II SA/Gd 814/24
PostanowienieWSA w Gdańsku2024-10-04
Skład orzekający: Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone, gdy organ administracyjny, w trybie autokontroli, uchylił zaskarżoną decyzję po wniesieniu skargi do sądu, ale przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy organ administracyjny, w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), uchyli zaskarżoną decyzję po wniesieniu skargi, a przed wydaniem wyroku przez sąd. Działanie to pozbawia sąd przedmiotu kontroli, czyniąc postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego. Po wniesieniu skargi, organ II instancji, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. W związku z tym organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi L. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 13 czerwca 2024 r., nr 392055012 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznanego świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie.
L. M. pismem z 3 lipca 2024 r. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 13 czerwca 2024 r., nr 392055012 utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 9 listopada 2023 r. o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2023/2024 na dziecko S. M.
Po otrzymaniu skargi, decyzją z 1 sierpnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., organ uchylił w całości decyzję z 13 czerwca 2024 r. oraz stwierdził, że nie działał bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-2.
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania sądowego, tj. po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, przy czym w powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 378/13).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego przez organ odwoławczy w trybie autokontroli sprawia, że sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, mimo że sprawa w sensie materialnoprawnym nadal istnieje. Sprawa nie staje się więc bezprzedmiotowa, natomiast bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowe, co w świetle art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. daje podstawę do jego umorzenia (zob. postanowienie WSA w Lublinie z 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 49/21).
Skarga na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie została w całości uwzględniona przez organ odwoławczy po jej wniesieniu przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło