II SA/Gd 794/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. i D. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 18 maja 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły wraz z pismem przewodnim formularze wniosku A. G. i D. G. o przyznanie prawa pomocy, w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym razem z dziesięcioletnią córką i siedmiomiesięcznym synem. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia o łącznej wysokości 3.900,00 złotych brutto miesięcznie. Podali, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 7,2 ha (0,83 ha przeliczeniowego). W nadesłanym piśmie przewodnim, w którym wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy wskazali, że od czerwca 2012 r. zostanie im na utrzymanie tylko jedna pensja, gdyż A. G. będzie korzystała z urlopu wychowawczego w związku z koniecznością opieki nad synem. Wnioskodawcy podnieśli, że nie mogą zaciągnąć kolejnej pożyczki, gdyż już jedną posiadają na kwotę 2 tys. zł i miesięczną ratą 200 zł. Zaś całość posiadanych środków przeznaczają na utrzymanie rodziny. Miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania to: 522 zł czynszu, ok. 250 zł za energie elektryczną, gaz 50 zł, telefon 50 zł. Mieszkanie ogrzewane jest piecami węglowymi i na okres grzewczy potrzeba 1,5 tony węgla a tona węgla kosztuje ok. 900 zł. Obecny okres jest ciężki finansowo dla wnioskodawców, gdyż mają do opłacenia rachunek za energię elektryczną w wysokości 774,65 zł (wyrównanie z poprzedniego okresu rozliczeniowego). Wnioskodawcy wskazali, iż posiadają zadłużenie na kartach kredytowych w wysokości 1300 zł. W związku z powziętymi wątpliwościami po analizie dokumentów załączonych do wniosku referendarz wezwał wnioskodawców do wskazania skąd powstało zużycie energii na działce w N., jakie urządzenia się tam znajdują; złożenia wyjaśnienia skąd skarżący posiadali środki na wpłatę gotówkową na rachunek bankowy w Credit Agricole na kwotę 1 tys. zł dokonaną w dniu 11 kwietnia 2012 r.; odpisów zeznań podatkowych za 2011 rok, złożonych przez skarżących; wskazania jaki pojazd posiadają skarżący, gdyż w analizy rachunków bankowych wynika, iż dokonują zakupów paliwa na stacjach benzynowych; wskazania w jakim celu dokonano w dniu 11 kwietnia 2012 r. zakupu bali dębowych na kwotę 488,19 zł; wskazania w jakim celu została zaciągnięta pożyczka w dniu 8 marca 2012 r. i w jaki sposób została wydatkowana; złożenia wyjaśnień czy i w jaki sposób wykorzystywane są samowolnie wybudowane obiekty na działce w N. W odpowiedzi skarżący wskazali, iż zużycie energii elektrycznej na działce w N. od września 2011 r. do marca 2012 r. wyniosło 249 kW tj. 41,4 kW miesięcznie i związane jest z używaniem takich urządzeń jak pompa głębinowa do studni, piła tarczowa stołowa, do cięcia drewna, dwie pompy wodne do wypompowywania wody w trakcie oczyszczania rowów melioracyjnych, kosiarka elektryczna, rozdrabniacz do gałęzi i resztek roślinnych przeznaczonych na kompost, halogeny budowlane. Gotówka wpłacona na rachunek bankowy w dniu 11 kwietnia 2012 r. pochodziła z wynagrodzenia A. G. które wpłynęło na rachunek w banku PEKAO SA. Zamiarem skarżących było przeniesienia środków na nowo otwarty rachunek w Credit Agricole. Posiadają skarżący 13-letni samochód Nissan CAB, który jest od 5 lat używany jako maszyna rolnicza. Bale dębowe zakupione 11 kwietnia 2012 r. wykorzystane zostaną na ogrodzenie terenu budowy. Pożyczka zaciągnięta w dniu 8 marca 2012 r. została wydana na zakup glebogryzarki Agroma, która służy do uprawy ziemi. Obiekty znajdujące się na działce nie są w żaden sposób wykorzystywane, gdyż są w trakcie budowy. Rozpoznając złożone wnioski zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Podkreślenia wymaga, ze skarżącym w niniejszej sprawie przyznane zostało postanowieniem z dnia 31 października 2011 r. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zatem w chwili obecnej rozpoznaniu podlega jedynie wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Stąd też badaniu podlegają przesłanki przyznania prawa pomocy w całości. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając przedstawioną dokumentację referendarz uznał, że nie można uznać jakoby ustanowienie pełnomocnika na własny koszt ( bo od wpisu od skargi kasacyjnej skarżący są zwolnieni) stanowiło wydatek przekraczający możliwości finansowe skarżących., Wniosek taki oparty jest na okoliczności, iż w dniu 18 kwietnia 2012 r. zapadł wyrok oddalający skargę na decyzję o nakazie rozbiórki, skarżąca A. G. była obecna na rozprawie; skarga wniesiona została we wrześniu 2011 r. zatem od tego momentu skarżący winni byli liczyć się z rozstrzygnięciem negatywnym dla nich i gromadzić środki na ewentualne wynajęcie pełnomocnika celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Mimo takich okoliczności skarżący zaciągają pożyczkę na zakup maszyny rolniczej w wysokości 2 tys. zł oraz zakupują bale na kwotę prawie 500 zł. I nie zasługuje na aprobatę argumentacja tych wydatków, gdyż na działce żadna budowa się nie toczy, więc nie jest niezbędne ogrodzenie placu budowy, a także zakup maszyny jest kwestią decyzji skarżących. Referendarz nie kwestionuje uprawnienia skarżących do samodzielnego i swobodnego decydowania o sposobie wydatkowania posiadanych środków, jednak te wydatki na kwotę 2.5 tys. zł uznać należy nie za wydatki niezbędne, związane z koniecznymi kosztami utrzymania rodziny, a za wydatki inwestycyjne. Natomiast logicznym jest, że dokonując wyboru pomiędzy zakupami niezbędnymi dla utrzymania a wydatkami inwestycyjnymi te pierwsze będą ważniejsze. Zatem skoro skarżący posiadają środki na czynienie inwestycji to tak samo powinni zgromadzić środki na pełnomocnika skoro ich zamiarem jest wniesienie skargi kasacyjnej. Zdaniem referendarza skarżący nie wykazali, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania im dobrodziejstwa procesowego, w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Nie zostały wykazane, ani nawet uprawdopodobnione okoliczności, iż skarżących nie stać na opłacenie pełnomocnika we własnym zakresie. Zaś trudno uznać, aby w sytuacji gdy skarżący czynią inwestycje, to zasadne jest przyznanie im adwokata na koszt Skarbu Państwa. Byłoby to wówczas dofinansowywanie utrzymania nieruchomości rolnej skarżących i nakładów na nią. A nie jest to celem prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.