II SA/Gd 833/02

Dnia 6 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Gruszecki NSA Anna Orłowska/spr./ Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. B. ,J. J. i J. K. - Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "A"- Spółki Cywilnej w L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 lutego 2002 roku [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących M. B. ,J. J. i J. K. - Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "A"- Spółki Cywilnej w L. 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym na podstawie art.134 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, iż odwołanie Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "A" spółki cywilnej M. B., J. J., J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 stycznia 2002 r. nr [...] w sprawie choroby zawodowej jest niedopuszczalne z powodu uchybienia terminu przewidzianego do jego wniesienia, określonego w art.129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracji publicznej podniósł, że ww. decyzja została doręczona stronie w dniu 8 stycznia 2002 r. Odwołanie wspólników spółki cywilnej wpłynęło do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu 23 stycznia 2002 r. tj. po upływie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, co – w ocenie organu II instancji – uzasadniało wydanie przytoczonego na wstępie postanowienia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. B., J. J. i J. K. - wspólnicy Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "B" spółka cywilna domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania albo uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Skarżący zarzucili Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż w sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 stycznia 2002 r. zostało wniesione za pośrednictwem organu I instancji w dniu 22 stycznia 2002 r., co potwierdza pieczęć biura podawczego, data oraz podpis znajdujące się na kopii odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Oceniając materiał dowodowy organ ustalił, że skarżący wniósł odwołanie w dniu 23 stycznia 2002 r. o czym świadczy prezentata znajdująca się na dokumencie zawierającym w swej treści ten środek odwoławczy. Dodatkowo wskazał, że w piśmie z dnia 12 marca 2002 r. został poinformowany przez organ I instancji, że w niniejszej sprawie na skutek błędu pracownika doszło do niewłaściwego oznaczenia daty wpływu odwołania wniesionego przez skarżącego, który w istocie wniósł je w terminie (22 stycznia 2002 r.). O powyższej okoliczności organ odwoławczy dowiedział się po wydaniu zaskarżonego postanowienia, stąd też – w jego ocenie – nie miał podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ rozpatrujący sprawę Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art.134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W zaskarżonym postanowieniu organ orzekł o niedopuszczalności odwołania, ponieważ odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Takie sformułowanie sentencji orzeczenia jest oczywiście błędne, gdyż inne są przyczyny orzekania o niedopuszczalności odwołania (przyczyny podmiotowe i przedmiotowe), a inne przy orzekaniu o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Art. 134 k.p.a. jest normą bezwzględnie obowiązującą, co oznacza, że organ w przypadku złożenia odwołania z uchybieniem 14-dniowego terminu (art. 129 § 2 k.p.a.) nie ma innej możliwości, jak stwierdzenie uchybienia terminowi do dokonania takiej czynności przez stronę. Organ orzekający wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania z art. 134 k.p.a. ma jednak obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r. SA/Gd 2813/93 Wspólnota 1994/39/14). Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skoro więc po wydaniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalił, że odwołanie skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 stycznia 2002 r. zostało wniesione z zachowaniem czternastodniowego terminu, obowiązkiem tego organu było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia z dnia 27 lutego 2002 r. oraz merytoryczne rozpoznanie sprawy na skutek odwołania. Możliwość taką przewidywał przepis art. 38 ust.2 obowiązującej w dniu wniesienia skargi ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) stanowiąc, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, mógł uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy. Za zasadnością zastosowania tego środka prawnego przemawiała również zasada szybkości i prostoty postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 k.p.a.), albowiem możliwości działania organu zawarte w art. 38 ust.2 prowadziłyby do szybkiego załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony skarżącej, bez potrzeby angażowania w sprawę sądu administracyjnego (por. uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. FPS 20/98 ONSA 1999, z.4, poz. 120). W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2004 r. możliwość wydania rozstrzygnięcia autokontrolnego przewiduje art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, z tym że ponieważ art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonego postanowienia wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.