II SA/Gd 831/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. B. na decyzję Wojewody z dnia 8 marca 2002 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze w zakresie odwołania L. B., 2. zasądza od Wojewody na rzecz L. B. kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 4 stycznia 2002 r. Nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. i art. 25 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109, poz. 1157) zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Sp. z o.o. [...] w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] obejmującej wieżę stalową wysokości 60,00 m n.p.t. i kontener technologiczny na terenie działki nr [...] oraz linii napowietrznej [...], słupowej stacji transformatorowej [...] i linii kablowej nn zasilającej projektowaną stację na terenie działek nr geod. [...] i [...] położonych we wsi J. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku ze złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej, wójt Gminy postanowieniem nr [...] z dnia 18.06.2001 r. nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla planowanej stacji. Inwestor dostarczył raport oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z pismem Starosty z dnia 19 czerwca 2001 r. o braku przeciwwskazań dla przedmiotowego przedsięwzięcia zgodnie z proponowaną lokalizacją. W związku z protestem mieszkańców wsi J. w sprawie budowy stacji, Wójt Gminy w dniu 20 lipca 2001 r. odmówił udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Na skutek odwołania wniesionego przez A Sp. z o. o. od w/w decyzji Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny, aby poprzez lokalizację stacji bazowej został naruszony interes mieszkańców wsi J. Organ administracji wskazał, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy uchwalonym przez Radę Gminy uchwałą Nr [...] z dnia 30 października 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 20 z dnia 18.11.1991r. poz. 141), a Wojewódzki Konserwator Przyrody zaopiniował pozytywnie lokalizację przedmiotowej inwestycji na Obszarze Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich. Z "Oceny oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] zlokalizowanej w J.", "Oceny oddziaływania na środowisko projektowanej stacji w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu" oraz Raportu oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...]". wynika, że stacja bazowa telefonii komórkowej [...] nr [...] będzie oddziaływać na środowisko jedynie poprzez promieniowanie niejonizujące emitowane z anten stacji, zasięg promieniowania przekraczającego dopuszczalny poziom występuje dopiero na wysokości przekraczających 56 m n.p.t. i mieści się w granicach działki właściciela, z budową stacji nie wiąże się żadne nadzwyczajne zagrożenie środowiska i nie ma oddziaływania transgranicznego, nie zachodzi potrzeba określenia obszaru ograniczonego użytkowania na terenach otaczających stację. L. B. zgłosiła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony uzasadniając, że jako właścicielka działki nr [...] położonej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której ma być wybudowana stacja bazowa telefonii komórkowej powinna być stroną tego postępowania, ponieważ budowa 60,00 m stacji i możliwy szkodliwy wpływ promieniowania emitowanego przez stację na okoliczne tereny rekreacyjne narusza jej prawo własności. Organ administracji stwierdził, iż nad działką Nr [...] będącą własnością L. B. nie występują obszary promieniowania niejonizującego, przekraczającego dopuszczalne normy, L. B. nie jest zatem stroną przedmiotowego postępowania. L. B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie jej istotnych interesów oraz naruszenie postanowień planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła, że decyzja została opartej o opracowania i raporty nieuwzględniające w swej treści wzajemnych oddziaływań oddalonych od siebie o 300 m dwóch stacji bazowych – jednej już istniejącej w miejscowości J. oraz nowej planowanej w J. i wskazała, że ochrona interesu skarżącej jako właściciela działki sąsiadującej wymaga, aby była ona stroną postępowania. Decyzją z dnia 8 marca 2002 r., Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż krąg podmiotów legitymowanych do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym określają przepisy prawa administracyjnego procesowego i materialnego. L. B. właścicielce nieruchomości Nr [...] nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy wskazał, iż przychyla się do stanowiska Wójta Gminy zawartego w piśmie z dnia 23 listopada 2001 r. odnośnie braku interesu skarżącej w niniejszym postępowaniu. Organ administracji stwierdził, że L. B. nie posiada uprawnień do wniesienia odwołania, co uzasadnia umorzenie postępowanie odwoławczego . L. B. wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Skarżąca wskazała, że jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem, na którym będzie realizowana sporna inwestycja i jest to okoliczność niekwestionowana przez orzekające w sprawie organy. W ocenie skarżącej zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego winna mieć ona możliwość uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, gdyż wynik tego postępowania może mieć wpływ na wykonywanie przez nią prawa własności. Zdaniem skarżącej podstawą do uznania danej osoby za stronę postępowania jest sama możliwość wpływu planowanej inwestycji na jej prawem chronione interesy. Skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie, za pomocą czysto technicznego zabiegu polegającego na podziale nieruchomości na dwie działki oznaczone odpowiednio [...] i [...] doprowadzono do sytuacji, że nieruchomość skarżącej nie graniczy z działką, na której ma być wybudowana stalowa 60 metrowa konstrukcja. Właściciel obu działek jest ten sam – Parafia Rzymskokatolicka. Sama wieża zostanie wybudowana na terenie działki [...] nie graniczącej z nieruchomością skarżącej, zaś linie napowietrzne i słupowa stacja transformatorowa oraz linie kablowe zasilające stację będą przebiegały przez działki [...] i [...] – czyli już na terenie działki graniczącej z nieruchomością nr [...]. Wójt Gminy nie uznał skarżącej za stronę postępowania. W ocenie skarżącej jest ona właścicielką nieruchomości leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której będzie realizowana inwestycja. Uznanie, iż chodzi o bezpośrednie sąsiedztwo z wyodrębnioną geodezyjnie działką prowadziłoby do sytuacji, w której poprzez odpowiedni podział nieruchomości, realizujący inwestycję nie musiałby się liczyć z interesem osób trzecich, których działki nie sąsiadują z działką przeznaczona pod inwestycję. Nieuznanie skarżącej za stronę pozbawiło ją obrony jej prawa własności, możliwości polemizowania z przedstawianymi w toku postępowania opiniami, raportami czy wreszcie decyzjami. Skarżąca stwierdziła, że organy administracji, że nie rozstrzygały sprawy w kontekście istniejącej już na tym obszarze anteny tego samego typu należącej do innego operatora. Odległość pomiędzy obiema antenami (istniejącą i planowaną) wynosi około 300 m i obie leżą w sąsiedztwie nieruchomości skarżącej. Skarżąca wskazała, że Wójt nie uznał jej za stronę postępowania gdyż jej nieruchomość nie graniczy z działką nr [...], a organ odwoławczy dlatego, promieniowanie przekraczające dopuszczalne normy nie sięga na jej nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, iż przekroczenie dopuszczalnego poziomu promieniowania niejonizującego ma miejsce nad działkami [...] i [...] na wysokości 56 m nad terenem. Właściciel nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] – Parafia Rzymskokatolicka brała udział na prawach strony w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest decyzja umarzająca postępowanie z uwagi na brak przymiotu strony po stronie skarżącej w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę A [...]. Stanowisko organu administracji, iż L. B. nie jest stroną postępowania, bowiem nad działką będącą jej własnością nie występują obszary promieniowania niejonizującego przekraczającego dopuszczalne normy, nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wprowadzał zasadę ochrony interesu prawnego osób trzecich stanowiąc, iż obiekt budowlany należy projektować, budować i użytkować w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona ta zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego obejmuje m.in. ochronę przed uciążliwościami spowodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie. Krąg stron postępowania określa zakres oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego oraz charakter uciążliwości z nim związanych. Właściciel nieruchomości zgodnie z art. 140 k.c. może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, a własność jej gruntu w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu rozciąga się na przestrzeń nad jego powierzchnią (art. 143 k.c.). Wkroczenie w sferę władztwa właściciela może nastąpić także poprzez oddziaływanie na nieruchomość w sposób utrudniający wykonywanie prawa własności w wyniku przenikania na nieruchomość promieniowania. W sytuacji gdy obiekt budowlany jest źródłem promieniowania przenikających na inną nieruchomość, interes jej właściciela w postępowaniu administracyjnym znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach prawa. Uczestnikami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są właściciele nieruchomości sąsiednich, których interesy mogą zostać naruszone przez budowę obiektu. Ustalenie kręgu uczestników postępowania następuje w oparciu o bezpośrednie sąsiedztwo z terenem inwestycji i możliwość naruszenia interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. Fakt, czy w rzeczywistości naruszenie prawnie chronionych interesów tych osób ma miejsce następuje w toku postępowania i skutkuje odmową wydania pozwolenia na budowę. Przesłanką uznania właścicieli nieruchomości sąsiednich za uczestników postępowania nie jest wykazanie przez nich naruszenia ich praw lecz możliwość ich naruszenia przez realizowanie inwestycji (przykładowo, właściciel nieruchomości sąsiedniej kwestionujący usytuowanie planowanego budynku ze względu na ograniczenie dostępu światła słonecznego, nie ma obowiązku wykazania naruszenia regulujących te kwestię przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. Nr 15 z 1999 r. poz. 140) w celu dopuszczenia go do udziału w postępowaniu; fakt ograniczenia dostępu światła słonecznego podlega badaniu przez organ administracji w toku postępowania, w którym bierze on udział jako strona, a stwierdzenie przez organ administracji, iż planowana inwestycja narusza przepisy cytowanego rozporządzenia stanowi przesłankę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę) W niniejszej sprawie inwestycja realizowana jest na obu działkach [...] i [...], przy czym pod budowę stacji wydzielona została mała działka Nr [...], położona wewnątrz dużej działki [...], przez co działka na której ma być ona realizowana ze wszystkich stron graniczy wyłącznie z działką, z której ją wydzielono. Obie działki stanowią własność tego samego właściciela. Pojęcie nieruchomości reguluje przepis art. 46 § 1 k.c., stanowiący, iż nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności. Mimo podziału geodezyjnego nieruchomości gruntowej na działki, tak długo jak długo stanowią one własność jednego właściciela stanowią on jedną nieruchomość. Działka, na której ma powstać stacja bazowa i działka, z której została ona wydzielona stanowią jedną nieruchomość. Skarżąca, której nieruchomość graniczy z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja (a która to nieruchomość składa się z dwóch działek) posiada zatem status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, iż organ administracji bezzasadnie odmówił skarżącej prawa do udziału w postępowaniu powołując się na fakt, iż z raportu oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce nr [...] we wsi J., nie wynika, że normy promieniowania niejonizującego nad nieruchomością skarżącej nie są naruszone. Przesłanką uzyskania statusu strony jest bowiem fakt, że postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu, a nie okoliczność, że interes ten został w sposób sprzeczny z prawem naruszony. Fakt naruszenia prawnie chronionego interesu strony stanowi merytoryczną przesłankę rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną, a nie przesłankę przyznania statusu strony postępowania. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę 265zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 10 zł. tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, kwotę 15 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 240 zł. tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia adwokata, których wysokość ustalono stosownie do nakładu pracy i charakteru sprawy w granicach stawek wynikających z § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).