II SA/Gd 796/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-03-18

Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Tamara Dziełakowska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych, określający maksymalne ilości metali ciężkich wprowadzanych do gleby, ma zastosowanie do wszystkich celów stosowania komunalnych osadów ściekowych wymienionych w art. 43 ust. 1 ustawy o odpadach, czy wyłącznie do stosowania w rolnictwie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 sierpnia 2002 r. ma zastosowanie do wszystkich celów stosowania komunalnych osadów ściekowych wymienionych w art. 43 ust. 1 ustawy o odpadach, a nie tylko do rolnictwa. Argumentacja skarżącej opierająca się na wykładni językowej i systemowej przepisu została uznana za błędną. Sąd podkreślił, że celem rozporządzenia jest ograniczenie wprowadzania metali ciężkich do gleby, a nie maksymalizacja ich ilości.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę gospodarki osadami ściekowymi w Oczyszczalni Ścieków w K., której eksploatacją zajmuje się skarżąca spółka. Stwierdzono, że komunalne osady ściekowe były przekazywane do produkcji kompostu, a badania wykazały, że spełniają one normy dotyczące metali ciężkich i pasożytów. Jednakże, wyliczono, że dawki osadów ściekowych zastosowane na gruntach w S. i S. przekroczyły maksymalne ilości metali ciężkich dopuszczalne do wprowadzenia do gleby średniorocznie, zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia. Ponadto, osady zastosowano na gruntach położonych w granicach Obszaru Ochrony Krajobrazu. W związku z tym, organ wydał zarządzenie pokontrolne zobowiązujące spółkę do stosowania osadów zgodnie z przepisami ustawy o odpadach i rozporządzenia. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując zastosowanie § 3 ust. 3 rozporządzenia do produkcji kompostu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółka z o. o. w K. na zarządzenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 26 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stosowania komunalnych osadów ściekowych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez spółkę A w K. jest zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia 26 sierpnia 2008 r. Okoliczności faktyczne i prawne wydania powyższego zarządzenia oraz jego treść są następujące: Skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. z 2007 r., Nr 44, poz. 287 ) dokonał kontroli gospodarki osadami w Oczyszczalni Ścieków w K., której eksploatacją zajmuje się skarżąca. W toku tej kontroli ustalono, że komunalne osady ściekowe są przekazywane na podstawie stosownych umów do wykorzystywania pod uprawy roślin przeznaczonych na kompost. Wykorzystywane osady ściekowe oraz grunty na których osady te były stosowane ( grunty położone w miejscowości S. i S. ) poddane zostały badaniom analitycznym określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych ( Dz. U. Nr 134, poz. 1140 ze zm. ), zwanego dalej rozporządzeniem odnośnie warunków ich wykorzystywania i dawek ich stosowania na gruntach. Wyniki badań wykazały, że badane partie osadów w zakresie zawartości w nich metali ciężkich oraz zawartości żywych jaj pasożytów jelitowych spełniały warunki w/w rozporządzenia. Organ ustalił, że nie przekroczono dopuszczalnej ilości metali ciężkich w mg/kg suchej masy osadów ściekowych zgodnie z kolumną 5 tabeli – załączniku nr 1 do rozporządzenia. Osady te zatem mogły być wykorzystywane do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu. Również badania gruntu na których zastosowano osady ściekowe wykazały, że poziom metali ciężkich w tzw. jego wierzchniej warstwie nie przekracza wartości ustalonych w załącznikach nr 2 i 3 rozporządzenia. W trakcie kontroli dokonano również wyliczenia dawek osadów ściekowych zastosowanych na gruntach w S. i S. i stwierdzono, że nie zostały dotrzymane warunki określone w § 3 ust. 3 rozporządzenia w zakresie zawartości metali ciężkich, które mogą być wprowadzone do gleby z komunalnym osadem ściekowym średniorocznie. W sporządzonym w dniu 19 sierpnia 2008 r. protokole kontroli [...] w punkcie 4 przedstawiono wyliczenia i stwierdzono, że na działkach w S. wprowadzono dawkę osadu ściekowego o zawartości metali ciężkich przekraczających maksymalne ilości określone w § 3 ust. 3 rozporządzenia. W protokole w punkcie 6 wskazano, że nie zostały dotrzymane warunki powyższego przepisu oraz że osady ściekowe zastosowane zostały w granicach Obszaru Ochrony Krajobrazu [...]. Na podstawie powyższych ustaleń Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym podjętym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska zobowiązał skarżącą, aby: 1/ komunalne osady ściekowe wytworzone na oczyszczalni ścieków w K. stosowane były w sposób zgodny z art. 46 ustawy o odpadach, ze szczególnym uwzględnieniem ust. 6, 2 / dawki metali ciężkich, które mogą być wprowadzone z komunalnym osadem ściekowym do gleby określać z uwzględnieniem § 3 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. W dniu 29 sierpnia 2008 r. skarżąca zgłosiła pisemne zastrzeżenia w odniesieniu do sporządzonego protokołu kontroli oraz wydanego na jego podstawie zarządzenia. Zastrzeżenia te dotyczyły wyłącznie prawidłowości przyjęcia przez organ, iż w sprawie ma zastosowanie § 3 ust. 3 wymienionego rozporządzenia. Skarżąca wyraziła pogląd, że podane w tym przepisie dawki metali ciężkich znajdują wyłącznie zastosowanie w odniesieniu do tzw. stosowania komunalnego osadu ściekowego w rolnictwie, czyli w przypadku art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, natomiast w sytuacji wykorzystywania osadu do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu ( art. 43 ust. 1 pkt 4 ), czyli tak jak w przypadku skarżącej podany przez organ przepis rozporządzenia w ogóle nie znajduje zastosowania. W odpowiedzi z dnia 17 września 2008 r. organ podtrzymał swoje stanowisko co do przyjęcia, że § 3 ust. 3 rozporządzenia dotyczy wszystkich celów stosowania komunalnych osadów ściekowych określonych w art. 43 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o odpadach. Wskazał, iż przyjmując taką interpretację tego przepisu kierował się stanowiskiem wyrażonym przez Ministerstwo Środowiska. W skardze wniesionej w dniu 20 października 2008 r. skarżąca zarzuciła: 1/ naruszenie § 3 ust. 3 rozporządzenia polegające na jego błędnej wykładni i zastosowaniu wyrażające się w ocenie, że przepis ten znajduje zastosowanie do innych metod "stosowania komunalnego osadu ściekowego" spośród wymienionych w art. 43 ustawy o odpadach niż stosowanie osadów w rolnictwie ( rozumianym jako uprawa płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego ), tu: do uprawy roślin do produkcji kompostu; 2/ naruszenie § 2 i 3 ust. 4 tego rozporządzenia polegające na ich błędnej wykładni, wyrażające się w nieuwzględnieniu zróżnicowania ilości metali ciężkich w zależności od metody stosowania komunalnego osadu ściekowego ( rodzaju gruntów ), tym samym podważenia sensu zamieszczenia w rozporządzeniu załączników, w których dawki osadów są zróżnicowane. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie wydanego zarządzenia. Z uzasadnienia wynika, że w ocenie skarżącej zastosowany przez organ § 3 ust. 3 rozporządzenia odnosi się wyłącznie do stosowania komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie tj. dla celu wymienionego w art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach i nie znajduje on zastosowania w niniejszej sprawie tj. w przypadku stosowania osadu do uprawy roślin przeznaczonych na kompost. Skarżąca wniosek taki wysnuwa z wykładni § 3 rozporządzenia i twierdzi, że skoro jego ustęp 1 odnosi się do stosowania osadu w rolnictwie to również ustęp 3 ma zastosowanie tylko dla tego celu. W jej ocenie "zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej, regulacja wyrażająca wyjątek od reguły nie jest umiejscawiana na początku jednostki redakcyjnej, a zatem jeżeli ust. 1 § 3 dotyczy rolnictwa, to nie można go traktować jako wyjątku od dalszych ustępów, a należy jako ten który determinuje przedmiot regulacji tej jednostki redakcyjnej". Z wywodów skarżącej wynika także, że w jej ocenie w sytuacji stosowania § 3 ust. 3 do wszystkich przypadków wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy niezasadne i niecelowe byłoby zróżnicowanie przez ustawodawcę zawartości metali ciężkich dla poszczególnych rodzajów stosowań osadu zawarte w § 2 i § 3 ust. 4 zarządzenia skoro wówczas stosowanie komunalnych osadów ściekowych miałoby zawsze prowadzić do tych samych dawek pierwiastków metali ciężkich wprowadzanych do gleby, niezależnie od jej przeznaczenia i metody stosowania komunalnego osadu ściekowego. Podważałoby to sens zamieszczenia w rozporządzeniu załączników w których dawki metali są zróżnicowane. Tym bardziej że – jak stwierdziła skarżąca - § 3 ust. 3 rozporządzenia stanowi odpowiednik i rezultat wprowadzenia do polskiego systemu prawa postanowień Załącznika I C dyrektywy Rady 86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 roku w sprawie ochrony środowiska, a szczególnie gleb, przy stosowaniu osadów ściekowych w rolnictwie, który to załącznik zatytułowany jest "Dopuszczalna roczna ilość metali ciężkich, jaka może być wprowadzona do gleb uprawnych średnio w okresie 10 – letnim". Skarżąca zwróciła także uwagę, że w przypadku bezwzględnego zachowania wymogów § 3 ust. 3 rozporządzenia dla wszystkich sposobów wykorzystywania osadów, dla prac będących przedmiotem kontroli dopuszczalne stężenie metali w osadzie winno być o dwa rzędy niższe określone w załączniku nr 1 do tegoż samego rozporządzenia, tak aby mogłaby być uzasadniona możliwość stosowania do 250 ton suchej masy osadu zgodnie z załącznikiem nr 4. Jak wywodziła dalej skarżąca przepis prawa natomiast nie może być odczytywany tak, że normalnym następstwem jego stosowania nie może być osiągnięcie celu, dla jakiego przepis ten został ustanowiony, a do takiego rezultatu prowadzi taka wykładnia powodując, że dozwolona do rozprowadzenia na gruncie warstwa osadów mogłaby mieć grubość kilku milimetrów bądź centymetrów, co czyni przepis technicznie niemożliwym do wykonania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko co do prawidłowości przyjęcia, że § 3 ust. 3 rozporządzenia znajduje zastosowanie do wszystkich przypadków stosowania komunalnego osadu ściekowego ponownie odwołując się do wytycznych w tym przedmiocie zawartych w pismach Ministerstwa Środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem. W przedmiotowej sprawie nie ma sporu co do prawidłowości ustaleń faktycznych tj. prawidłowości przeprowadzonych wyników badań gruntu na których osad był stosowany i samego osadu. Spór dotyczy wyłącznie interpretacji przepisów, a w szczególności zastosowania § 3 ust. 3 omawianego rozporządzenia. Jest bezspornym, że komunalne osady ściekowe wytwarzane w Oczyszczalni Ścieków w K. i rozprowadzane na gruntach poddane kontroli przekraczały dawki określone w § 3 ust. 3 przywołanego przez organ rozporządzenia, jak również że były stosowane z naruszeniem art. 46 ust. 6 pkt 9 ustawy o odpadach tj. na gruntach położonych w granicach Obszaru Ochrony Krajobrazu [...]. Okoliczności tych skarżąca nie kwestionowała. Rozważania dotyczące prawidłowości zastosowania przez organ kwestionowanego przepisu rozporządzenia należy poprzedzić krótkim przedstawieniem obowiązującego stanu prawnego dotyczącego stosowania komunalnych osadów ściekowych, gdyż bez tego nie sposób zrozumieć istoty zagadnienia i sporu stron. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz. U. z 2007r., Nr 39, poz. 251 ze zm. ) zwana dalej ustawą w art. 3 ust. 1 pkt 2 i 19 definiuje pojęcia "komunalnych osadów ściekowych" i "stosowania komunalnych osadów ściekowych". Przez komunalne osady ściekowe rozumie się pochodzący z oczyszczalni ścieków osad z komór fermentacyjnych oraz innych instalacji służących do oczyszczania ścieków komunalnych oraz innych ścieków o składzie zbliżonym do składu ścieków komunalnych. Z kolei stosowanie komunalnych osadów ściekowych oznacza ich rozprowadzanie na powierzchni ziemi lub wprowadzanie do gleby w celu ich wykorzystywania. Stosownie do art. 43 ustawy odzysk komunalnych osadów ściekowych polega na ich stosowaniu tylko do pięciu celów przy zachowaniu określonych warunków. Przepis ten w ustępie 1 stanowi: 1. Odzysk komunalnych osadów ściekowych polegający na ich stosowaniu: 1) w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz, 2) do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne, 3) do dostosowania gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4) do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, 5) do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz - powinien się odbywać z zachowaniem warunków określonych w ust. 1a – 7. W dalszych ustępach artykułu 43 uregulowano warunki stosowania komunalnych osadów ściekowych do w/w celów. W ust. 6 ustanowiono zakazy stosowania komunalnych osadów ściekowych na określonych terenach i gruntach i wśród nich wymieniono: obszary parków narodowych i rezerwatów przyrody ( pkt 1 ), a także tereny objęte pozostałymi formami ochrony przyrody niewymienionymi w pkt 1, jeżeli osady ściekowe zostały wytworzone poza tymi terenami. W ustępie 7 omawianego artykułu ustawy zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw środowiska do określenia w drodze rozporządzenia warunków, jakie muszą być spełnione przy wykorzystywaniu komunalnych osadów ściekowych na cele wymienione w ustępie 1, w tym także i do określenia dawek tych osadów, które można stosować na gruntach, a także zakresu, częstotliwości i metod referencyjnych badań komunalnych osadów ściekowych i gruntów, na których osady te mają być stosowane. W oparciu o powyższą delegację Minister Środowiska wydał w dniu 1 sierpnia 2002 r. rozporządzenie w sprawie komunalnych osadów ściekowych opatrzone sześcioma załącznikami: Nr 1 – określa dopuszczalne ilości metali ciężkich w stosowanych komunalnych osadach ściekowych w zależności od różnych celów ich stosowania wymienionych w art. 43 ust. 1 ustawy, Nr 2 i 3 – określają dopuszczalne ilości metali ciężkich w wierzchniej ( 0-25 cm ) warstwie gruntu, na którym komunalne osady ściekowe maja być stosowane, również z ich rozróżnieniem dla poszczególnych celów stosowania, Nr 4 - dawki komunalnych osadów ściekowych, Nr 5 – metody referencyjne badan komunalnych osadów ściekowych, Nr 6 – metody referencyjne badan gruntów, na których mają być stosowane komunalne osady ściekowe. § 3 rozporządzenia na tle którego powstał spór między skarżącą, a organem stanowi: 1. Przy stosowaniu komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie dawkę osadu ściekowego ustala się dla każdej partii osadu osobno. 2. Wielkość dawki komunalnego osadu ściekowego zależy od rodzaju gruntu, sposobu jego użytkowania, jakości komunalnego osadu ściekowego i zapotrzebowania roślin na fosfor i azot. 3. Ilości metali ciężkich, które mogą być wprowadzone z komunalnym osadem ściekowym w ciągu roku do gleby, średnio w okresie 10 lat, nie mogą przekroczyć: 1 ) ołowiu ( Pb ) – 1.000 g/ha/rok; 2 ) kadmu ( Cd ) – 20 g/ha/rok 3 ) rtęci ( Hg ) – 10 g/ha/rok 4 ) niklu ( Ni ) – 200 g/ha/rok 5 ) cynku ( Zn ) – 5.000 g/ha/rok 6 ) miedzi ( Cu ) – 1.600 g/ha/rok 7 ) chromu ( Cr ) – 1.000 g/ha/rok 4. Przy stosowaniu komunalnych osadów ściekowych stosuje się dawki ustalone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Zdaniem Sądu argumentacja skarżącej co do braku podstaw do zastosowania § 3 ust. 3 w odniesieniu do komunalnego osadu ściekowego stosowanego do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu nie jest prawidłowa. Wręcz przeciwnie całość systematyki i układu rozporządzenia jednoznacznie wskazuje na prawidłowość stanowiska organu, który przyjął, że wskazane w tym przepisie maksymalne ilości metali ciężkich, które mogą być wprowadzone z komunalnym osadem ściekowym w ciągu roku do gleby, średnio w okresie 10 lat, nie mogą przekroczyć wielkości w nim wskazanych w każdym przypadku stosowania komunalnego osadu ściekowego tj. do wszystkich celów wymienionych w art. 43 ust. 1 ustawy. Całe rozporządzenie zawiera jedynie siedem paragrafów. § 1 określa zakres uregulowania. Z kolei § 2 wskazuje po pierwsze na warunki jakim muszą odpowiadać komunalne osady ściekowe, aby mogły być stosowane na gruntach ( ich skład pod kątem zawartości bakterii, żywych jaj pasożytów i metali ciężkich - przy odesłaniu do załącznika nr 1 ) i po drugie na warunki jakie musi spełniać grunt na którym osady mają być rozprowadzane ( odczyn gleby i zawartość w nim metali ciężkich przy odesłaniu do załączników nr 2 i 3 ). Z kolei w § 3 i 4 rozporządzenia zawarto postanowienia odnoszące się do bardzo różnych kwestii, jednak nie tylko i wyłącznie do stosowania komunalnego osadu ściekowego dla celu wymienionego w art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. w rolnictwie. Z kolei § 5 i 6 rozporządzenia odnoszą się do zakresu, częstotliwości i metod referencyjnych badań komunalnych osadów ściekowych i gruntów na których osady te mają być stosowane. Twierdzenie skarżącej, że § 3 ust. 3 odnosi się wyłącznie do stosowania komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie na co wskazywać ma fakt, że ustęp 1 tego przepisu odnosi się do tego celu jest – w ocenie sądu - błędne. Otóż stanowisko takie ewentualnie mogło by być uprawnione ale tylko wówczas gdyby pozostałe wszystkie postanowienia zawarte w pozostałych ustępach tego przepisu tj. ustępie 2 i 4 były tego rodzaju, że można by je odnieść wyłącznie do stosowania komunalnego osadu ściekowego dla tego jednego celu. Tymczasem zarówno ustęp 2 jak i 4 ma zastosowanie do wszystkich celów wymienionych w art. 43 ust. 1 ustawy. Słowo "w rolnictwie" zawarte w ustępie 1 odnosi się wyłącznie do tego co ustęp ten reguluje tj. że przy stosowaniu w rolnictwie dawkę osadu ściekowego ustala się dla każdej partii osadu osobno. Generalnie § 3 wraz z załącznikiem nr 4 rozporządzenia reguluje kwestię wymienioną w § 1 pkt 2 tj. dawki komunalnych osadów ściekowych, które można stosować na gruntach. Jest oczywiste natomiast, że dawki te muszą odnosić się do wszystkich "stosowań" komunalnych osadów ściekowych. Gdyby przyjąć argumentację skarżącej za prawidłową to należałoby uznać, że z racji zamieszczenia słowa "w rolnictwie" w ustępie 1 § 4 pozostałe ustępy tego przepisu również powinny odnosić się do stosowania tylko w rolnictwie. Zatem sam układ rozporządzenia oraz jego treść wskazuje, że § 3 ust. 3 odnosi się do wszystkich celów stosowania komunalnych osadów ściekowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy. Nie jest również zasadny argument podważający sens zróżnicowania zawartości metali ciężkich w mg na kilogram suchej masy osadu i w wierzchniej warstwie gruntu przy założeniu, że § 3 ust. 3 odnosi się do wszystkich "stosowań" Znaczenie i sens tego zróżnicowania jest oczywisty. Niezależnie bowiem od tego, że w ciągu roku średnio można wprowadzić do gleby maksymalną określoną w § 3 ust. 3 ilość metali ciężkich to po pierwsze w każdym przypadku tzw. "stosowania" może to być inny osad ( o różnej zawartości metali, bakterii i żywych jaj pasożytów ), inna gleba ( o różnej zawartości metali ) i inna dawka ( jej wielkość i częstotliwość ). Sąd nie dostrzega w tych uregulowaniach żadnej wewnętrznej sprzeczności. Powołanie się przez skarżącą na Załącznik I C dyrektywy Rady 86/278/EWG wcale nie uzasadnia jej tezy o braku sensu zamieszczenia w rozporządzeniu załączników w których dawki osadów są zróżnicowane w przypadku stosowania § 3 ust. 3 dla wszystkich celów wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o odpadach. Dyrektywa Rady w sprawie ochrony środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów ściekowych w rolnictwie z dnia 12 czerwca 1986 r. ( Dz. U. L 181 z 4.7.1986, str. 6 ) nie odnosi się wyłącznie do rolniczego wykorzystywania osadu w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach. Owszem pewne załączniki tej Dyrektywy znajdują odpowiedniki w uregulowaniach czy załącznikach rozporządzenia Ministra Środowiska ( odpowiednikiem Załącznika I C w istocie jest § 3 ust. 3 rozporządzenia ), jednak okoliczność ta nie dowodzi tezy skarżącej. Wręcz przeciwnie, lektura całości obu tych aktów wskazuje, że poprzez § 3 ust. 3 rozporządzenia zdecydowano się wprowadzić surowsze przewidujące bardziej restrykcyjne ograniczenia w stosowaniu komunalnych osadów ściekowych w uregulowaniach krajowych. Art. 5 Dyrektywy w ustępie 2 stanowi: Państwa Członkowskie regulują stosowanie osadu tak, by akumulacja metali ciężkich w glebie nie doprowadziła do przekroczenia wartości dopuszczalnych, określonych w ust. 1 ( ustęp 1 odsyła do załącznika I A ). W tym celu zastosują jedną z procedur, określonych w lit. a ) lub b ): a) Państwa Członkowskie ustanawiają maksymalne ilości osadu, wyrażone w tonach suchej masy, które mogą być wprowadzone do gleby na jednostkę powierzchni w ciągu roku przy przestrzeganiu wartości dopuszczalnych stężenia metali ciężkich w osadach, które zostają określone zgodnie z załącznikiem I B; lub b ) Państwa Członkowskie zapewniają przestrzeganie wartości dopuszczalnych w odniesieniu do ilości metali wprowadzanych do gleby na jednostkę powierzchni i jednostkę czasu, zgodnie z załącznikiem I C. Rozporządzenie wprowadza obie wskazane w Dyrektywie procedury zapobiegania akumulacji metali ciężkich w glebie, pomimo, że stosownie do Dyrektywy wystarczająca byłaby jedna z nich. Jedna z procedur uregulowana w art. 5 ust. 2 lit. a Dyrektywy jest wdrożona poprzez określenie zawartości metali ciężkich w stosowanych komunalnych osadach ściekowych w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz poprzez określenie dawek komunalnych osadów ściekowych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Druga procedura przewidziana w art. 5 ust. 2 lit. b została natomiast wdrożona właśnie w § 3 ust. 3 rozporządzenia poprzez określenie ilości metali ciężkich, które mogą być wprowadzane z komunalnym osadem ściekowym w ciągu roku do gleby. O tym, że wprowadzenie obydwu tych procedur było zabiegiem w pełni celowym świadczy chociażby dostępne w internecie na stronie WWW mos.gov.pl/bip/pliki do_pobrania uzasadnienie projektu z dnia 3 października 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie komunalnych osadów ściekowych. Na zakończenie należy wskazać, że zdaniem Sądu nieporozumieniem jest traktowanie norm prawnych ustanowionych w rozporządzeniu w kategorii uprawnienia strony do stosowania komunalnych osadów ściekowych w taki sposób, aby strona miała możliwość "skorzystania" ze wszystkich łącznie maksymalnych wartości, wielkości i dopuszczeń odnoszących się do zawartości w osadzie metali ciężkich. Celem rozporządzenia nie jest określenie warunków stosowania komunalnych osadów ściekowych w taki sposób, aby jak największa ilość metali ciężkich trafiła do gleby, lecz wręcz przeciwnie. Wdrożone obie procedury akumulacji metali ciężkich w glebie mają na celu niewątpliwie ograniczenie ich wprowadzania do gleby. Zatem okoliczność, że jedna z tych procedur ogranicza możliwość pełnego tj. dopuszczalnego "skorzystania" z drugiej jest w pełni zrozumiała. Z uwagi na cele rozporządzenie nie jest możliwe wykładanie zawartych w nim przepisów w sposób rozszerzający. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło