II SA/Gd 834/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr WI-I.7840.3.33.2025.ZK w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z 21 lutego 2022 r. Prezydent Miasta Gdańska (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") udzielił T. M., K. M.i J. M., wspólnikom "T." Spółki jawnej, pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym oraz instalacjami, na działkach nr [...]-[...] obręb [...] przy ul. P. [...] w G. W dniu 20 lutego 2025 r. P. M. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący"), na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", wystąpił do Prezydenta o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 21 lutego 2022 r. Postanowieniem z 14 kwietnia 2025 r. Prezydent, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej swoją decyzją ostateczną z 21 lutego 2022 r. Przesyłka zawierająca ww. postanowienie została wysłana na adres zamieszkania Wnioskodawcy (ul. P. [...] G.). Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki (w dniach 17. i 25. kwietnia 2025 r.) nie została ona odebrana, w związku z czym uznano ją za skutecznie doręczoną, w trybie art. 44 k.p.a. Wnioskiem z 14 maja 2025 r. P. M. wystąpił do Wojewody Pomorskiego (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r., składając jednocześnie zażalenie na to postanowienie. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Wnioskodawca zarzucił, że operator pocztowy popełnił błąd w dostarczeniu korespondencji, nie przekazując powtórnego awizo ani nie doręczając listu, podczas gdy w tym samym dniu, tj. 25 kwietnia 2025 r., doręczył pod adres Wnioskodawcy inny list - pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB"). Wyjaśniono, że w statusie przesyłki na stronie operatora pocztowego widnieje adnotacja o pozostawionym awizo. Wnioskodawca wskazał, że ze względu na fakt, iż często przebywa w delegacji jego córka jest upoważniona do odbioru korespondencji i odbiera od listonosza wszystkie listy polecone - tak jak miało to miejsce przy przesyłce od PINB. Za niezrozumiały Wnioskodawca uznał tym samym fakt, że listonosz nie przekazał ani listu ani awiza ani też informacji, że zostawia coś w skrzynce, wręczając jednocześnie jego córce skierowany do niego inny list polecony. Podkreślono, że odbierająca korespondencję nie była świadoma faktu, iż jest do odbioru jakiś inny list polecony. Wnioskodawca podał, że ze względu na wagę sprawy prosił córkę o odbiór korespondencji i w dniu 25 kwietnia 2025 r. jedyna korespondencja, która została doręczona to odpowiedź z PINB, na potwierdzenie czego załączono zrzut ze strony Poczty Polskiej dokumentujący odbiór przesyłki tego dnia. Postanowieniem z 26 sierpnia 2025 r. Wojewoda, na podstawie art. 58 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 58 k.p.a. oraz przeprowadził wywód prawny dotyczący instytucji przywrócenia terminu. Wojewoda wskazał następnie, że w niniejszej sprawie na postanowienie Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r. przysługiwało Wnioskodawcy prawo wniesienia zażalenia do Wojewody, za pośrednictwem Prezydenta, w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się zwrotna przesyłka zawierająca ww. postanowienie, skierowana do Wnioskodawcy za pośrednictwem operatora pocztowego, z której wynika, że pomimo dwukrotnego awizowania nie została ona podjęta w terminie. Zdaniem Wojewody, skoro pierwsze awizo miało miejsce 17 kwietnia 2025 r., przesyłkę uważa się za doręczoną 1 maja 2025 r. (art. 44 § 4 k.p.a.). Tym samym, termin na wniesienia zażalenia na ww. postanowienie upłynął dla Wnioskodawcy w dniu 8 maja 2025 r. W ocenie organu odwoławczego okoliczności powoływane przez Wnioskodawcę w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Wojewoda wskazał, że argumentacja Wnioskodawcy skupia się na zakwestionowaniu doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. Organ odwoławczy przyznał, że warunkiem uznania doręczenia zastępczego za skuteczne, czyli wywołujące skutki prawne związane z uznaniem przesyłki za doręczoną, jest powinność dwukrotnego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma do odbioru w placówce pocztowej. Zdaniem Wojewody przesyłka zawierająca skarżone postanowienie była dwukrotnie awizowana, co potwierdzają adnotacje na niej poczynione oraz informacje zamieszczone na portalu emonitoring.poczta-polska.pl. Zwrócono uwagę, że na przedniej stronie przesyłki znajdują się dwie pieczątki potwierdzające pierwszą (17 kwietnia 2025 r.) i drugą (25 kwietnia 2025 r.) awizację, a następnie zwrot przesyłki do nadawcy, co miało miejsce 5 maja 2025 r. Wskazano również, że na załączonym do przesyłki zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest informacja, iż zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto informacja o pozostawieniu powtórnego zawiadomienia w dniu 25 kwietnia 2025 r. została potwierdzona podpisem doręczającego i stanowi dowód w sprawie, któremu nie można odmówić wiarygodności. W ocenie organu odwoławczego przesyłka zawierająca kwestionowane postanowienie organu pierwszej instancji posiada wszystkie niezbędne adnotacje uprawniające do przyjęcia, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. było skuteczne. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że jeśli na nieodebranej przesyłce - zwracanej przez pocztę nadawcy - zostały umieszczone informacje o awizowaniu i powtórnym jej awizowaniu, opatrzone podpisem doręczyciela i datami tych czynności, to taki dokument potwierdza, że adresat został zawiadomiony o możliwości, miejscu i czasie odbioru przesyłki. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia w takim przypadku ogólnego założenia, że awizo nie zostało pozostawione w jednym z miejsc wymienionych w art. 44 § 2 k.p.a. i że tym samym doręczenie zastępcze nie może być uznane za skuteczne. Warunkiem przyjęcia przez organ fikcji prawnej, tj. uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu nie jest wykazanie przez stronę, że nie otrzymała awiza, ale zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela. Podsumowując organ odwoławczy podniósł, że adresat przesyłki został prawidłowo zawiadomiony o jej pozostawieniu na okres 14 dni w placówce pocztowej, tak więc oczekiwanie na doręczenie tej korespondencji przez listonosza w dniu 25 kwietnia 2025 r. pod adresem wskazanym przez Wnioskodawcę było bezpodstawne. Ponadto z wyjaśnień samego Wnioskodawcy wynika, że po powrocie z delegacji znalazł awizo i udał się z nim do urzędu pocztowego. W ocenie Wojewody okoliczności te świadczą więc jedynie o tym, że adresat przy odbiorze korespondencji nie dochował należytej staranności. Tym samym, okoliczność nienależytego dostarczenia postanowienia nie została dostatecznie uprawdopodobniona, zaś Wnioskodawca nie wykazał należytej staranności i dbałości o własne interesy, co stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu. W skardze na postanowienie Kolegium z 26 sierpnia 2025 r. P. M., reprezentowany przez pełnomocnik będącą radcą prawnym, zarzucił mu naruszenie następujących przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania: 1. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że wyjaśnienia Skarżącego nie wypełniają znamion uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy składającego wniosek, podczas gdy Skarżący uprawdopodobnił w sposób dostateczny brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na zaskarżone postanowienie i tym samym spełnił przesłanki do uznania zaistniałej sytuacji jako wyjątkowej w kontekście przywrócenia terminu, tj. w szczególności Skarżący uargumentował, że: a) operator pocztowy popełnił błąd w doręczeniu korespondencji pod adres do doręczeń Skarżącego, nie przekazując powtórnego awizo ani nie doręczając listu; b) w dniu 25 kwietnia 2025 r. operator pocztowy doręczył inny list (od PINB) na wskazany adres do doręczeń, jednocześnie nie pozostawiając w skrzynce odbiorczej awizo w niniejszej sprawie; c) Skarżący przebywał w delegacji służbowej, a jego córka jest upoważniona do odbioru wszelkiej korespondencji; d) w dniu 25 kwietnia 2025 r. jedyną korespondencją, jaka została doręczona, była korespondencja od PINB, córka Skarżącego nie odebrała awizo (awizo nie znajdowało się w skrzynce pocztowej); e) Skarżący złożył reklamację na usługi operatora pocztowego niezwłocznie po dowiedzeniu się o nieprawidłowościach w doręczeniu, co świadczy o zachowaniu staranności przez Skarżącego, jako strony dbającej o swoje interesy oraz o braku winy Skarżącego w rzekomym uchybieniu terminu; 2. art. 58 § 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy stan faktyczny sprawy niewątpliwie ukazuje, że Skarżący nie miał świadomości o fakcie wydania postanowienia Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r., bowiem dopiero 12 maja 2025 r. zapoznał się z treścią ww. postanowienia, a zatem - z merytorycznym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, zawierającym m.in. pouczenie o podstawie prawnej i terminie zaskarżenia, a w konsekwencji - brak było podstaw do odmowy przywrócenia terminu, ponieważ Skarżący spełnił wszelkie przesłanki przywrócenia terminu, tj. złożył prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin; 3. art. 44 § 1 pkt 1 w zw. z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 1 maja 2025 r., podczas gdy za datę ustania przyczyny uchybienia terminu do zaskarżenia powinno się uznać datę 12 maja 2025 r., jako dzień faktycznego zapoznania się Skarżącego z merytorycznym rozstrzygnięciem, z uwagi na wcześniejsze błędy w powtórnym zawiadomieniu (tj. niedoręczenie powtórnego awizo); 4. art. 44 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, tj. uznanie, że 1 maja 2025 r. nastąpiło skuteczne doręczenie Skarżącemu postanowienia w trybie zastępczym, podczas gdy Skarżący nie otrzymał żadnej informacji (awiza) o takowej przesyłce, skutkiem czego nie mógł jej odebrać, zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 44 k.p.a., również w kwestii procedury samego doręczenia, co w konsekwencji skutkuje uznaniem, że przesyłka nie została doręczona w trybie zastępczym, a wyniki przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego dotyczącego spornej przesyłki, przedstawione w piśmie Poczty Polskiej, świadczą o nieprawidłowościach w ich doręczeniu; w takiej sytuacji nie można mówić o winie Skarżącego; 5. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w wyczerpujący sposób i orzekanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, który nie dawał podstaw do uznania przez organ, że Skarżący nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy - gdyby organ podjął próbę dokładnego zbadania stanu faktycznego - należałoby stwierdzić, że Skarżący podjął działania mające na celu odbiór korespondencji w terminie, tj. m.in. upoważnił córkę do odbioru, córka Skarżącego sprawdzała skrzynkę pocztową, Skarżący niezwłocznie po powrocie z delegacji udał się do placówki pocztowej, a - w związku z niedoręczeniem powtórnego awizo 25 kwietnia 2025 r. - Skarżący złożył reklamację usług pocztowych, która to reklamacja w dalszym ciągu nie została rozpatrzona przez Pocztę Polską; 6. art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r. bez przedstawienia w tym zakresie wyczerpującego uzasadnienia oraz argumentów przemawiających o winie Skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, a w konsekwencji - brak zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu; 7. art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez niedokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady budowania zaufania do organów władzy państwowej, podczas gdy w sprawie należy wyjaśnić, czy w ogóle doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia, skoro Skarżący nie otrzymał powtórnego zawiadomienia w dniu 25 kwietnia 2025 r. (awizo), a jeżeli zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem nie zostało doręczone z zachowaniem wymagań przepisów o doręczeniach, to termin do złożenia zażalenia w ogóle nie rozpoczął swojego biegu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Skarżącego i jego córki A. M. Wojewoda w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Pomorskiego z 26 sierpnia 2025 r. odmawiające P. M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z 14 kwietnia 2025 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Gdańska z 21 lutego 2022 r. W podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia przywołano art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest spełnienie przez Skarżącego trzech ze wskazanych wyżej przesłanek przywrócenia terminu. Spór koncentruje się natomiast wokół przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W odniesieniu do tej spornej w sprawie przesłanki w piśmiennictwie przyjmuje się, że winę należy pojmować w sposób obiektywny, wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącego. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (zob. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). Również w orzecznictwie wskazuje się, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r. sygn. akt III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Ponadto wskazuje się, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2857/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przeszkody powodując uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu (zob. wyroki NSA: z 20 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2369/16, z 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 1580/12 i z 19 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1347/11 oraz postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 599/17). Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Należy jednak zaznaczyć, że o ile uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, to jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości, graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy strona postępowania powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. wyrok NSA z 19 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2582/16). Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że okolicznością, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia zażalenia był wskazany we wniosku z 14 maja 2025 r. błąd operatora pocztowego w dostarczeniu korespondencji pod wskazany adres. W tym zakresie Skarżący argumentował, że w dniu 25 kwietnia 2025 r. doręczyciel nie przekazał ani powtórnego awiza, ani samej przesyłki zawierającej postanowienie Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r., pomimo że w tym dniu doręczył mu inną przesyłkę - pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Oceniając powyższą argumentację w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 76 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§ 1). Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 (§ 2). W judykaturze wskazuje się, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a., zatem jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wprawdzie zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalny jest dowód przeciw treści dokumentu, jednak podejmując próbę dokonania wynikającego z niego domniemania należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi (zob. wyroki NSA: z 9 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1648/12 i z 5 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 782/10). Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy bowiem zauważyć, że z dołączonej do skargi korespondencji z Pocztą Polską S.A. w żadnym razie nie wynika, iż operator pocztowy potwierdził nieprawidłowości w doręczeniu Skarżącemu przesyłki zawierającej postanowienie Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r. Okoliczność, którą przywołuje Skarżący, tj. nieodebranie przez niego przesyłki zawierającej ww. postanowienie (z uwagi na brak w skrzynce pocztowej zawiadomienia o powtórnym awizowaniu) nie może świadczyć o braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, albowiem nie została ona uprawdopodobniona. Skarżący poprzestał w tym zakresie jedynie na swoich twierdzeniach oraz załączeniu korespondencji reklamacyjnej z Pocztą Polską S.A. Jak już wyżej wskazano - o ile uprawdopodobnienie nie wymaga zachowania przepisów o postępowaniu dowodowym, o tyle nie może ono ograniczać się do samych twierdzeń strony. Twierdzenia te stanowią jedynie uzasadnienie wniosku, tj. przytoczenie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wymóg uprawdopodobnienia tych okoliczności oznacza obowiązek ich wykazania, w sposób uzasadniający przypuszczenie, że okoliczności te w rzeczywistości zaistniały, a twierdzenia strony polegają na prawdzie. W przeciwnym razie, gdyby uprawdopodobnienie miało ograniczać się do przytoczenia okoliczności stanowiących podstawę wniosku, wprowadzony przez ustawodawcę wymóg uprawdopodobnienia wskazanych okoliczności należałoby uznać za zbędny (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 20 października 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 298/03). Z nadesłanych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie Prezydenta z 14 kwietnia 2025 r. została wysłana do Skarżącego na adres wskazany przez niego we wniosku o wznowienie postępowania, tj. ul. P. [...], G. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki widnieje informacja, że z powodu niemożności doręczenia jej adresatowi przesyłkę awizowano na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym G. [..] ([...]) w dniu 17 kwietnia 2025 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym urzędzie pocztowym wraz z możliwością jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje również informacja, że z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 25 kwietnia 2025 r. Zdaniem Sądu zamieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki informacje umożliwiały zastosowanie fikcji prawnej doręczenia z art. 44 k.p.a. i uznanie, że skuteczne doręczenie przesyłki Skarżącemu nastąpiło w dniu 5 maja 2025 r. (z uwagi na brzmienie art. 57 § 4 k.p.a.). Dokonane doręczenie spełniało bowiem wymogi z art. 44 k.p.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W ocenie Sądu, we wniosku o przywrócenie terminu Skarżący nie obalił ustalonej w ww. sposób fikcji prawnej skutecznego doręczenia, a jedynie obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej. Jeśli bowiem na nieodebranej przesyłce - zwracanej przez pocztę nadawcy - zostały umieszczone informacje o awizowaniu i powtórnym awizowaniu przesyłki, opatrzone podpisem doręczyciela i datami tych czynności, to taki dokument potwierdza, że adresat został zawiadomiony o możliwości, miejscu i czasie odbioru przesyłki. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia w takim przypadku ogólnego założenia, że awizo nie zostało pozostawione w jednym z miejsc wymienionych w art. 44 § 2 k.p.a. i że tym samym doręczenie zastępcze nie może być uznane za skuteczne (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 975/12). Warunkiem przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu nie jest wykazanie przez stronę, że nie otrzymała awiza, ale zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela (zob. wyrok NSA z 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2105/11). W związku z powyższym sformułowane w skardze zarzuty należało uznać za nieuzasadnione. Sąd podziela tym samym stanowisko organu odwoławczego, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Sądu Wojewoda dokonał wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Podstawy zastosowania art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zostały w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które spełnia wymagania stawiane przez art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. Odnosząc się końcowo do sformułowanego w skardze wniosku dowodowego należy wskazać, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (zob. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 265 oraz wyrok NSA z 30 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 202/20). W myśl art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do zasady na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Jedynie w drodze wyjątku sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Zakres postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. W judykaturze wskazuje się, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To z kolei oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, że sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (zob. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2747/14). Z art. 106 § 3 P.p.s.a. wprost wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodu z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, np. dowodu z zeznań świadka, opinii biegłego czy też oględzin, jest niedopuszczalne. Wniosek skargi w tym zakresie nie zasługiwał więc na uwzględnienie. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]