II SA/Gd 84/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi, skarżący A. K. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do wniosku skarżący dołączył odpis orzeczenia z dnia 27 listopada 2017 r. o stopniu niepełnosprawności oraz kopie potwierdzeń wypłaty emerytury za okres od stycznia do grudnia 2017 r. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie posiada żadnych nieruchomości oraz oszczędności, jego jedyny majątek stanowią samochód osobowy marki Mercedes 220 z 1996 r. oraz Volkswagen Touran z 2004 r. (uszkodzony), prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.341 zł netto, do swoich stałych miesięcznych wydatków zaliczył spłatę kredytu oraz pożyczki w łącznej kwocie 390 zł, abonament za telefon w kwocie 98 zł, koszty zamieszkania w wysokości 250 zł oraz koszty leczenia w kwocie około 100 zł. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i zarządzeniem z dnia 8 lutego 2018 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ oświadczenia, czyją własność stanowi nieruchomość, w której zamieszkuje wnioskodawca (położoną w R. przy ul. K.), wskazania tytułu prawnego, na podstawie którego wnioskodawca zajmuje tę nieruchomość (umowa użyczenia, najmu) oraz podania, czy zamieszkuje ją z innymi osobami, wskazania tych osób oraz stopnia pokrewieństwa łączącego ich z wnioskodawcą i podania, w jakiej części każda z nich partycypuje w kosztach utrzymania tej nieruchomości; b/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych za 2017 rok (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), jeżeli zostały sporządzone, bądź stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; c/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont, których wnioskodawca jest współposiadaczem), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie od 1 listopada 2017 r.; w przypadku, gdy wnioskodawca nie posiada kont bankowych – złożenia oświadczenia w tym przedmiocie; d/ dowodów poniesionych przez wnioskodawcę w okresie ostatnich trzech miesięcy opłat związanych z eksploatacją zajmowanej nieruchomości, w tym opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, a także dokumentów potwierdzających pozostałe wydatki (opłaty za usługi telekomunikacyjne, zakup paliwa, ubezpieczenia majątkowe i na życie itp.); e/ oświadczenia, czy wnioskodawca otrzymuje pomoc finansową, rzeczową od członków rodziny lub innych osób prywatnych, a jeżeli tak wskazania wysokości udzielonej wnioskodawcy pomocy w okresie od 1 listopada 2017 r., jej rodzaju i częstotliwości wraz z oświadczeniami osób, które udzielają wnioskodawcy pomocy; f/ dokumentu obrazującego aktualny stan zadłużenia z tytułu zaciągniętego kredytu wraz z dowodem jego miesięcznej spłaty. Skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 8 lutego 2018 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 22). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. W konsekwencji zaś brak jest podstaw, aby uznać skarżącego za osobę, która ze względu na brak środków finansowych nie może ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przypomnieć raz jeszcze należy, że obowiązkiem wnioskodawcy jest współpraca w zakresie udzielenia dodatkowych informacji, mających na celu weryfikację wskazanych we wniosku danych. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił, co musi skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.