II SA/Gd 831/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia: odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2013 r. G. K. zwróciła się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w niniejszej sprawie. Wskazała, że miesięczne opłaty związane z utrzymaniem jej gospodarstwa domowego wynoszą: cyfrowy Polsat 40 zł, podatek rolny 127 zł (1524:12), kredyt na telewizor 286 zł, kredyt na lodówkę i kuchenkę 86 zł, kredyt na meble 380 zł, opłata za śmieci 129 zł, opłata za prąd 235 zł (470 : 2), opłata KRUS 150 zł (450 : 3), telefon 200 zł; kredyt na dom 1350 zł miesięcznie, woda 90 zł. Do tego dochodzą wydatki sezonowe w postaci zakupu węgla zimą za kwotę 1550 zł miesięcznie. Wskazała wnioskodawczyni, że w chwili obecnej zamieszkują w starym poniemieckim domu bez wygód o pow. 100 m2, natomiast budują nowy dom o pow. 280 m2, ze środków pochodzących z kredytu zaciągniętego we frankach. Wnioskodawczyni wraz z mężem posiada gospodarstwo rolne o pow. 8,80 ha oraz budynki gospodarcze. Małżonek skarżącej pracuje i osiąga dochody na poziomie 3 tys. netto. Dochód rodziny stanowią także środki ze sprzedaży płodów rolnych. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy). Skarżąca została wezwana do przedłożenia szeregu dokumentów w związku ze złożonym wnioskiem celem zobrazowania sytuacji finansowej rodziny. W odpowiedzi na to wezwanie wskazała, że do kosztów funkcjonowania gospodarstwa należy doliczyć konieczność poniesienia ubezpieczenia samochodu i ciągnika rolniczego, a także koszty koniecznych usług (kombajnowania, zasiewów to kwota 10 tys. zł), koszty zakupu paliwa to kwota 12 tys. zł rocznie. Oprócz kredytu na dom posiada skarżąca także dwa kredyty w Banku Spółdzielczym. Wskazała, że nie posiada zaświadczenia od pracodawcy męża o wysokości wynagrodzenia, gdyż mąż jest po operacji i wystąpiły komplikacje, przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wysokość dopłat bezpośrednich to około 8 tys. rocznie. Wskazała wnioskodawczyni, że wspólnie z mężem dokonują dużych zakupów do domu, są to i materiały i sprzęty. Jeszcze się nie przenieśli, gdyż dom jest ciągle wykańczany. Córka mieszka u zięcia, jednak po wykończeniu domu zapewne zamieszka z wnioskodawczynią. Wnioskodawczyni przedstawiła wyciągi z rachunku bankowego w banku spółdzielczym, wyciągów z rachunku w PKO nie przedstawiła. Z historii rachunku bankowego wynika, że w grudniu 2013 r. wpłynęły na rachunek dopłaty w kwocie 8250 zł, wynagrodzenie męża wnioskodawczyni w kwocie 2966,55 zł. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że mąż wnioskodawczyni w dniach 16-18 grudnia 2013 r. został poddany zabiegowi leczenia przepukliny pachwinowej i został wypisany do domu w stanie dobrym, zabieg przebiegł bez powikłań, przez okres 6 tygodni po zabiegu ma ograniczać wysiłek fizyczny. Z kserokopii zeznania podatkowego złożonego za rok 2012 wynika, że małżonek wnioskodawczyni osiągał dochody z wynagrodzenia za pracę oraz z działalności wykonywanej osobiście. Wnioskodawczyni przedstawiła dwie faktury związane ze sprzedażą pszenicy w sierpniu 2013 r. na łączną kwotę 13.836,17 zł. Instytucja prawa pomocy jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Kolejno podkreślenia wymaga, iż koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym, które wnioskodawca sam zainicjował, zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi, a zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia - w sytuacji, gdy są one dochodem budżetu państwa - stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych w sytuacji przyznania takiego zwolnienia osobom, których za ubogie uznać nie można. Na podstawie przedłożonych dokumentów i oświadczeń nie sposób ustalić miesięcznego dochodu obojga skarżących. Z pewnością oprócz wynagrodzenia z tytułu pracy są to także dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz być może z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez męża wnioskodawczyni. Z zestawienia wydatków, pośród których znaczną część (ponad 2 tys. zł miesięcznie) stanowią zobowiązania kredytowe, wyraźnie można wysnuć wniosek, że dochody dwuosobowej rodziny są znaczne, pozwalają w końcu na budowę domu jednorodzinnego o bardzo dużej powierzchni 280 m2. Nie można w żaden sposób uznać, że rodzina wnioskodawczyni jest rodziną ubogą. Referendarz wyraża przekonanie, iż skarżącą stać na poniesienie wszelkich kosztów, które wynikną w trakcie prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego z bieżących dochodów. Fakt spłacania kredytu hipotecznego oraz kredytów komercyjnych nie może przemawiać za pozytywnym rozpoznaniem wniosku, gdyż była to wyłącznie autonomiczna decyzja wnioskodawczyni i jej męża. Referendarz nie neguje prawa skarżących do pomnażania majątku czy zaciągania pożyczek na jakikolwiek cel. Jednak z pewnością okoliczność ta nie oznacza pozostawania skarżącej w trudnej sytuacji finansowej. Wprost przeciwnie, pozytywna weryfikacja banków udzielających kredytów oznacza, że po spłaceniu rat skarżącej pozostanie kwota wystarczająca na utrzymanie. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.