpoznał wnikliwie sprawy i nie odniósł się do podniesionych w toku postępowania zarzutów. Podniósł skarżący, że w dniu 23 sierpnia 2017r. do organu II instancji złożył pismo wyjaśniające, szkic i mapę jako uzupełnienie materiału dowodowego. Na szkicu oznaczył lokalizację ogrodzenia. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż ogrodzenie jest odrębną budowlą i znajduje się poza granicami działki nr [..]. Przy czym w prawomocnej decyzji nr [..]. z 1 marca 2016r. organ I instancji jednoznacznie stwierdził, że budynek gospodarczy znajduje się wyłącznie na terenie działki nr [..] i jako uściślenie jego położenia wskazał, że jest on usytuowany przy granicy działek nr [..] i [..]. Ogrodzenie natomiast znajduje się wyłącznie na działkach nr [..] i [..] przy granicy z działką nr [..]. Powoduje to w ocenie skarżącego, że jego zarzut wykonania rozbiórki był zasadny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa, Sąd uznał, iż skarga R. S. zasługuje na uwzględnienie. Organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się bowiem naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z doręczonego skarżącemu tytułu wykonawczego wynika, że został nałożony na niego obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 5,61m na 6,42m z wiatrołapem o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 1,05m x 1,82m zlokalizowanego na dz. nr [..] przy granicy z działkami nr [..] i [..] przy ul. T. w miejscowości K. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W zarzutach do tytułu wykonawczego doręczonego skarżącemu, w kontekście obowiązku określonego w tym tytule wskazał on, że wykonał nałożony obowiązek, a elementy, których istnienie w granicy działek nr [..] i [..] ustalił organ, nie stanowiły części składowej budynku gospodarczego, gdyż stał on na dz. nr [..] przy granicy z działkami nr [..] i [..]. Organ odwoławczy uznał, że dwie ceglane ściany stanowiły konstrukcje budynku, którego rozbiórkę statuowała ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę i oddalił ten zarzut. Natomiast Sąd na podstawie przedstawionych akt sprawy nie ma możliwości zweryfikowania, czyje stanowisko, organu odwoławczego czy skarżącego, jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż brak w tym zakresie ustaleń dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego. Podkreślić należy, że na zasadzie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (powoływany też jako k.p.a.), a zatem przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi się bowiem swoiste postępowanie dowodowe. Jego przedmiotem jest określenie sposobu doprowadzenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym oraz przy kwestionowaniu zakresu także ustalenie na miejscu, gdzie ma być dokonana rozbiórki, co dokładnie jej podlega. Organ egzekucyjny ma prawo przy tym wykorzystywać wszelkie środki dowodowe. W niniejszej sprawie, jak zasadnie wskazał skarżący, organ odwoławczy wydał kwestionowane przez stronę postanowienie z uchybieniem wskazanym przepisom postępowania i uchybienia te mogły mieć niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie rozpoznał podnoszonego przez skarżącego zarzutu wykonania obowiązków określonych zakwestionowanym tytułem wykonawczym z zachowaniem reguł określonych przepisami prawa procesowego, nie rozważył z zachowaniem tych reguł zgłoszonego zarzutu wykonania obowiązku. Analiza dowodów w kontekście okoliczności niniejszej sprawy przeprowadzona przez organ drugiej instancji nie była wszechstronna, skoro nie doprowadziła do rozważenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów skarżącego. Mając powyższe na uwadze niewątpliwie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w tym zakresie skarga R. S. zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny wyeliminować stwierdzone wyżej nieprawidłowości i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekając o zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.