II SA/Gd 809/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na czynność z zakresu administracji publicznej w przedmiocie wpisu w dzienniku budowy dotyczącego wstrzymania robót budowlanych postanawia odmówić przyznania D. F. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. D. F. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Małżonkowie utrzymują się z emerytury wnioskodawcy w kwocie 2 173 zł miesięcznie oraz dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w wysokości 2 650 zł miesięcznie. Oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawcy wskazuje, że oprócz domu o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomości budowlanej o powierzchni 540 m2, nie posiada on żadnego majątku, innych nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 Euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Wnioskodawca wskazał, że na budowę domu zaciągnął pożyczkę, którą spłaca w ratach miesięcznych wynoszących 750 zł. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do sytuacji majątkowej skarżącego referendarz sądowy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wydanego w oparciu o art. 256 cytowanej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245), pismem z dnia 30 marca 2009 r. wezwał go do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych: odpisów zeznań podatkowych za 2007 rok złożonych przez wnioskodawcę i jego żonę, wyciągów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłata za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz nieczystości itp.), oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości) oraz ostatniego odcinka emerytury wnioskodawcy i zaświadczenia od pracodawcy o wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego żonę. Wnioskodawca, powyższe zobowiązanie odebrał w dniu 2 kwietnia 2009 r. W wyznaczonym terminie nie nadesłał wymaganych informacji i dokumentów źródłowych, ani też nie przedstawił żadnych wyjaśnień w zakresie swej bezczynności. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem, przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 cytowanej ustawy). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższa regulacja prawna wskazuje, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy kształtują się na poziomie około 5 000 zł miesięcznie. Wnioskodawca dysponuje majątkiem w postaci domu o powierzchni ponad 100 m2 oraz działką budowlaną. W tej sytuacji, uwzględniając też okoliczność, iż skarżący nie wykonał zobowiązania referendarza, które zmierzało do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego sytuacji majątkowej, należało uznać, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Osiągane dochody oraz posiadany majątek nie pozwalają bowiem na przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a nawet, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Na marginesie jedynie wskazać należy, o czym zresztą była mowa powyżej, że to na wnioskującym ciąży ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek prawa pomocy. Sąd, w oparciu o cytowane w niniejszym uzasadnieniu rozporządzenie (§ 4 pkt 2), ma prawo zażądać przedstawienia przez wnioskodawcę wyciągów z posiadanych kont bankowych i innych dokumentów, które zmierzać mają do wyjaśnienia wątpliwości związanych z wykazaniem przesłanek prawa pomocy. Odmowa przedłożenia tych dokumentów natomiast jest oceniana w kontekście spełniania przesłanek prawa pomocy na tle wszystkich danych zaoferowanych przez zainteresowanego. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.