II SA/Gd 809/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-08-18
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał swoją trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i braku odpowiedzi na to wezwanie?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie przedstawił wymaganych dokumentów i oświadczeń pomimo wezwania sądu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a jego bierność skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących możliwości płatniczych, co prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiej Straży Pożarnej. We wniosku podał, że prowadzi działalność gospodarczą i wychowuje troje dzieci z matką, ale dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów w celu oceny jego sytuacji finansowej, jednak skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiej Straży Pożarnej z dnia 7 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2015 r., skarżący M. K. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci i ich matką, jego majątek to: mieszkanie o powierzchni 74 m2, dwa lokale użytkowe o powierzchni 61 m2 oraz 248 m2, nieruchomość rolną, na której usytuowany jest zakład ślusarski oraz sprzęt (w tym środki transportu) wykorzystywany w prowadzonej działalności usługowej, osiąga dochód z działalności usługowej, który nie pozwala mu na pokrycie kosztów utrzymania rodziny.
W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący od 1 sierpnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą i jest aktywnym przedsiębiorcą a mimo to nie zadeklarował kwoty uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, zaś wskazując że wysokość dochodów z tytułu działalności gospodarczej nie pozwala na zaspokojenie kosztów utrzymania rodziny nie podał kwoty wydatków ponoszonych z tego tytułu. W przedmiotowym oświadczeniu nie podał także, że posiada samochód osobowy i dostawczy oraz że zamieszkuje wspólnie z rodzicami pod jednym adresem. Okoliczności te wynikają z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez samego skarżącego oraz jego rodziców w sprawach, toczących się przed tut. Sądem.
W związku z powyższym referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego i zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 14 dni szeregu dokumentów i oswiadczeń, które pozwalałby na ustalenie rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy, stanu jego posiadania, poziomu dochodów i wydatków oraz kwotę posiadanych zasobów pieniężnych. Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy.
Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 14 lipca 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru); z adnotacji na potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę odebrał ojciec skarżącego W. K., będący jego pełnomocnikiem w niniejszej sprawie.
Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi.
W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności złożonego wniosku. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło