II SA/Gd 83/06

Dnia 17 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Wojewody z dnia 28 listopada 2005 roku, nr [...] w przedmiocie przekazania zgodnie z właściwością wniosku złożonego w sprawie dotyczącej warunków zabudowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia 7 października 2005 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), Prezydent Miasta przekazał zgodnie z właściwością do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek K. S. z dnia 27 września 2005 roku wraz z kserokopiami pism z 11 lipca 2005 roku, 19 lipca 2005 roku oraz 12 września 2005 roku, otrzymanych w związku ze wszczęciem na wniosek O. I. postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w ww. pismach K. S. zwrócił się o przekazanie sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w celu wyjaśnienia podniesionych przez niego w ww. pismach kwestii. Zażalenie K. S. na powyższe postanowienie rozpoznał Wojewoda, który postanowieniem z dnia 28 listopada 2005 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz artykułu 80 ust.1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, nie znajdując podstaw do jego uchylenia czy też zmiany. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zaskarżone postanowienie nie budzi wątpliwości co do jego legalności. W związku ze zmianą właściwości rzeczowej wynikającej z art. 83 ust. 2 w związku z art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. nr 80, poz. 718) organem właściwym dla rozpatrzenia spraw wskazanych w pismach skarżącego pozostaje Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ właściwy w kwestiach dotyczących nadzoru budowlanego. W skardze na ww. postanowienie K. S. podniósł, iż w pismach przekazanych zgodnie z właściwością do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarł także wniosek o zawieszenie postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy do czasu rozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazanych w nich zarzutów. Osobne rozpatrzenie jego wniosku o zawieszenie postępowania i przekazanie pism do organu nadzoru budowlanego spowodowało, iż w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy nie będą uwzględnione ani jego protesty, ani wynik kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co w konsekwencji doprowadzi do zniszczenia należącego do niego budynku. Zarzucił nadto, iż budynek, którego dotyczy wniosek o wydanie warunków zabudowy został wybudowany sprzecznie z przepisami, a mimo to organ wszczął postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy dla nadbudowy i rozbudowy tego budynku i odmawia rozpatrzenia zarzutów skarżącego, podniesionych w przekazanych pismach, w toku toczącego się postępowania o wydanie warunków zabudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wskazując, iż wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania został rozpatrzony odrębnym postanowieniem. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Rozpoznając skargę na postanowienie Wojewody, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta, Sąd miał na uwadze, iż podstawę prawną orzeczeń wydanych w niniejszej sprawie stanowił art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, który stanowi: "Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Zgodnie z treścią art. 127 § 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego od postanowienia wydanego w pierwszej instancji służy stronie zażalenie tylko do jednej instancji. Przy czym – zgodnie z § 2 artykułu 127 k.p.a. - właściwy do rozpatrzenia zażalenie jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego są (art. 17 k.p.a.): 1) w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej, 2) w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie, 3) w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 - odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością, 4) w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością. Prezydent Miasta – zgodnie z treścią art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. – jest organem jednostki samorządu terytorialnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2004 roku (sygn. akt OW 146/04, nie publ.), zgodnie z którym ustalenie właściwości organu wyższej instancji, który powinien rozpatrzyć zażalenie wniesione na postanowienie organu gminy (organu jednostki samorządu terytorialnego) na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. (przepis zmieniony przez art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1271) powinno nastąpić na podstawie przepisu art. 17 k.p.a. Przepis ten w pkt 1 stanowi, iż organami wyższego stopnia w sprawach administracyjnych w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególe stanowią inaczej. Jeżeli więc brak jest przepisu szczególnego wskazującego organ wyższego stopnia, właściwym stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a. będzie samorządowe kolegium odwoławcze. Sąd miał przy tym na uwadze, iż okoliczność, że postanowieniem wydanym w niniejsze sprawie w trybie art. 65 § 1 k.p.a. orzeczono o przekazaniu do innego, właściwego organu administracji publicznej, pism skarżącego dotyczących problematyki regulowanej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), nie ma znaczenia dla ustalenia właściwego organu odwoławczego, skoro przepisy ustawy - Prawo budowlane nie powierzają funkcji organu wyższego stopnia w sprawie rozpatrzenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie organu jednostki samorządu terytorialnego innemu niż samorządowe kolegium odwoławcze organowi administracji publicznej (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym już postanowieniu z dnia 14 grudnia 2004 roku). Również żadne inne przepisy, w tym przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), nie dają podstaw aby zażalenie na postanowienie organu jednostki samorządu terytorialnego jakim jest Prezydent Miasta rozpoznawał inny organ wyższego stopnia niż samorządowe kolegium odwoławcze. Brak jest w nich bowiem regulacji, która pozwalałaby stwierdzić, iż funkcja organu wyższego stopnia w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie prezydenta miasta o przekazaniu pisma, złożonego w toku sprawy o ustalenie warunków zabudowy, zgodnie z właściwością innemu organowi, została powierzona Wojewodzie. Skoro zatem żadne przepisy szczególne nie określają tego jaki organ administracji publicznej jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane przez prezydenta miasta w trybie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, to zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia, właściwym do rozpoznania zażalenia, będzie samorządowe kolegium odwoławcze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. Sąd uznał bowiem, iż w niniejszej sprawie zachodzi przyczyna stwierdzenia nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym zgodnie z treścią art. 120 cytowanej ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł z urzędu na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.