II SA/Gd 798/11

WyrokWSA w Gdańsku2012-01-04

Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 51,72 m2 i wysokości 5,75 m, wybudowany na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, może być uznany za altanę, której budowa nie wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 51,72 m2 i wysokości 5,75 m, nawet jeśli znajduje się na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, nie może być uznany za altanę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i regulaminu rodzinnych ogrodów działkowych, ponieważ przekracza dopuszczalne normy powierzchni i wysokości. W związku z tym jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia skutkuje obowiązkiem nakazania rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. i S. D. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki obiektu budowlanego – altany o powierzchni zabudowy 51,72 m2, trwale związanej z gruntem. Organ I instancji ustalił, że budowa została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę, a mimo nałożonego obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, skarżący nie spełnili tych wymagań. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne, twierdząc m.in., że obiekt jest altaną, która nie wymaga pozwolenia na budowę, a także że został wybudowany na dwóch działkach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. i S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ch. decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), nakazał S. D. i M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku altany trwale związanego z gruntem, o powierzchni zabudowy 51,27 m2, usytuowanej na terenie działki nr [...] (nr ogrodów [...] i [...]), stanowiącej urządzony Ogród Działkowy "A", znajdujący się w granicach miasta Ch. przy ulicy [...]. Organ wskazał, iż postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nakazano S. D. i M. K. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego altany trwale związanej z gruntem o powierzchni zabudowy 51,72 m2 na terenie działek nr [...] i [...], położonych na terenie Ogrodu Działkowego "A" na działce nr [...] przy ulicy [...], w granicach miasta Ch., wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz zobowiązano do przedłożenia, w terminie 4 miesięcy od daty otrzymania postanowienia, określonych w nim dokumentów: ostatecznej decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...], czterech egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego a także dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ w oznaczonym terminie zobowiązani nie wykonali nałożonego na nich obowiązku, organ wydał decyzję stosownie do przepisów art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji wskazał ponadto, iż inwestor S. D. przed wydaniem decyzji zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i nie wniósł żadnych uwag ani żądań. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ch. odwołanie wnieśli S. D. i M. K. Zdaniem odwołujących się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie został uwzględniony w pełni stan faktyczny sprawy, a wykładania przepisów prawa budzi wątpliwości ze względu na ich interpretację. Odwołujący się twierdzą, iż altana została wybudowana na dwóch działkach - nr [...] i [...], a przed rozpoczęciem budowy wystąpili z wnioskiem do Zarządu OD "A" o pozwolenie na budowę dwóch altan w granicach tych działek. Zarząd Ogrodu Działkowego wydał pozytywne decyzje. Odwołujący się twierdzą, że wybudowana przez nich altana odbiega od tradycyjnego modelu, ale w pełni odpowiada standardom XXI wieku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623), decyzją z dnia 26 sierpnia 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. WINB wyjaśnił, iż stosowanie do treści art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31. W myśl zaś art. 29 ust. 1 pkt. 4 tej ustawy, pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Organ odwoławczy ustalił na podstawie dowodu z oględzin nieruchomości, że na działkach oznaczonych numerami [...] i [...], o pow. 300 m2 x 300 m2, wchodzących w obszar Ogrodu Działkowego "A", w 2009 r. rozpoczęto budowę obiektu budowlanego, według oświadczenia inwestorów altany ogrodowej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że obiekt ten został wybudowany jako dwukondygnacyjny, murowany z bloczków betonowych (parter + poddasze użytkowe) o powierzchni zabudowy 51,72 m2 i wysokości 