II SA/Gd 813/24
PostanowienieWSA w Gdańsku2024-09-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy organ odwoławczy w trybie autokontroli uchylił zaskarżoną decyzję po wniesieniu skargi do sądu, ale przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy w jego toku organ odwoławczy w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) uchyli zaskarżoną decyzję w całości. Taka sytuacja pozbawia sąd przedmiotu kontroli, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego. Po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku przez sąd, organ odwoławczy (Prezes ZUS) w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uchylił własną decyzję. Organ II instancji wniósł o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. M. na decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 13 czerwca 2024 r. nr 392055010 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznanego świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie.
L. M. pismem z dnia 3 lipca 2024 r. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 czerwca 2024 r. nr 392055010 utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 listopada 2023 r. o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2023/2024 na dziecko A. M.
Po otrzymaniu skargi decyzją z dnia 1 sierpnia 2024 r. wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., uchylił w całości decyzję z dnia 13 czerwca 2024 r. oraz stwierdził, że nie działał bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-2.
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania sądowego, tj. po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, przy czym w powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 378/13).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego przez organ odwoławczy w trybie autokontroli sprawia, że sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, mimo że sprawa w sensie materialnoprawnym nadal istnieje. Sprawa nie staje się więc bezprzedmiotowa, natomiast bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowe, co w świetle art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. daje podstawę do jego umorzenia (zob. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 49/21).
Skarga na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie została w całości uwzględniona przez organ odwoławczy po jej wniesieniu przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło