II SA/Gd 794/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-10-31
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy wykazali znaczący wzrost wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (narodziny dziecka, wzrost opłat za mieszkanie) przy jednoczesnym obniżeniu dochodów, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że przy obecnych dochodach i ponoszonych wydatkach nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Narodziny dziecka oraz wzrost opłat za mieszkanie, przy obniżonych dochodach, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli do WSA w Gdańsku wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazali na zmniejszone dochody, narodziny dziecka, wzrost opłat za mieszkanie i inne wydatki związane z utrzymaniem rodziny, dołączając stosowne dokumenty.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. G. i D. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 31 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. i D. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: przyznać A. G. i D. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 21 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły wraz z pismem przewodnim formularze wniosku A. G. i D. G. o przyznanie prawa pomocy, w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym razem z dziewięcioletnią córką i miesięcznym synem. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia o łącznej wysokości 4.000,00 złotych brutto miesięcznie. Podali, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 7,2 ha.
W nadesłanym piśmie przewodnim, w którym wnioskodawcy wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych wskazali, że od kilku miesięcy ich zarobki zmniejszyły się i wynoszą około 1.320,43 złotych oraz 1.400,00 złotych netto miesięcznie, na potwierdzenie czego dołączyli kserokopie wyciągów z rachunku bankowego. Oświadczyli, iż w dniu 1 października 2011r. urodził im się syn, w związku z czym obecnie najważniejsze są wydatki na potrzeby związane z wyposażeniem i utrzymaniem małego dziecka. Skarżący wskazali, że po urlopie macierzyńskim na utrzymanie czteroosobowej rodziny pozostanie tylko jedna pensja. Wyjaśnili, że z powodu braku opieki nad dzieckiem powrót na rynek pracy wnioskodawczyni będzie niemożliwy, gdyż są na liście oczekujących na miejsce w żłobku pod numerem 299, a żłobek ma 60 miejsc. Oświadczyli, że kwota 500,00 złotych jaką mieliby zapłacić tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi to koszt zakupu wózka dla dziecka, a nie chcieliby zaciągać kolejnej pożyczki, gdyż mieliby problem z jej spłatą. Oświadczyli, iż pozostałe środki finansowe przeznaczają na utrzymanie rodziny oraz mieszkania. Podali, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą : 509,00 złotych z tytułu opłat za czynsz, około 250,00 złotych za energię elektryczną (za gospodarstwo domowe w Gdańsku oraz energię elektryczną na działce rolnej), za gaz – 50,00 złotych, telefon w wysokości 49,00 złotych, a wkrótce konieczne będzie także zakupienie opału na zimę (mieszkanie ogrzewane jest piecami węglowymi), co najmniej 1,5 tony węgla, a koszt 1 to kwota 700-900 zł. Wskazali, że mają na utrzymaniu małoletnią córkę, której opłacają obiady w szkole (70 zł miesięcznie) oraz zajęcia na basenie (33 zł miesięcznie).
Wnioskodawcy podali, że nie posiadają własnościowego mieszkania ani żadnych oszczędności, akcji czy obligacji. Wyjaśnili, że wprawdzie są w posiadaniu niezabudowanych gruntów rolnych o powierzchni 7,2 ha fizycznych (0,83 ha przeliczeniowych) jednak ze względu na sytuację w jakiej się znaleźli polegającej na długotrwałym uchylaniu się przez organ od wydania decyzji o warunkach zabudowy dla ich działki nie są w stanie uzyskać racjonalnych dochodów z produkcji.
Do nadesłanych wniosków wnioskodawcy dołączyli stosowne dokumenty, a w szczególności: kserokopię aktu urodzenia syna, kserokopię wyciągów z rachunku bankowego za okres od 1 lipca 2011 r. do 28 września 2011 r., kserokopię powiadomienia o zmianie wysokości opłat za mieszkanie z dnia 6 września 2011 r., kserokopię faktur VAT ze energię elektryczną, kserokopię faktur VAT za telefon oraz kserokopię wyciągu z karty kredytowej potwierdzającej zadłużenie na kwotę 1441,25zł.
Rozpoznając złożone wnioski zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawców referendarz sądowy uznał, że wykazali, iż zachodzą przesłanki do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawcy przy uzyskiwanych obecnie dochodach i ponoszonych wydatkach nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawców uwzględniono przede wszystkim fakt, iż wnioskodawcom urodziło się dziecko i okoliczność ta kreuje niewątpliwie zwiększone wydatki. Ponadto wpływ na niniejsze rozstrzygnięcia ma również fakt wzrostu opłat z tytułu czynszu za mieszkanie z kwoty 248,82 złotych do kwoty 509,81 złotych miesięcznie. Przy obniżonych dochodach własnych rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło