II SA/Gd 794/11

WyrokWSA w Gdańsku2012-04-18

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest zasadna, gdy inwestor nie uiścił ustalonej opłaty legalizacyjnej, mimo że złożył wniosek o jej umorzenie, a następnie uzyskał wyrok uchylający decyzję odmawiającą umorzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, zgodnie z art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Instytucja umorzenia opłaty legalizacyjnej jest odrębną kwestią rozpatrywaną w innym postępowaniu i nie wstrzymuje obowiązku jej uiszczenia ani nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji o rozbiórce, jeśli opłata nie została zapłacona. Prawomocność postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej oraz decyzji Ministra Finansów odmawiającej umorzenia opłaty na dzień orzekania o rozbiórce była wystarczająca do podtrzymania zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej ustalono opłatę legalizacyjną, która nie została uiszczona przez inwestorów. Inwestorzy wnieśli o umorzenie opłaty, a następnie uzyskali wyrok uchylający decyzję odmawiającą umorzenia, jednakże na dzień wydania decyzji o rozbiórce opłata nie została uiszczona, a postanowienie o jej ustaleniu było prawomocne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. i D. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu w sprawie wybudowania w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] położonej w N. k., obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą, decyzją z dnia 3 stycznia 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. i D. G. rozebrać samowolnie wybudowany obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej (o wymiarach gabarytowych ok. 11mx6,50m) z dachem dwuspadowym, niepodpiwniczony, posadowiony na stopach żelbetowych, zlokalizowany na terenie działki nr [...] w N. K., gm. N. K. W podstawie prawnej decyzji rozstrzygnięcia powołano art. 48 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane(tekst jednolity Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 30 kwietnia 2008r. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności zabudowy na ww. działce. W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 14 maja 2008r. ustalono, że na działce nr [...] istnieją 3 obiekty w tym opisany w decyzji. Został on wybudowany w 2008r. bez pozwolenia na budowę: Organ powołując się na art. 28 Prawa budowlanego podał, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku braku pozwolenia na budowę, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego właściwy organ w drodze postanowienia nakłada obowiązek wstrzymania robót budowlanych oraz nakazuje przedłożenie w wyznaczonym terminie wskazanych w ustawie dokumentów. W dniu 12 maja 2010r. do organu wpłynął wniosek inwestorów o zatwierdzenie projektu budowlanego i zezwolenie na wznowienie robót budowlanych na terenie działki nr [...]. Działając na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego nałożono na inwestorów obowiązek jego uzupełnienia poprzez załączenie projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie. Obowiązek ten został wykonany przez A. i D. G. w dniu 23 lipca 2010r. Mimo wykonania nałożonego obowiązku inwestorzy nie uiścili opłaty legalizacyjnej. Powołując się na powyższe organ I instancji orzekł o rozbiórce obiektu opisanego w decyzji, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. A. G. i D. G. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w związku z postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010r. nr [...] wydanym przez organ I instancji ustalającym wysokość opłaty legalizacyjnej odwołujący złożyli do Wojewody wniosek z dnia 29 sierpnia 2010r. o umorzenie opłaty legalizacyjnej. Decyzją z dnia 15 listopada 2010r. Wojewoda odmówił umorzenia przedmiotowej opłaty. Od decyzji tej odwołujący złożyli odwołanie z dnia 14 grudnia 2010r. do Ministra Finansów. Mimo braku rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia opłaty przez organ II instancji i mimo poinformowania go o wniesionym odwołaniu organ nadzoru wydał decyzję o rozbiórce. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 6 maja 2011r. zawiesił postępowanie odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że w trakcie postępowania odwoławczego Urząd Wojewódzki przekazał mu kopię pisma z dnia 17 lutego 2011r. Urzędu Wojewódzkiego w G., przy którym przekazano do Oddziału Zamiejscowego Urzędu w S. akta sprawy odwołujących w związku z ich odwołaniem do Ministra Finansów w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej. Organ II instancji wskazał, że powyższe rozstrzygniecie Ministra Finansów ma istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy, co uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2011r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 97 § 2, art. 101 i art. 126 kpa podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Organ wskazał, że ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, gdyż ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2011r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 15 listopada 2010r. o odmowie umorzenia opłaty legalizacyjnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 sierpnia 2011r., działając na podstawie art. 138 § 12 pkt 1 kpa oraz art. 48 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił w pierwszej kolejności dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie samowolnej (bez pozwolenia na budowę) zabudowy działki nr [...] w N. K. trzema obiektami budowlanymi. Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie jest będący w budowie budynek o konstrukcji drewnianej, niepodpiwniczony z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym o wymiarach 11mx6,50m ustawiony na punktowych stopach żelbetowych. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia 31 lipca 2008r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia zaświadczenia wójta gminy zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego, a także – dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego: czterech egzemplarzy projektu budowlanego w formie zgodnej z przepisami oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zobowiązani przedłożyli wymaganą dokumentację w dniu 9 maja 2010r. i po jej uzupełnieniu w dniu 21 lipca 2010r., organ I instancji postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010r. ustalił opłatę legalizacyjną w kwocie 25.000zł. Opłata ta nie została uiszczona przez skarżących. W konsekwencji powyższego organ I instancji orzekł o rozbiórce obiektu budowlanego zgodnie z sentencją decyzji z dnia 3 stycznia 2011r. Rozpoznając w trybie odwoławczym wniosek skarżących o umorzenie opłaty legalizacyjnej Minister Finansów decyzją z dnia 28 marca 2011r. podtrzymał stanowisko organu I instancji odmawiające umorzenia tej opłaty. Organ II instancji wskazał, że wobec braku pozwolenia na budowę organ I instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 Prawa Budowlanego. Zgodnie z obowiązującą procedurą w oparciu o art. 48 ust. 3 wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i nałożono obowiązek wykonania określonych czynności. Zgodnie z art. 48 ust. 5 prawa budowlanego przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3 traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Zgodnie z art. 49 ust. 1 właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę bada zgodność przedłożonej dokumentacji z przepisami oraz w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z art. 49 ust. 3 w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o której mowa w art. 48 ust. 1 – nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej. Powołując się na powyższe przepisy organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zgodnie z ww. przepisami przed zatwierdzeniem przedłożonej przez inwestora poprawionej dokumentacji i wydaniem pozwolenia na wznowienie robót, ustalił opłatę legalizacyjną. Nieuiszczenie zaś tej opłaty przez zobowiązanych stanowiło podstawę prawną do wydania na podstawie art. 49 ust. 3 decyzji o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Odnosząc się do treści odwołania organ podał, że Minister Finansów ostateczną decyzją utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej i w takim stanie faktycznym argumenty zawarte w odwołaniu dotyczące wniesienia odwołania do Ministra Finansów są niezasadne, zaś złożenie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji. A. G. i D. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę została wydana w dniu 3 stycznia 2011r., a więc przed wydaniem decyzji ostatecznej przez Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. Zatem została ona wydana przedwcześnie i bez podstawy prawnej. Organ II instancji nie uchylił przedwcześnie wydanej decyzji, lecz zawiesił postępowanie w sprawie, nie uwzględniając nadto faktu, że skarżący wnieśli skargę do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Finansów. Skarżący podnieśli, że w trakcie postępowania administracyjnego organy administracji winny respektować zasady postępowania określone w przepisach art. 7, art. 8, art. 9 i art. 97 § 1 kpa, niezbędnym jest uwzględnienie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy rozstrzygnięcia sprawy umorzenia opłaty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację, ponownie wskazując, że nakaz rozbiórki obiektu wynika z nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej nałożonej postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest ostateczne. W piśmie procesowym z dnia 23 lutego 2012r. skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja jest bezpodstawna, gdyż podstawą jej wydania było ustalenie, że rozstrzygniecie organu I instancji jest prawidłowe w związku z decyzją Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. Skarżący powołali się i przedłożyli kserokopię odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2011r. w sprawie VII SA/Wa 1391/11 uchylającego decyzję Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola, o której mowa w §1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270). Z zasady, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2011r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą inwestorom rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 11 m x 6,5 m z dachem dwuspadowym, niepodpiwniczonego, posadowionego na stopach żelbetowych, zlokalizowanego na działce nr [...] w N. K. Jak wynika z o prawidłowo ustalonego stanu faktycznego inwestorami w zakresie budowy ww. obiektu budowlanego byli skarżący. Obiekt został wybudowany w 2008r., inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę obiektu, a zatem powstał on w warunkach samowoli budowlanej. Podmiot dopuszczający się samowoli budowlanej musi liczyć się z tym, że powołane organy administracji nie będą respektować bezprawnie dokonanych faktów. Naruszającego prawo obciąża ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne lub trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można tego przepisu nadużywać bądź stosować w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Wprowadzoną w aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony, gdy okaże się że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Legalizacja nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem inwestora. Takie postępowanie legalizacyjne zostało w przeprowadzone przez organ I instancji. Jak stanowi przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust, 2 , w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 : 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: 1)zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2)dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust.3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 , stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W rozpoznawanej sprawie takie postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy wyżej opisanym obiekcie budowlanym zostało wydane w dniu 31 lipca 2008r wraz z zobowiązaniem do przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2. Skarżący zgodnie z nałożonym na nich zobowiązaniem w dniu 12 maja 2010r. przedłożyli 4 egzemplarze projektu architektoniczno - budowlanego wraz wymaganym zaświadczeniem projektanta oraz oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym jako przeznaczenie obiektu wskazano budynek gospodarczy na potrzeby rolniczo-ogrodnicze. Zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 2. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 , z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. 3.W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. 4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 właściwy organ wydaje decyzję: 1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowieniu robót, 2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia 19 maja 2010r. organ I instancji działając na podstawie cyt. art. 49 ust. 1 i 3 nałożył na skarżących obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego zgodnie z sentencją postanowienia . Projekt ten został przez skarżących uzupełniony w dniu 23 lipca 2010r. W dniu 3 sierpnia 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 25.000 zł i nakazał jej wniesienie w terminie 7 dni. Opłata ta nie została uiszczona przez skarżących. W konsekwencji powyższego w dniu 3 stycznia 2011r. zapadła decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego. Zestawienie treści przepisów prawa budowlanego dotyczących likwidacji skutków samowoli budowlanej oraz legalizacji samowolnie wykonanych robót z działaniami organu nadzoru budowlanego wskazuje, że organ działał w granicach obowiązującego prawa. Likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Legalizacja łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Jednym z koniecznych wymogów jest uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. W razie spełnienia wymagań określonych w art. 49 ust. 1 właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. W przypadku zaś nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1, a więc decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wykonanego obiektu. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. W niniejszej sprawie, tak jak to wyżej wskazano organy administracji wdrożyły procedurę legalizacyjną. Inwestorzy wykonali nałożone na nich obowiązki na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, co stanowiło podstawę do wdrożenia kolejnego etapu legalizacji, tj. ustalenia opłaty legalizacyjnej. W razie braku opłaty legalizacyjnej organ nie ma podstaw prawnych do wdrożenia kolejnego etapu tej procedury poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego (art. 49 ust. 4), lecz wydaje decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę (art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1). W konsekwencji stwierdzić należy, że wydana w sprawie decyzja nie narusza prawa, skoro skarżący nie uiścili opłaty legalizacyjnej co z jednej strony stanowi konieczny warunek dla zatwierdzenia projektu budowlanego i wznowienia robót budowlanych, a z drugiej strony jej brak obliguje organ do orzeczenia rozbiórki.. Natomiast możliwość uzyskania umorzenia opłaty legalizacyjnej podnoszona przez skarżących jest samoistną instytucją prawną przewidzianą w art. 67a pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowej i tylko przesłanki wymienione w tym przepisie winny być podstawą ustaleń faktycznych i prawnych działania organu. Natomiast przyczyny i podstawy nałożenia opłaty oraz skutki jej nieuiszczenia były przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie. Wniosek o umorzenie opłaty jest rozpoznawany wyłącznie w ramach przesłanek z art. 67a ordynacji podatkowej. Zatem umorzenie tej opłaty jest odrębną kwestią rozpatrywaną w innym postępowaniu w oparciu o inne przesłanki. Na dzień orzeczenia nakazu rozbiórki postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej było prawomocne. Wskazać przy tym należy, że prawomocna była również powoływana wyżej decyzja Ministra Finansów. Przy czym wskazać również należy, że nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydany w powoływanej przez skarżących sprawie zawiera wywody poddające w wątpliwość zastosowania do opłat legalizacyjnych instytucji umorzenia przewidzianej w ordynacji podatkowej. Jednakże kwestia ta nie stanowi przedmiotu rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło