II SA/Gd 84/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 84/18. Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2017 r. A. K. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1341 zł netto. Skarżący oświadczył także, że nie posiada żadnych nieruchomości oraz oszczędności a jego jedyny majątek stanowią samochód osobowy marki Mercedes 220 z 1996 r. oraz Volkswagen Touran z 2004 r. (uszkodzony). Jako stałe miesięczne wydatki skarżący wskazał: spłatę kredytu oraz pożyczki w łącznej kwocie 390 zł, abonament za telefon w kwocie 98 zł, koszty zamieszkania w wysokości 250 zł oraz koszty leczenia w kwocie około 100 zł. Do wniosku skarżący dołączył odpis orzeczenia z dnia 27 listopada 2017 r. o stopniu niepełnosprawności oraz kopie potwierdzeń wypłaty emerytury za okres od stycznia do grudnia 2017 r. Referendarz sądowy, uznając oświadczenie skarżącego za niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia 8 lutego 2018 r., wezwał skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, szeregu dokumentów i oświadczeń, wskazując, że niezastosowanie się do treści wezwania w zakreślonym terminie będzie skutkować odmową przyznania skarżącemu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 27 lutego 2018 r., a tym samym termin do jego wykonania upływał dla skarżącego w dniu 6 marca 2018 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r., wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, wskazując, że skarżący nie wykonując zarządzenia z dnia 8 lutego 2016 r. uniemożliwił dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. W konsekwencji zaś brak jest podstaw, aby uznać skarżącego za osobę, która ze względu na brak środków finansowych nie może ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W dniu 6 marca 2018 r. skarżący złożył w Sądzie pismo, w którym wskazał właściciela lokalu i nieruchomości, w której obecnie zamieszkuje, wyjaśniając przy tym, że lokal, który wynajmuje na podstawie umowy najmu z dnia 29 listopada 2015 r. jest zamieszkany wyłącznie przez niego. Skarżący oświadczył także, że posiada jeden czynny rachunek bankowy w banku Credit Agricole Polska i nie otrzymuje pomocy finansowej ani rzeczowej od członków rodziny ani od innych osób prywatnych. Jednocześnie, skarżący przedłożył do akt sprawy: umowę najmu z dnia 29 listopada 2015 r., w której określono miesięczną opłatę za najem w wysokości 600 zł, deklarację PIT 36 za 2017 r. oraz informację o wysokości dochodu z pozarolniczej działalność gospodarczej w roku 2017 r. prowadzonej przez skarżącego w formie pola campingowego, z którego uzyskał dochód w wysokości 5 621, 69 zł; zestawienie zadłużenia kredytowego według stanu na dzień 28 lutego 2018 r. i plik rachunków. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że postanowienie referendarza sądowego zostało wydane przed upływem terminu do wykonania zarządzenia z dnia 8 lutego 2018 r. Rozpoznając wniesiony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2018 r. nie zasługuje na zmianę. Niewątpliwie, postanowienie to wydane zostało przedwcześnie, ale dokonana w nim ocena, że skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zasługuje na akceptację, również w świetle dokumentów i oświadczeń przedłożonych przez skarżącego do akt sprawy w dniu 6 marca 2018 r. Art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Dlatego też, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy ocenie sytuacji wnioskodawcy, z punktu widzenia przepisu art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnia się nie tylko bieżące dochody i wydatki jego i rodziny, ale również stan majątkowy. Strona postępowania przed sądem administracyjnym powinna partycypować w kosztach tego postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 711/04, Legalis). Przepis art. 246 § 1 ustawy, co do zasady, nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty sądowe stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1099/04, niepubl.). Z uwagi na powyższe nie można uznać skarżącego za osobę, które nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedstawionych przez skarżącego informacji oraz dokumentów wynika, że otrzymuje on emeryturę w wysokości 1341 zł. Ponadto, skarżący prowadzi działalność gospodarczą w formie pola campingowego w J. Z działalności tej, w 2017 r., skarżący osiągnął przychód w kwocie 29075,50 zł, ponosząc jednocześnie wydatki w kwocie 23453,81 zł, w efekcie czego dochód wyniósł 5 621, 69 zł. Poza tym skarżący odnotowuje wpływy na rachunek bankowy, na którym przykładowo w dniu 8 lutego 2018 r. znajdowała się kwota 4126,34 zł. Stałe miesięczne wydatki skarżącego kształtują się zaś na poziomie około 900 zł i składają się na nie: spłata kredytu oraz pożyczki w łącznej kwocie 390 zł, abonament za telefon w kwocie 98 zł, koszty zamieszkania w wysokości 250 zł oraz koszty leczenia w kwocie około 100 zł. Taki stan majątkowy nie pozwala na uznanie skarżącego za osobę ubogą, która znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.