II SA/Gd 816/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-05-14
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać odtworzenie obiektu budowlanego (wjazdu), który został rozebrany wiele lat temu, w sytuacji gdy obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje tworzenia nowych wjazdów?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać odtworzenia obiektu budowlanego, który został rozebrany wiele lat temu, ponieważ przepisy Prawa budowlanego dotyczące postępowania naprawczego mają na celu zapewnienie zgodności z prawem procesu realizacji robót budowlanych lub istniejących obiektów, a nie odbudowę całkowicie zlikwidowanych elementów. Ponadto, nakazanie odbudowy byłoby sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje tworzenia nowych wjazdów.Stan faktyczny
Skarżący domagali się odtworzenia wjazdu na swoją nieruchomość z ulicy G., który został rozebrany w latach 90. XX wieku. Organy nadzoru budowlanego obu instancji odmówiły nałożenia obowiązku odtworzenia wjazdu, wskazując, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje tworzenia nowych wjazdów przy tej ulicy, a postępowanie naprawcze nie może służyć odbudowie obiektu, który nie istnieje od wielu lat. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. O. i J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
D. O. i J. O. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2013 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), którą to decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2013 r. orzekającą o braku podstaw do rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego w przedmiocie odtworzenia wjazdu od ul. G. na nieruchomość zlokalizowaną przy ul. G. 14 w T..
Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 25 października 2011 r. D. O. i J. O. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o przywrócenie wjazdu od ulicy G. do stanowiących ich własność działek nr [...] i [...] zlokalizowanych przy ulicy G. 14 w T.. Skarżący stali się właścicielami w/w nieruchomości dnia 24 czerwca 2008 r.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2011 r. organ I instancji ustalił, że przy ul. G. 14 w T. znajduje się budynek mieszkalny należący do skarżących, który nie posiada bezpośredniego wjazdu z ul. G.. Gmina Miejska była administratorem ulicy G. do roku 2004. Obecnie zarządcą przedmiotowej drogi jest Powiatowy Zarząd Dróg. Podczas kontroli J. O. przedstawił dokumenty świadczące o wcześniejszym istnieniu wjazdu z ulicy G., który był dojazdem do działki nr [...] (obecnie [...]) i [...]. Powyższą okoliczność potwierdzają zeznania świadka Z. P., który zeznał, że wjazd istniał od lat 70, ale nie był użytkowany i podczas robót wykonywanych w latach 1992 - 1993 Zakład Usług Komunalnych zlikwidował przedmiotowy wjazd celem ułatwienia sobie pracy. Ponadto znajdujące się w aktach sprawy kopie archiwalne niemieckich dokumentów budowlanych z 1912 r. świadczącą o istnieniu wjazdu na posesję przy ulicy G. 14 w T., jak również na mapach zasadniczych Starostwa Powiatowego widnieje przedmiotowy wjazd. Obecnie skarżący na teren działki nr [...] dojeżdżają od strony ul. J. N. po terenie działki nr [...]. Dojazd ten został wykonany przez Gminę Miejską w 2001 r. poprzez ułożenie trylinki lecz dojazdu tego nie zaznaczono jako oficjalnego wjazdu do działki nr [...]. Z wyjaśnień Urzędu Miejskiego zawartych w piśmie z dnia 19 kwietnia 2001 r. wynika, że w lipcu 1993 r. wjazd na posesję przy ul. G. 14 już nie istniał. Gmina Miejska w 2001 r. zaproponowała skarżącym rozwiązanie problemu niniejszego wjazdu, które nie zostało jednak przez nich zaakceptowane. Z pisma zaś Urzędu Miejskiego z dnia 31 marca 2010 r. wynika, że w celu zapewnienia dostępu przedmiotowej nieruchomości do drogi publicznej przebudowano miejsce na lokalizację śmietnika oraz obniżono krawężniki chodnikowe umożliwiające swobodny przejazd gminną drogą wewnętrzną biegnącą wzdłuż budynku przy ulicy J. N. 22.
Organ wskazał, iż obowiązujące zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta . uchwalonego uchwałą nr XXVII/263/2005 z dnia 27 stycznia 2005 r. zmienioną uchwałą nr XXXVIII/331/2009 z dnia 29 października 2009 r. tj. § 51 "Ustalenia szczegółowe w zakresie infrastruktury transportu" "Komunikacja" przewidują - jeżeli chodzi o ulicę G. - obsługę przyległych terenów tylko poprzez skrzyżowania i istniejące zjazdy. Zapis taki wyklucza, więc możliwość tworzenia nowych wjazdów. Ponadto ustalenia projektu budowlanego, zatwierdzonego pozwoleniem na budowę Starosty . nr 214/09/10 z dnia 26 marca 2010 r., budowy Transportowego Węzła Integracyjnego, którego częścią jest budowa drogi "N. K." zakazują tworzenia nowych wjazdów przy ul. G..
Wskazując na powyższe okoliczności organ ustalił, że rozbiórka wjazdu z ulicy G. na nieruchomość skarżących odbyła się w warunkach samowoli budowlanej, a tym samym stan taki obligował organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdyż wykonanie robót związanych z rozbiórką wjazdu to przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, czyli rozbiórka bez wymaganego zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 i w tym konkretnym przypadku mogłyby mieć zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. nałożenie na właściciela ulicy G. obowiązku odtworzenia rozebranego wjazdu na nieruchomość nr 14 przy ulicy G., jednakże obowiązujący od roku 2005 miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w swoim zapisie zakazuje tworzenia nowych wjazdów przy ulicy G., a nałożenie takiego obowiązku byłoby niezgodne z prawem.
Organ wskazał również, iż poinformowano skarżących, że w razie zbycia terenu przez który przebiega wspomniana droga na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ulicy J. N. 22, nieruchomość ta obciążona zostanie służebnością przejścia i przejazdu na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości przy ulicy G. 14.
D. i J. O. w odwołaniu od w/w decyzji wnieśli o jej uchylenie i wydanie decyzji nakazującej przywrócenie wjazdu na ich nieruchomość z ulicy G.. W uzasadnieniu odwołania wskazali, iż decyzja organu I instancji jest dla nich krzywdząca i uniemożliwia im normalne funkcjonowanie.
W trybie odwoławczym . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż zgadza się z organem I instancji, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że wjazd na nieruchomość przy ulicy G. 14 istniał i że w latach 1992 – 1993 r. podczas wykonywanych prac remontowych został samowolnie rozebrany co umożliwiałoby nałożenie na właściciela ulicy G. obowiązku odtworzenia rozebranego wjazdu na nieruchomość nr 14 przy ulicy G. gdyby nie obowiązujący od 2005 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który w swoim zapisie zakazuje tworzenia nowych wjazdów przy ulicy G.. W takim stanie prawnym nałożenie takiego obowiązku odtworzenia wjazdu na nieruchomość przy ulicy G. 14 na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy byłoby niezgodne z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w decyzję organu odwoławczego skarżący wnieśli o uchylenie jej, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, domagając się przywrócenia stanu poprzedniego tj. wjazdu na ich nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy obu instancji słuszne uznały, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Unormowanie to nie może, w ocenie Sądu, stanowić w niniejszej sprawie podstawy do nakazania budowy całkowicie rozebranego wiele lat temu obiektu budowlanego.
Taka interpretacja nie jest zgodna z celem przepisów poddających organom nadzoru budowlanego kontrolę robót budowlanych polegających na rozbiórce. W ocenie Sądu, uzasadnione jest przyjęcie, że celem tym jest zapewnienie prawidłowości i bezpieczeństwa samego procesu rozbiórki, a nie stanu zaistniałego po jej całościowym wykonaniu. Podobnie - w przypadku kontroli sposobu wykonywania robót budowlanych - brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w tym zakresie, w sytuacji zakończenia realizacji budowy.
Celem normy art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest zapewnienie zgodności z prawem procesu realizacji robót budowlanych lub istniejących obiektów budowlanych. Natomiast w przypadku likwidacji obiektu budowlanego, strona pokrzywdzona taki działaniem nie może dochodzić obrony swoich uprawnień poprzez domaganie się od organu nadzoru budowlanego nakazania realizacji obiektu. Skoro rozebrany zjazd od wielu lat nie istnieje brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego, poprzez nakazanie jego budowy.
Niezależnie od powyższego, słusznie organy obu instancji wskazały, że nakazanie odbudowy zjazdu byłoby sprzeczne w treścią planu zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujący od 2005 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady Miejskiej nr XXVIII/263/2005 z dnia 27 stycznia 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta w § 51 lit. h stanowi bowiem, obsługa komunikacyjna terenów przyległych do ulicy G. odbywać się będzie tylko poprzez skrzyżowania i istniejące zjazdy. Plan ten zakazuje zatem budowy nowego zjazdu od ulicy G. na teren działki skarżących. Nałożenie obowiązku budowy zjazdu byłoby niezgodne z prawem miejscowym, a organy administracji nie mogą nakładać na strony obowiązków naruszających przepisy obowiązującego prawa.
W niniejszej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, a wydane decyzje odpowiadają prawu.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło