II SA/Gd 836/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2010 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał B.O. rozbiórkę ponadnormatywnej altany ogrodowej, murowanej, trwale związanej z gruntem o powierzchni zabudowy 46 m2, zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości C. przy ul. S., stanowiącej Rodzinny Ogród Działkowy im. A. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w świetle art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Treści tego przepisu odpowiada uregulowanie § 107 Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców w dniu 7 kwietnia 2004 r., który stanowi, że altana w ogrodzie jest obiektem wolnostojącym, parterowym, zapewniającym rodzinie warunki do wypoczynku, może być podpiwniczona i posiadać poddasze użytkowe. Powierzchnia zabudowy altany, mierzona po obrysie ścian zewnętrznych, może wynosić w ogrodach w granicach miasta do 25 m2, w ogrodach poza granicami miast do 35 m2, może posiadać zadaszony taras otwarty o powierzchni do 12 m2, której to powierzchni nie wlicza się do powierzchni zabudowy altany o ile nie znajdują się pod poddaszem lub nad piwnicą. Wysokość altany nie może przekroczyć 5,0 m przy dachu dwuspadowym stromym i 4,0 m przy innym kształcie dachu, mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu dachu. Organ ustalił, iż inwestor wybudował budynek o powierzchni zabudowy 46 m2, którego wymiary wynoszą: szerokość 6,06 m2, długość 7,60 m2 i wysokość 6,40 m2. Wybudowany budynek zdecydowanie przekracza wielkości określone w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, jego budowa wymagała zatem uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. Organ wskazał, iż postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r., w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, organ wstrzymał roboty budowlane obejmujące samowolną budowę altany ogrodowej. Jednocześnie na inwestora B. O. nałożono obowiązek przedstawienia w terminie do 12 marca 2010 r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Inwestor nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, co obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył B. O., powołując się na ustalenia poczynione z Prezesem Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców odnośnie zgody na pozostawienie altany w obecnym kształcie i wielkości. Odwołujący zwrócił się o uchylenie nakazu rozbiórki, wskazując, iż altana jest wykończona i latem w niej zamieszkuje. Decyzją z dnia 15 września 2010 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, iż budowę przedmiotowego obiektu rozpoczęto w 2007 r. bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, iż w jego ocenie, z załączonej do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej wynika, iż przedmiotowy obiekt nie posiada charakteru altany, lecz budynku mieszkalnego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Na terenie działek w rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 bez uzyskania pozwolenia na budowę można wybudować altany i obiekty gospodarcze o powierzchni do 25 m2 w obrębie miast. Przedmiotowy obiekt ma 46 m2 powierzchni. Realizacja takiego obiektu bez pozwolenia na budowę stanowi naruszenie art. 28 Prawa budowlanego i uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie wydano w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, postanowienie nakładające na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów, a strona została pouczona o konsekwencjach niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem. Niespełnienie przez zobowiązanego wymagań określonych przez organ I instancji skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, stanowiącego, iż w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie jest to kwestionowane przez zobowiązanego. W związku z tym dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, czy Prezes Okręgu Polskiego Związku Działkowców aprobował budowę ponadnormatywnej altany ogrodowej. Ponadto fakt poniesienia kosztów związanych z wykończeniem obiektu budowlanego nie może być uzasadnieniem dla tolerowania stanu faktycznego niezgodnego z prawem. Ustawodawca przewidział możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego wykonanego w warunkach samowoli, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umożliwił inwestorowi dokonanie legalizacji obiektu. Dokonanie legalizacji zależy od woli inwestora, jeżeli nie przedłożył on jednak dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2009 r., organ nadzoru budowlanego zobligowany był przepisami prawa do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego w warunkach samowoli budowlanej i nie miał możliwości odstąpienia od wydania takiego nakazu. Skargę na powyższą decyzję wniósł B. O. podnosząc argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu. Skarżący podkreślił, iż uzgodnił z Prezesem Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców pozostawienie altany. Skarżący zwrócił się o zrozumienie jego sytuacji, wskazując, iż altana jest wykończona i służy mu do letnich pobytów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 28 ustawy z dnia 7 1ipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), stanowi, że z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich. Przepis ten zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę osoby zamierzające budować na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych wyłącznie altany i obiekty gospodarcze o określonej w tym przepisie powierzchni i wysokości. Bezspornym jest, iż obiekt wzniesiony przez skarżącego znacznie przekracza wielkości wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, ma on bowiem powierzchnię 46 m 2 i wysokość 6,40 m, a zatem jego wzniesienie wymagało w świetle art. 28 Prawa budowlanego uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżący nie posiada. Powyższa okoliczność uzasadniała wszczęcie postępowania przewidzianego w art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, iż 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do 12 marca 2010 r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w tym ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, wobec braku na tym terenie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzenne, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Jednocześnie organ pouczył skarżącego o konsekwencjach niewykonania nałożonego zobowiązania - nakazie rozbiórki obiektu oraz skutkach wykonania zobowiązania i dalszym trybie postępowania - nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Niewykonanie przez skarżącego nałożonych postanowieniem obowiązków, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego skutkować winno zastosowaniem art. 48 ust. 1 i orzeczeniem nakazu rozbiórki. Wydane w sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego są prawidłowe. Zarówno organy administracji jak i Sąd rozpoznający sprawę nie mogły wziąć pod uwagę podnoszonych przez skarżącego argumentów. Okoliczność ewentualnego uzgodnienia realizacji czy też pozostawienia altany z Prezesem Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, osoba ta w świetle przepisów Prawa budowlanego, nie posiada bowiem żadnych kompetencji do wydawania pozwolenia na budowę bądź legalizacji obiektu. Kompetencje takie zgodnie z art. 82 ust. 1 i 83 ust. 1 Prawa budowlanego posiadają wyłącznie - w zakresie wydawania pozwoleń na budowę - organ architektoniczno – budowlany i w zakresie legalizacji obiektu - organ nadzoru budowlanego. Podkreślić należy, iż unormowanie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w przypadku niewykonania obowiązków nałożonych w trybie art. 48 ust. 3 tego Prawa. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, dotyczące celowości pozostawienia obiektu, fakt poniesienia kosztów na jego realizację oraz wykorzystywanie przez skarżącego obiektu do zamieszkiwania w okresie letnim, nie zostały przez ustawodawcę uznane za umożliwiające organowi odstąpienie od obowiązku orzeczenia nakazu rozbiórki. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę, a skarżący nie przedłożył dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu, obligowało zatem organ administracji do nakazania rozbiórki budynku. Podkreślić należy, iż na skarżącym ciąży obowiązek przestrzegania przepisów obowiązującego prawa. Przewidziany w art. 28 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wszystkich inwestorów. Obowiązek ten nie zostały w niniejszej sprawie wypełniony, a inwestor zaniechał wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r. Okoliczność braku możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, nie może mieć wpływu na odmienną ocenę okoliczności sprawy. Organ nadzoru budowlanego nie może bowiem dokonać legalizacji wzniesionego bez pozwolenia na budowę obiektu, który narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa materialnego ani procesowego, wniesiona skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).