II SA/Gd 816/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 10 września 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 5 sierpnia 2010 r., orzekającą o przyznaniu Z. S. pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w wysokości 200,00 zł, którego wypłata miała nastąpić zgodnie z harmonogramem wypłat. W uzasadnieniu decyzji z dnia 5 sierpnia 2010 r. organ I instancji podniósł, że Z. S. jest sobą niepełnosprawną, po długotrwałej ciężkiej chorobie, która nie posiada dostatecznych środków na zaspokojenie potrzeb w zakresie odżywiania. Jednocześnie organ ustalił, że uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego rodzinę dochód nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) dalej jako U.p.s., który wynosi 702,00 zł. Okoliczności te uzasadniają przyznanie Z. S. pomocy finansowej na dożywianie w ramach programu, o którym mowa w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) dalej jako U.p.p.. Organ wyjaśnił, że świadczenia z pomocy społecznej maja charakter uzupełniający i wspomagający, wobec czego przyznana Z. S. pomoc finansowa jest jedynie uzupełnieniem i nie zaspokaja jego wszystkich potrzeb również z tego względu, iż środki którymi dysponuje ośrodek są ograniczone. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, że do przepisów regulujących kwestie "Pomocy państwa w zakresie dożywiania" mają odpowiednie zastosowanie przepisy U.p.s. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, które nie są w stanie pokonać same przy wykorzystaniu własnych możliwości. Organ podkreślił równocześnie, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Z tych względów, uwzględniając wniosek Z. S., przyznano mu świadczenie w kwocie 200,00 zł. Jak wynika z akt sprawy w sierpniu 2010 r. na dożywianie w ramach programu wieloletniego Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. wydał 125285,00 zł dla 771 gospodarstw domowych, stąd wysokość średniego zasiłku wyniosła 162,50 zł. Kolegium podało dalej, że w celu aktualizacji i weryfikacji sytuacji osobistej i majątkowej wnioskodawcy przeprowadzono w dniu 4 sierpnia 2010 r. wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalono m.in.: Z. S. prowadzi wspólnie z żoną gospodarstwo domowe, przy czym żona jest osobą chorą, potrzebującą środków na leczenie przez co jej wkład do budżetu rodzinnego jest niewielki. Ustalono jeszcze, że na dochód rodziny skarżącego w wysokości 947,80 zł składa się renta chorobowa żony oraz dodatek mieszkaniowy. Ponadto Z. S. nie jest pozbawiony pomocy, gdyż z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w lipcu 2010 r. została mu przyznana pomoc w kwocie 300,00 zł. w sierpniu 2010 r., w kwocie 200,00 zł., a we wrześniu 250,00 zł. Organ dodał, że niezależnie od tej pomocy, skarżący może ubiegać się o przyznanie zasiłku celowego specjalnego, który może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz w pismach z dnia 5 listopada 2010 r. i dnia 31 stycznia 2011 r. Z. S. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 10 września 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że pracownik socjalny oceniający jego sytuację majątkową nie opierał się na żadnym przepisie ustawy i działał dowolnie. Był również nieprofesjonalny. Dodał, że wysokość uzyskanego przez niego świadczenia nie wystarcza nawet na zaspokojenie potrzeb jego i żony jeśli chodzi o żywność, nie mówiąc już środkach czystości czy odzieży. Dodał, że ubieganie się o wsparcie z pomocy społecznej w formie świadczenia pieniężnego jest podyktowane długotrwałą chorobą żony i skarżącego, która utrudnia mu wykonywanie pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie było przyznanie Z. S. pomocy materialnej w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, w związku ze spełnieniem przez niego przesłanki warunkujące uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy opisana wyżej pomoc przyznana została Z. S. w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", Zgodnie z art. 2 pkt 4 U.p.p. celem tego programu jest, między innymi, poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach. Jedną zaś z form tej pomocy jest przyznawane przez organy pomocy społecznej świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności. Z myśl natomiast art. 3 i art. 5 U.p.p. pomoc w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, określonego w ustawie o pomocy społecznej. Wobec faktu, iż przy udzielaniu wspomnianych świadczeń, zastosowanie mają przepisy U.p.s., organy administracji publicznej podejmując rozstrzygnięcie kierować się muszą ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy oraz uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom i możliwościom pomocy społecznej. Oznacza to, że rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za jej udzielnie. W tym miejscu podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu pomocy w trybie U.p.p., podobnie zresztą jak decyzja o pomocy przyznawanej w trybie U.p.s., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że osoba, która spełnia ustawowe kryteria uprawniające do jej uzyskania nie zawsze taką pomoc otrzyma, gdyż organ może, ale nie musi dane świadczenie przyznać. Nie zawsze też zostanie ono przyznane w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się. Organy pomocy społecznej, dysponując ograniczonymi środkami finansowymi, muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby osoby wnioskującej o pomoc oraz cel tej pomocy, ale także uwzględniać potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego, w tym aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 4 sierpnia 2010 r. wynika, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny skarżącego (na który składają się renta chorobowa i dodatek mieszkaniowy) wynosi 947,80 zł i nie przekracza 150% kryterium dochodowego osoby będącej członkiem rodziny określonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 U.p.s. Zasadnie więc organy uznały, że dochód ten uprawniał skarżącego do uzyskania w trybie U.p.p. pomocy w zakresie dożywiania, w formie świadczenia pieniężnego. Jednakże wysokość tej pomocy została dostosowana do możliwości finansowych ośrodka, co wynika z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, iż organy obu instancji w sposób wyczerpujący ustaliły wszystkie okoliczności, od jakich w świetle ustawy uzależnione jest przyznanie zasiłku celowego na dożywianie. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, granic uznania administracyjnego nie przekroczono, a zatem nie można postawić organom administracji zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Samo zaś niezadowolenie skarżącego z wysokości otrzymanej pomocy nie stanowi podstawy do uchylenia kwestionowanych decyzji. Jeśli zaś chodzi o podnoszone przez Z. S. zastrzeżenia, co do działalności, czy tez sposobu postępowania pracowników organu I instancji działających w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z pomocy społecznej, to Sąd zauważa, że w tym zakresie skarżącemu przysługuje prawo wniesienia skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 k.p.a.. Kwestie te nie dotyczą więc niniejszej sprawy objętej skargą sądową. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.