II SA/Gd 819/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-05-30
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Barbara Rączka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zakwalifikowało pismo skarżącej jako odwołanie od decyzji organu I instancji, mimo że jego treść wskazywała na nowy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, błędnie kwalifikując pismo skarżącej jako odwołanie, podczas gdy jego treść wskazywała na nowy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego. Organ odwoławczy powinien był przekazać pismo do rozpoznania właściwemu organowi I instancji. Rozpoznanie pisma, które nie było odwołaniem i wykraczało poza zakres decyzji organu I instancji, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki do niego na troje dzieci. Decyzją organu I instancji wniosek został uwzględniony. Skarżąca złożyła pismo nazwane odwołaniem, domagając się przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania trzeciego syna, którego nie objęto pierwotnym wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania dodatku z tytułu samotnego wychowywania tego dziecka. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia SO Barbara Rączka (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2004 r., nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Skarżąca G. A. w dniu 4 maja 2004r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego na troje dzieci: D. R., A. R. i S. S. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na synów : D. R. i A. R.
Decyzją Wójta Gminy z dnia 7 czerwca 2004r. o nr [...] wniosek powyższy został uwzględniony w całości .
Pismo nazwane odwołaniem złożyła G. A. zarzucając, iż nie przyznano jej zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka S. S. w sytuacji gdy jest osobą samotną bo nie zawarła związku małżeńskiego. Wniosła o ponowne rozpoznanie wniosku.
Decyzją z dnia 30 września 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w myśl art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka. Jednakże art. 3 pkt 17 tej ustawy stanowi, że samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu , osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. W świetle ustaleń organu I instancji nie można zatem przyjąć, że w stosunku do syna S. odwołująca jest matką samotnie go wychowującą .
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła G. A.
W uzasadnieniu skargi wskazała, iż jest panną, przez 6 lat sama wychowywała dzieci w związku z tym przysługuje jej prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna S.
W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie zarzucając, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna S. albowiem zamieszkuje wspólnie z D. S., ojcem tego dziecka.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie sąd uznał skargę za zasadną, jednakże z innych przyczyn niż wskazane we wniesionej skardze.
Jak wynika z akt postępowania przed organem I instancji G. A. dniu 4 maja 2004 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego na troje dzieci : D. R., A. R. i S. S. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na synów: D. R. i A. R. Wniosek powyższy został w całości uwzględniony decyzją Wójta Gminy z dnia 7 czerwca 2004r . Przedmiotem postępowania przed tym organem nie był natomiast dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna S. S. bowiem G. A. wniosku o przyznanie tego dodatku nie złożyła. Dopiero wnosząc pismo nazwane odwołaniem po raz pierwszy wskazała, iż domaga się przyznania jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania trzeciego syna.
Art.128 zd. 2 k.p.a. stanowi, że dla uznania, iż wnoszone przez stronę pismo jest odwołaniem wystarczy, że z niego wynika niezadowolenie strony z wydanej decyzji.
Niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ I instancji jest zasadniczym elementem przesadzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony – wniesienia odwołania, przy czym to nie nagłówek decyduje o zakwalifikowaniu pisma jako odwołanie, a jego treść ( por. wyrok NSA z 22.01.1988r. S.A./Wr/815/87, ONSA1988/1/31).
Wprawdzie złożone przez G. A. pismo nazwane zostało odwołaniem jednakże z treści tego pisma nie wynika, ażeby strona nie zgadzała się z treścią decyzji organu I instancji. Zatem błędnie – z obrazą art. 128 k.p.a. pismo to zostało zakwalifikowane jako odwołanie od decyzji organu I instancji. Wskazać przy tym należy, iż w przypadku wątpliwości co do zamiaru strony obowiązkiem organu administracji publicznej było uzyskanie od wnoszącej odwołanie stosownych wyjaśnień.
Złożone przez G. A. pismo w istocie stanowiło nowy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna S. S. i z mocy art. 65 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było przekazać je do rozpoznania właściwemu organowi jakim jest Wójt Gminy.
W konsekwencji organ odwoławczy rozpoznał pismo nie będące odwołaniem i to w zakresie jakiego nie obejmowała decyzja Wójta Gminy. Stanowi to w ocenie sądu rażące naruszenie przepisu art. 138 § 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze sposób rażący naruszyło wyżej przytoczony przepis postępowania - art. 138 § 1 k.p.a.; jest to naruszenie prawa jakim mowa dyspozycji art.156 §1 pkt 2 k.p.a.
Wobec powyższego na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekał w trybie art.152 cytowanej ustawy, który stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane albowiem postępowanie przed organem II instancji dotyczyło decyzji nieistniejącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło