II SA/Gd 823/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. G. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt SKO Gd/4010/25 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: odrzucić sprzeciw. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Starogardzie Gdańskim działając z upoważnienia Prezydent Miasta decyzją z 23 lipca 2025 r. uchylił decyzję z 4 grudnia 2024 r. dotyczącą skierowania Pana P. C. do Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej typu "C" z siedzibą przy ul. Pelplińskiej 3 w Starogardzie Gdańskim. W pkt 2. decyzji, odmówiono przyznania pomocy w formie uczestnictwa w zajęciach w Środowiskowym Domu Samopomocy przy ul. Pelplińskiej 3 w Starogardzie Gdańskim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 17 września 2025 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Starogardzie Gdańskim wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji organu drugiej instancji. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jego oddalenie, jako bezzasadnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Przepis art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie przy tym z treścią art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, stosownie do art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Analiza treści unormowania art. 50 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podkreślić należy, że kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja procesowa z art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę bądź sprzeciw, a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji sądowoadministracyjnym występuje, gdy dany podmiot jest w stanie wskazać przepis prawa uprawniający go do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Ze skargą bądź sprzeciwem może więc wystąpić co do zasady podmiot, który wykaże związek między określonym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie sprzeciw wniesiony został przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Co ważne, jak wynika z podpisu pod sprzeciwem jaki i z treści sprzeciwu, Kierownik nie wniósł sprzeciwu działając z upoważnienia Prezydenta Miasta. Z akt sprawy wynika, że decyzja z 23 lipca 2025 r. wydana została przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Prezydent Miasta. Wynika to z informacji zawartej w samej decyzji i jej podpisu. Takiej informacji nie zwiera wniesiony do Sądu sprzeciw. Jak wynika z art. 110 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 1214 ze zm.), zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej (ust. 1). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, z zastrzeżeniem ust. 8a (ust. 7). Powyższe oznacza, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie posiada samodzielnej podmiotowości prawnej umożliwiającej w sprawach pomocy społecznej do działania we własnym imieniu. Wykonuje gminne zadania z zakresu pomocy społecznej na podstawie upoważnienia odpowiednio wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Przeniesienie kompetencji orzeczniczych na kierownika ośrodka nie powoduje zmiany właściwości organu, a wydana w sprawie decyzja jest w dalszym ciągu decyzją Prezydent Miasta. W konsekwencji stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie jest żadnym z podmiotów wskazanych w art. 50 § 1 p.p.s.a., czyli nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 17 września 2025 r. Nie działa on bowiem jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa. W rozpoznawanej sprawie nawet gdyby przyjąć, że wniesiony sprzeciw jest w istocie sprzeciwem Prezydenta Miasta Starogard Gdański, czyli sprzeciwem organu pierwszej instancji, to byłby on również niedopuszczalny. Organ pierwszej instancji nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej rozpoznający sprawę na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. Z kolei, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Powyższe stanowisko wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2003 r., OPS 1/03 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której przyjęto, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W konsekwencji, sprzeciw wniesiony w niniejszej sprawie przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Starogardzie Gdańskim od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku jako niedopuszczalny zasługiwał na odrzucenie. Wprawdzie co do zasady brak legitymacji do wniesienia sprzeciwu stanowi przesłankę materialno-prawną, powodującą oddalenie sprzeciwu, jednakże w sytuacji, gdy wiadomym jest od razu, że podmiot nie ma uprawnienia do wniesienia środka zaskarżenia i nie zachodzi potrzeba badania jego interesu prawnego, sprzeciw podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Wniesienie skargi przez podmiot, który z miejsca nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 64b p.p.s.a., odrzucił sprzeciw.