5,75 m. Elementy konstrukcyjne jak ławy, wieńce, stropy wykonano jako monolityczne żelbetowe. Dach stromy, dwuspadowy kryty blachodachówką. Przedmiotowy budynek wyposażony jest w przyłącze energetyczne i wodociągowe. Do całkowitego zakończenia budowy pozostały elewacja, wewnętrzne instalacje i roboty wykończeniowe. Według organu I instancji przedmiotowy obiekt wybudowany został na dwóch działkach ([...] i [...]), ale stanowi on jedną bryłę połączoną funkcjonalnie. W postępowaniu odwoławczym WINB uzyskał dowód w postaci uchwały nr [...] z posiedzenia Zarządu Ogrodu Działkowego im. "A" w Ch. z dnia 23 stycznia 2009 r. w sprawie dokonania podziału działki nr [...] na dwie równe działki o numerach [...] i [...]. WINB wyjaśnił przy tym, iż w rejestrze gruntów znajdującym się w aktach sprawy przedmiotowej działce nadano numer [...], natomiast numery [...] i [...] są numerami działek powstałych w wyniku podziału wewnętrznego działki nr [...] dokonanego w ramach OD "A" w Ch. Z informacji udzielonej przez Polski Związek Działkowców Okręgowego Zarządu w G. wynika, że Zarząd Ogrodu nie wystąpił do Prezydium OZPZD w G. o wyrażenie zgody na podział działki nr [...] na dwie odrębne. Przyjmując, że przedmiotowa altana została wybudowana na granicy utworzonych działek ogrodowych nr [...] i [...], nie można uznać, że są to dwie odrębne altany. Z dołączonych do protokołu rysunków wynika, że obiekt o powierzchni zabudowy 51,72 m2 i wysokości 5,75 m posiada jedno wejście, a rozwiązania wewnątrz potwierdzają, że pełni funkcję jednego budynku o charakterze mieszkalnym, a nie dwóch obiektów w zabudowie bliźniaczej (każde o dopuszczalnej powierzchni 25 m2). W konsekwencji przytoczonych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, iż budowa przedmiotowego obiektu wymagała na podstawie art. 28 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę. Ponieważ organ I instancji ustalił naruszenie tego przepisu, powinien był przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. WINB wskazał, że organ I instancji prawidłowo wydał postanowienie w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestorów obowiązek dostarczenia w określonym terminie stosownych dokumentów. Ponieważ zobowiązani nie wykonali obowiązków, organ I instancji prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4, zastosował przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wykazało, że w sprawie chodzi o jeden obiekt budowlany noszący cechy budynku mieszkalnego. M. K. i S. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucono naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżących; - art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, pomimo nieprzeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów; - art. 136 kpa i art. 78 § 1 w związku z art. 140 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy w postaci oględzin przedmiotu sprawy, pomimo, że taki wniosek został przez strony złożony w toku postępowania odwoławczego; - art. 107 § 3 w związku z art. 140 kpa, poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosku dowodowego złożonego przez skarżących pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Ponadto skarżący zarzucają organowi dokonanie błędnych ustaleń faktycznych: co do wielkości działki, w sytuacji, gdy nieruchomość tej wielkości nie istnieje na terenie ogródków działkowych; co do ustalenia, że altany będące przedmiotem decyzji są budynkami krytymi blachodachówką, podczas gdy są one pokryte wyłącznie papą; co do ustalenia, że altany posiadają tylko jedno wejście, podczas gdy posiadają one trzy wejścia; co do ustalenia, że altany są wyposażone w przyłącze wodociągowe, w sytuacji gdy przyłącze to znajduje się wyłącznie na terenie działek i jest czynne tylko w okresie letnim; co do ustalenia, że altany mają charakter budynku mieszkalnego, podczas gdy nie ma możliwości na działkach ogródkowych przy ulicy [...] w Ch. budowy budynku mieszkalnego, gdyż nie zezwala na to ani plan zagospodarowania przestrzennego, ani infrastruktura (na zimę zamykany jest dostęp do wody); co do ustalenia, że altany stanowią jedną bryłę połączoną funkcjonalnie, w sytuacji gdy altany nie zostały jeszcze ukończone, a w związku z wydanym zakazem prowadzenia robót nie zostały wzniesione ściany działowe; co do ustalenia, że altany stanowią jeden budynek, a nie dwa obiekty w zabudowie bliźniaczej, co powoduje, że przedmiotowe altany należy traktować jak budynek w myśl art. 28 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy ustawodawca nie przewidział definicji legalnej pojęcia altany, jak również nie zakazał budowy dwóch altan przypominających bryłą jeden budynek. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, w związku z wnioskiem skarżących z dnia 23 sierpnia 2011 r. o dokonanie oględzin nieruchomości, że uzyskał przed wydaniem zaskarżonej decyzji od organu I instancji potwierdzenie, iż stan faktyczny nie uległ zmianie od daty oględzin przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, mocą której nakazano skarżącym dokonać rozbiórki budynku (altany), o powierzchni zabudowy 51,72 m2, usytuowanego na działce nr [...] (nr ogrodów [...] i [...]), w urządzonym w granicach miasta Ch. przy ul. [...] Ogrodzie Działkowym "A". W ocenie Sądu ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie budzi zastrzeżeń, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenia faktyczne dotyczące rozmiaru, wyglądu i przeznaczenia obiektu zostały dokonane na podstawie dowodu z oględzin, który został przeprowadzony w dniu 11 czerwca 2010 r., w obecności skarżących. Z treści protokołu z oględzin nie wynika, aby skarżący zgłaszali jakiekolwiek zastrzeżenia co do treści istotnej dla ustaleń w niniejszej sprawie. Również z protokołu sporządzonego w dniu 11 stycznia 2011 r., na okoliczność zapoznania się przez skarżącego S. D. z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie nie wynika, aby skarżący wniósł jakiekolwiek uwagi lub żądania, które wymagałyby weryfikacji w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Ponadto należy zaznaczyć, że w celu potwierdzenia ustalonego stanu faktycznego, organ I instancji, działając na zlecenie organu odwoławczego, dokonał w dniu 24 sierpnia 2011 r. kontroli, podczas której stwierdził, że przedmiotowy obiekt altany jest w takim samym stanie, jak w dniu oględzin przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2010 r. (vide: protokół oględzin nieruchomości z dnia 11 czerwca 2010 r., protokół z dnia 11 stycznia 2011 r. oraz notatka urzędowa z dnia 24 sierpnia 2011 r., w aktach administracyjnych). Organ odwoławczy uprawniony byłby do zlecenia organowi I instancji przeprowadzenia uzupełniających dowodów, na podstawie art. 136 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wprawdzie wniosek strony skarżącej złożony w postępowaniu odwoławczym dotyczył przeprowadzenia dowodu z oględzin bezpośrednio przez organ odwoławczy tylko z tego powodu, że postępowanie toczy się przed tym organem, jednakże trzeba zaznaczyć, że w świetle treści art. 136 kpa organ ten wnioskiem takim nie był związany. Ponadto, co nie mniej jest istotne, strona we wniosku nie wskazywała na jakiekolwiek nowe okoliczności, które wymagałyby weryfikacji bezpośrednio przez organ odwoławczy. Niemniej, trzeba zauważyć, że sporządzona w formie faxu notatka urzędowa w postępowaniu odwoławczym (zawierająca materiał zdjęciowy) wymagała ponownego powiadomienia stron, o jakim mowa w art. 10 kpa, tak jak to uczynił organ odwoławczy wcześniej, zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r., doręczonym stronom. Sąd jednak ocenia wskazane uchybienie jako nieistotne, niemające wpływu na treść rozstrzygnięcia, z uwagi na fakt, że kwestionowane w skardze ustalenia faktyczne odnoszące się do opisu budynku (według strony z dachem pokrytym papą, bez przyłącza energetycznego i wodociągowego, z trzema wejściami) nie mają w sprawie żadnego znaczenia. Jeśli zaś chodzi o ustalenie kwestionowanej wielkości działek (300 m2 x 300 m2) jest to ewidentnie pomyłka organu, bowiem w protokole oględzin podana została wielkość obu działek w sposób następujący: 300 m2 + 300 m2. Zarzuty w tej kwestii żadną miarą nie zmieniają prawidłowej oceny obu organów co do tego, że przedmiotowy budynek (obiekt budowlany trwale związany z gruntem) stanowi jedną konstrukcyjną całość, z jednym wejściem głównym, usytuowany został na jednym fundamencie i posiada jeden dach. Twierdzenia skarżących, iż jest to obiekt bliźniaczy są w tym względzie całkowicie dowolne i oparte wyłącznie na założeniu, że podzielone działki ogrodowe (nr [...] i [...]) uprawniają do podziału jednej bryły stanowiącej budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) tylko dlatego, że obiekt ten usytuowany jest na obu wydzielonych w ten sposób działkach. Z dokonanych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że skarżący, w marcu 2009 r., na działce nr [...], stanowiącej urządzony Ogród Działkowy "A" w Ch., rozpoczęli budowę budynku, trwale związanego z gruntem o powierzchni zabudowy 51,72 m2. Budynek ten jest obiektem dwukondygnacyjnym (parter i poddasze użytkowe), murowanym z bloczków betonowych, o wysokości zmierzonej od gruntu do najwyższego miejsca dachu 5,75 m, z dachem stromym, dwuspadowym i są to ustalenia najistotniejsze z punktu widzenia prawa. Kwestia, czy dach obiektu kryty jest blachodachówką czy papą i czy wyposażony jest w przyłącze energetyczne i wodociągowe, czy też przyłącza te znajdują się jedynie, jak twierdzi się w skardze, na terenie działki, nie mają rozstrzygającego znaczenia w niniejszej sprawie. Ponadto, jak już wyżej zaznaczono, twierdzenie skarżących, że wybudowany przez nich obiekt jest obiektem bliźniaczym, powstałym na granicy dwóch ogrodów o nr [...] i [...], nie zasługuje na aprobatę. Stosownie do treści przepisu art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 169 poz. 1419, z późn. zm.) rodzinnym ogrodem działkowym jest wydzielony obszar gruntu będący we władaniu Polskiego Związku Działkowców, podzielony na tereny ogólne i działki oraz wyposażony w infrastrukturę niezbędną do jego prawidłowego funkcjonowania. Zgodnie zaś z treścią art. 13 tej ustawy podział gruntu na tereny ogólne i działki oraz zagospodarowanie rodzinnego ogrodu działkowego należy do Polskiego Związku Działkowców. Natomiast, jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, podziału działki nr [...] na dwie działki o nr [...] i [...] dokonano mocą uchwały Zarządu Ogrodu Działkowego "A" w Ch. z dnia 23 stycznia 2009 r. Nr [...], jednakże Zarząd nie wystąpił do Prezydium Polskiego Związku Działkowców o dokonanie podziału działki (vide: pismo Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd w G. z dnia 29 czerwca 2011 r., w aktach administracyjnych). Tym samym wszystkie dowody znajdujące się w aktach administracyjnych wskazują, że podział działki nr [...] na dwie działki o nr [...] i [...] nie został skutecznie dokonany pod względem formalnym. Nawet jednak, gdyby podział ten został dokonany stosownie do wymogów obowiązujących w rodzinnych ogrodach działkowych, nie miałoby to znaczenia w sprawie, gdyż dla celów pozwolenia na budowę przyjmuje się jedynie działkę wyodrębnioną geodezyjnie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1275/10, dostępny na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Ponieważ, dokonany uchwałą Zarządu Ogrodu Działkowego "A" w Ch. podział działki nr [...] miał wyłącznie charakter wewnętrzny, w ramach Ogrodu Działkowego, nie można było też uznać, także w świetle jednoznacznego i niepodważalnego opisu konstrukcji przedmiotowego obiektu budowlanego, że obiekt na niej się znajdujący został wybudowany w zabudowie bliźniaczej na dwóch działkach. Również twierdzenie skarżących, że wybudowany przez nich obiekt stanowi altanę w rodzinnym ogrodzie działkowym, której budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, nie zasługuje na aprobatę. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy. Stosownie zaś do treści art. 29 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Opisany w zaskarżonej decyzji budynek przekracza zarówno normę powierzchni (25 m2) jak i wysokość (5 m przy dachu stromym). W tym miejscu Sąd zaznacza, iż zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r. sygn. akt IV SA/363/98 (Wspólnota z 2000 r., nr 46, poz. 51), zgodnie z którym "altaną może być nazwany (i tak traktowany) tylko obiekt wybudowany z zachowaniem warunków regulaminu POD i służący do korzystania z działki znajdującej się na terenie POD. Innego rodzaju obiekty nie są altanami w rozumieniu przepisów o pracowniczych ogrodach działkowych i prawa budowlanego". Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, Ogród Działkowy "A" w Ch., według poprzedniego stanu prawnego był pracowniczym ogrodem działkowym. Zgodnie z obowiązującym obecnie art. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do terenów rodzinnych ogrodów działkowych oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Z § 107 regulaminu Ogrodów Działkowych, uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców w dniu 7 kwietnia 2004 r. i znowelizowanego w dniu 23 listopada 2006 r., wynika, że altana w ogrodzie jest obiektem wolnostojącym, parterowym, zapewniającym rodzinie warunki do wypoczynku, może być podpiwniczona i posiadać poddasze użytkowe. Powierzchnia zabudowy altany, mierzona po obrysie ścian zewnętrznych, może wynosić w ogrodach w granicach miast do 25 m2, w ogrodach poza granicami miast do 35 m2, może posiadać zadaszony taras otwarty o powierzchni do 12 m2, której to powierzchni nie wlicza się do powierzchni zabudowy altany, o ile nie znajduje się pod poddaszem lub nad piwnicą. Wysokość altany nie może przekroczyć 5,0 m przy dachu dwuspadowym stromym i 4,0 m przy innym kształcie dachu, mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu dachu. Usytuowanie altany nie może być mniejsze jak 3,0 m od granicy działki ogrodu. Tym samym budynek wybudowany przez skarżących na terenie OD "A" w Ch. nie stanowi altany, gdyż przekracza (poza normami ustawowymi) także normy wyznaczone postanowieniami regulaminu Ogrodu Działkowego, które zresztą nie mogą być sprzeczne z prawem powszechnie obowiązującym. Niewątpliwie zatem w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z budową obiektu o innym charakterze, niż wynikający z ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (por. także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 524/09 – prawomocny, oraz z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 677/09, oba dostępne na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl, podjęte w podobnych okolicznościach i dotyczące budowy bez pozwolenia na budowę altan nieodpowiadających wymogom art. 29 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane na terenie Ogrodu Działkowego "A" w Ch.). Ponieważ sporny obiekt budowlany nie może zostać zaliczony do obiektów, o których mowa w powołanym art. 29 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, skarżący powinni przed rozpoczęciem robót budowlanych uzyskać decyzję o pozwoleniu na jego budowę. Wskazać trzeba, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowali braku pozwolenia na budowę udzielonego przez właściwy organ administracji, twierdząc jedynie, że budowa przedmiotowego obiektu odbyła się na podstawie pozwolenia udzielonego przez Zarząd OD "A". Nie kwestionując wszakże tej okoliczności, Sąd zwraca uwagę, że akceptacja Zarządu (pisma z dnia 20 marca 2009 r., w aktach administracyjnych) dotyczyła obiektów odpowiadających wymogom wspomnianego wyżej § 107 oraz § 109 regulaminu OD. Tymczasem, jak słusznie oceniły oba organy nadzoru budowlanego, wybudowany został stanowiący konstrukcyjną całość budynek nieodpowiadający opisanym wyżej normom, co do powierzchni i wysokości. Tak więc "Decyzje budowlane" Zarządu OD nie były prawnie skuteczne. W konsekwencji orzekające w sprawie organy słusznie zastosowały w przedmiotowej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, umożliwiający legalizację samowoli budowlanej, którą jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 ustawy). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 ustawy). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 ustawy). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 ustawy). Prawidłowo zatem PINB w Ch., postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu i zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 3 ustawy nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia stosowanych dokumentów i zaświadczeń. Pozostaje przy tym niesporne, że w Ch., na terenie obejmującym działkę nr [...], nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wobec czego zasadnym stało się wezwanie do złożenia ostatecznej decyzji Burmistrza warunkach zabudowy dla działki nr [...]. Bezsporne jest także, iż skarżący nie wykonali nałożonych na nich przez organ I instancji obowiązków, w szczególności złożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, a tym samym organ zobowiązany był zastosować dyspozycję art. 48 ust. 4 ustawy. W okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżącym umożliwiono legalizację samowoli budowlanej, o jej sposobie i skutkach braku legalizacji zostali pouczeni, niewątpliwie natomiast możliwości tej nie wykorzystali. Wskazać także trzeba, że o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżących o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i celom, jakim służą wybudowane obiekty. W przedstawionym stanie faktycznym Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym przepisów postępowania, w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło