II SA/Gd 824/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008r.na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2008r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania D. S. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2008r. D. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest studentką piątego roku geografii na Uniwersytecie Gdańskiem. Pozostaje na utrzymaniu rodziców. Wskazała, że jest współwłaścicielką działki rekreacyjnej o pow. 2600 m2. Opisując stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podała, iż rodzice posiadają mieszkanie, zaś samochód stanowi współwłasność matki i brata. Podała, iż matka od 1 stycznia 2009r. będzie pobierać emeryturę, zaś dotąd jej zarobki wynosiły 3000 zł. Ojciec prowadzi działalność gospodarczą i osiąga dochód 1500 zł miesięcznie. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni, Sąd, pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. (doręczonym w dniu 5 stycznia 2009 r.), zobowiązał ją do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawczynię i jej rodziców zeznań podatkowych za rok 2007, a w przypadku ich nieskładania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej rodziców rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; dokumentów obrazujących wysokość kosztów utrzymania posiadanego przez rodziców mieszkania; dowodów potwierdzających wysokość aktualnego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez ojca wnioskodawczyni; aktualnego dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury matki wnioskodawczyni; wskazania gdzie zamieszkuje brat wnioskodawczyni; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na rodziców skarżącej pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni nadesłała pismo, w którym oświadczyła, iż nie jest w stanie wykonać poleceń Sądu. W złożonym druku PPF sytuacja materialna strony została przedstawiona rzetelnie. Ponadto w ocenie skarżącej sam fakt posiadania statusu studentki studiów stacjonarnych powinien wystarczyć dla przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W zarządzeniu Sądu żądane były dane, do których skarżąca dostępu nie ma, gdyż to ona, a nie jej rodzice, ubiega się o zwolnienie od kosztów Odnośnie adresu zamieszkania brata wskazała, iż wynika on z akt sądowych, zaś druki PIT-5 już nie obowiązują. Samochód matki i brata to Toyota Corolla rok prod. 1997. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach i to na nim spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wskazała, iż pozostaje na utrzymaniu rodziców, prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do rodziców. Tym samy zasadne jest żądanie co do okazania stosownymi dokumentami sytuacji majątkowej rodziców skarżącej. Sytuacja majątkowa rodziny skarżącej ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego wniosku. Rodzice utrzymują wnioskodawczynię, zatem posiadają na to środki. Z drugiej strony nieruchomość gruntowa została nabyta przez skarżącą dwanaście lat temu w drodze darowizny, którą w imieniu małoletniej wówczas Doroty Suchy przyjęła matka. Zatem rodzice musieli liczyć się z tym, iż godząc się na taką darowiznę, będą musieli ponosić koszty związane z posiadaniem nieruchomości przez skarżącą. Jest to kolejny argument przemawiający za koniecznością ustalenia sytuacji majątkowej rodziców skarżącej, na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem córki. Na marginesie wskazać należy, iż wśród osób zamieszkujących w Gdańsku przy ul. N. nie został wymieniony brat skarżącej M. S. – zatem nie jest ustalone gdzie mieszka. Zaś wysokość osiąganych dochodów z prowadzonej przez ojca skarżącej działalności gospodarczej należało wykazać dokumentami podatkowymi, nie zostało zaś wskazane, iż winien być to druk PIT-5. Odnosząc się do zarzutu, iż dane, których przedstawienia żądano w zarządzeniu podlegają ochronie w trybie ustawy o ochronie danych osobowych wskazać należy, iż osoba, która decyduje się na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy winna liczyć się z tym, iż będzie musiała przedstawić swoją sytuację rodzinną i majątkową (a więc także osób z którymi zamieszkuje i gospodaruje) oraz że te dane zostaną poddane szczegółowej analizie. Osoba która domaga się przerzucenia kosztów wszczętego przez siebie postępowania sądowego na Skarb Państwa, a tym samym na podatników, musi mieć świadomość, iż jednocześnie decyduje się na wykazanie braku środków po swojej stronie nie tylko poprzez złożenie oświadczenia, ale poparcie tego oświadczenia stosownymi dokumentami. Natomiast rolą Sądu jest ocena czy złożone oświadczenia i przedstawione dowody są wystarczające do udzielenia stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie Sąd uznał zawarte we wniosku oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i zobowiązał ja do przedłożenia dokumentów źródłowych (w tym oświadczeń), które nie tylko pozwoliłyby na weryfikację zawartych w nim danych, ale także potwierdzałyby podnoszoną przez stronę we wniosku trudną sytuację finansową, w jakiej się znajduje. Skarżąca uchyliła się od przedłożenia dokumentacji źródłowej. Tym samym sama zainteresowana uniemożliwiła Sądowi pełną ocenę jej możliwości płatniczych. Sąd zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni nie są znane, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych dokumentów, oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.