II SA/Gd 837/07
WyrokWSA w Gdańsku2008-05-21
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jan Jędrkowiak, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie administracyjne zostało wszczęte i prowadzone z naruszeniem przepisów o zapewnieniu czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności gdy strony postępowania zmarły przed jego wszczęciem, a ich następcy prawni nie zostali o nim zawiadomieni?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Uchybienia te, polegające na prowadzeniu postępowania z udziałem osób zmarłych przed jego wszczęciem i nie zawiadomieniu ich następców prawnych, stanowiły podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co zgodnie z Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. braku ustalenia linii zabudowy, szerokości elewacji oraz niewystarczającej szerokości dojazdu. Sąd, rozpoznając skargę, ustalił, że postępowanie administracyjne było prowadzone z udziałem osób zmarłych przed jego wszczęciem, a ich następcy prawni nie zostali o nim zawiadomieni, co stanowiło naruszenie przepisów kpa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, określił, że decyzje te nie mogą być wykonane, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 28 czerwca 2007 r., nr [...], 2/ określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej R. K. kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wójt, rozpoznając wniosek I. D. z dnia 8 maja 2006r., decyzją z dnia 28 czerwca 2007r., nr [...] na podstawie art. 104 kpa oraz na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 4, art. 63 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U., Nr 80, poz. 717 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości S. oraz nadbudowie poddasza nad istniejącym budynkiem mieszkalnym / stanowiącym segment budynku bliźniaczego/ ze zmianą sposobu użytkowania budynku usługowego na funkcję mieszkalną, położonym na działce nr [...] w miejscowości S.
W uzasadnieniu decyzji podano, że na terenie przedmiotowej działki nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z przeprowadzonej analizy funkcji i zagospodarowania terenu, stanowiącej załączniki do decyzji wynika, że istnieje możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji, gdyż zostały spełnione warunki określone w art. 61 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a mianowicie:
- co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy,
- teren ma dostęp do drogi publicznej,
- istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego,
- teren przedmiotowych działek jest objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na nierolnicze uzyskaną przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S., który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r
- decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła R. K. podnosząc w szczególności, że w analizie nie ustalono linii zabudowy, jak i szerokości elewacji planowanej inwestycji.
W odwołaniu wskazano również, że w warunkach zabudowy wskazany jest wjazd z drogi gminnej / działka nr [...]/, nie spełnia on jednak wymogów przepisów zawartych w rozdziale 2 § 14.1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 15 czerwca 2002r/, albowiem ma tylko 2,6m, nadto zarzucono, że projektowana inwestycja nie spełnia wymogów art. 5 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, na które to wymogi powołuje się organ wydając warunki zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 października 2007r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 54, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm./ oraz § 2 pkt 5, § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) oraz na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy / Dz. U. Nr 16, poz. 1589/ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji dokonał analizy poszczególnych postanowień decyzji z dnia 28 czerwca 2007r.Po dokonaniu tej analizy ustalił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki określone w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wykonana analiza została przeprowadzona prawidłowo, uwzględnia ona parametry zabudowy, została opracowana na prawidłowo wyznaczonym obszarze analizowanym. W decyzji zawarto również inne ustalenia wskazane w przepisie art. 54 pkt 2 ustawy i zapisano je w sposób prawidłowy określony w § 2 przytoczonego rozporządzenia w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podał, że obsługa komunikacyjna dla obu działek / nr [...] i [...]/, na których mają być projektowane inwestycje, została ustalona z działki nr [...], stanowiącej drogę publiczną. Działka nr [...] na całej długości przylega do działki nr [...], zaś działka nr [...] częściowo- na szerokości ok. 2,5-3m. Wskazany w odwołaniu przepis stanowi, iż do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Jak wynika z pkt 5 i pkt 2 art. 4 ustawy o drogach publicznych / tekst jednolity Dz. U. Nr z 2007r., nr 19, poz. 115 ze zm./ jezdnia to część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów, zaś droga to- budowla wraz drogowymi urządzeniami inżynierskimi, oraz instalacjami, stanowiąca całość użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Powołana przez skarżącą i podana w rozporządzeniu szerokość min. 3m dotyczy jezdni i drogi w rozumieniu powołanych przepisów, natomiast nie może mieć zastosowania dla ustalenia obsługi komunikacyjnej- dojścia i wjazdu na działkę- w okolicznościach niniejszej sprawy obsługa komunikacyjna, dla ustalenia warunków zabudowy istnieje dla planowanej inwestycji i funkcję tę spełnia droga publiczna nr [...]. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego zawierającego ogólne zasady i wymagania dla obiektów budowlanych, to organ II instancji wskazał, że odwołująca nie wskazała konkretnie o jakie naruszenia chodzi, a zatem nie jest możliwym ustosunkowanie się do niego. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób szczegółowy dokonało analizy zarzutu nieustalenia linii zabudowy i szerokości elewacji frontowej. Kolegium ustaliło że linia zabudowy została w sposób dostateczny wyznaczona, natomiast w rozpatrywanej sprawie nie jest konieczne ustalania szerokości elewacji frontowej w rozumieniu powołanych w decyzji przepisów, z uwagi na położenie i kształt działki oraz przyleganie jej do drogi publicznej na szerokości 2,5-3m. Powyższe cechy powodują , że niemożliwym jest zlokalizowanie choćby jednej elewacji budynku od "frontu działki" w rozumieniu przepisu § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie sposobu wymagań dotyczących nowej zabudowy.
Kolegium podniosło ponadto, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z regulacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest uwarunkowana uzyskaniem zgody właścicieli nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, czy tez nieruchomości sąsiednich.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. K. wskazała, iż w swoim odwołaniu nie zarzucała, że droga gminna / działka nr [...]/ nie spełnia wymogów wynikających z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. Skarżąca wskazała, że działka, na której ma być zlokalizowana inwestycja powstała z podziału działki [...] na dwie o numerach [...] i [...] o nietypowych kształtach. Działka nr [...] składa się z dwóch części – głównej, na której ma powstać inwestycja i wąskiego pasa o szerokości 2,6m i długości 22,7m, który zapewnia dojście i dojazd do drogi publicznej /działka [...]/. Skarżąca podniosła, że to właśnie ta wąska część działki, która jest dojściem i zarazem dojazdem do budynku, który ma zostać wybudowany, nie spełnia wymogów technicznych zawartych w § 14 powołanego rozporządzenia, gdyż zarówno dojście, jak i dojazd ma zaledwie 2,6m szerokości, jak również nie spełnia wymagań ochrony przeciwpożarowej. Powyższe oznacza, że nie spełnia również wymogów art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podniósł, w szczególności, że powoływanie się na skarżącą na postanowienia § 14 rozporządzenia z dnia 2 kwietnia 2002r. jest w rozpatrywanej sprawie bezprzedmiotowe- wskazana w rozporządzeniu szerokość 3m dotyczy jezdni w rozumieniu rozporządzenia. Wskazano, że powoływana działka nr [...] ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej –droga ta spełnia wymagania powołanego przepisu
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie, albowiem skarga wniesiona w sprawie podlegała uwzględnieniu z innych przyczyn niż zawarte w skardze.
Z ustaleń dokonanych przez Sąd wynikało, że będący stronami
w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym G. L. i E. L. zmarli przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania w rozpatrywanej sprawie nastąpiło bowiem w dniu 24 maja 2006r., natomiast G. L. zmarła w dniu 3 lutego 2003r., a E. L. zmarł w dniu 2 września 1996r. / k-81-82 i k-85-86 akt sądowych/.
Organy obu instancji, uznający wskazane wyżej osoby za strony w postępowaniu administracyjnym, nie dokonały niezbędnych ustaleń, czy istnieją jej następcy prawni. Zgodnie zaś z art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 kpa, stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami postępowania administracyjnego jest jednym z najistotniejszych aspektów zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1998r., sygn. akt I SA/Lu 684/97, w katalogu Lex nr 34726).
W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, wbrew przepisom art. 10 § 1 kpa, nie brali udziału następcy prawni G. L. i E. L., zmarłych przed wszczęciem postępowania, którzy zostali uznani przez organ pierwszej instancji za stronę w tymże postępowaniu. W konsekwencji, o wszczęciu przedmiotowego postępowania nie zostały zawiadomione wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Uchybienia powyższe nie zostały również uwzględnione przez organ odwoławczy.
Wskazane wyżej naruszenia przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa stanowią, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś
z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub
w części, jeżeli stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stwierdzenie powyższych uchybień upoważniało Sąd do odstąpienia od merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skargach, albowiem na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przedmiotowa sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu z uwzględnieniem przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił w punkcie drugim sentencji wyroku, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 powoływanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło