II SA/Gd 839/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Asesor WSA Krzysztof Retyk po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. W dniu 22 marca 2004 r. E. K. złożył wniosek do Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o świadczenie pieniężne przysługujące z tytułu wykonywania pracy przymusowej. Wniosek swój uzasadnił tym, iż jako dziecko z rodzicami był wywieziony na roboty przymusowe do majątku Orle Powiat Grudziądz. Zarząd Główny Związku Sybiraków wydał opinie negatywną o przyznanie świadczenia pieniężnego albowiem E. K. pracował na terenach polskich. Decyzją z dnia 7 września 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówił przyznania E. K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu wykonywania pracy przymusowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do prac przymusowych. Organ administracji stwierdził, że strona nie spełnia określonego przepisami warunku deportacji do pracy przymusowej poza terytorium II RP określonego w art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. K. wskazał, że deportowano go z gospodarstwa rolnego, które leżało w granicach II RP, do miejscowości leżącej na terenie okupowanym przez III Rzeszę. Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 25 października 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wywiódł, iż zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy, represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. A zatem wywiezienie skarżącego do pracy przymusowej, do miejscowości Orle koło Grudziądza (terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r.) nie wypełnia przesłanki deportacji niezbędnej do przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. wywodzi, że ustawa mówi o deportacji na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych a przecież terytorium II RP było okupowane przez III Rzeszę lub ZSRR. Z uwagi na to, iż Państwo Polskie nie istniało a Grudziądz był terenem okupowanym, a zatem należy mu się świadczenie z tytułu pracy przymusowej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z powołaniem się na faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) świadczenia pieniężne określone w ustawie przysługują osobom, które w okresie podlegania represjom były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Represją w rozumieniu ustawy jest między innymi deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945 (art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy). Świadczenie to przyznawane jest decyzją administracyjną na podstawie wniosku zainteresowanej osoby zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący wraz z rodzicami deportowany został w okresie II wojny światowej z Dzierżążna na teren Orla koło Grudziądza, tj. na teren państwa polskiego w granicach z 1939 r. z terytorium państwa polskiego w granicach z 1939 r. Tym samym nie istnieje podstawa do stwierdzenia, iż nastąpiła deportacja skarżącego w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Ustawa cytowana wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. deportacji do pracy przymusowej oraz faktyczne jej wykonywanie, a zatem skoro skarżący nie został deportowany, to nie przysługuje mu świadczenie pieniężne określone w ustawie. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1853, poz. 1270 ze zm.).