II SA/Gd 844/20

WyrokWSA w Gdańsku2021-01-04

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy Starosta odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wnioskodawcy nie przysługuje status strony w postępowaniu wznowieniowym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja kasacyjna Wojewody była uzasadniona, ponieważ Starosta, mimo odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z powodu braku statusu strony, błędnie przystąpił do merytorycznej oceny projektu budowlanego. Brak wszechstronnej analizy statusu strony i kwestii oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości stanowił naruszenie przepisów postępowania, które uniemożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Starosta odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wnioskodawcy (M. F.) nie przysługuje status strony w postępowaniu wznowionym. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia statusu strony i błędne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez Starostę. Sąd rozpoznał sprzeciw od decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddala sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2021 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A spółki jawnej z siedzibą w Ż. na decyzję Wojewody z dnia 19 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw. A. (dalej jako "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Wojewody (dalej jako "Wojewoda") z 19 października 2020 r., którą uchylono decyzję Starosty (dalej jako "Starosta") z 12 sierpnia 2020 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją nr [..] z dnia 23 lutego 2018 r. Starosta zmienił w części swoją decyzję nr [..] z dnia 21 czerwca 2016 r. o pozwoleniu na budowę udzielonego W. T. i J. G. poprzez zmianę typu powtarzalnego projektu budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego na działce nr [..] oraz zmianę zagospodarowania terenu na działkach nr [..] i [..] wraz z instalacjami: wod.-kan., elektryczną, gazową i c.o. w J., gmina P. Wnioskiem z 6 maja 2019 r. M. F. i M. F. zwrócili się do organu o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, powołując jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej jako k.p.a. Ze względu jednak na niedochowanie przez wnioskodawczynię terminu do złożenia wniosku organ postanowieniem z dnia 20 marca 2020 r. odmówił wznowienia postępowania z jej wniosku. Jednocześnie organ wznowił postępowanie na wniosek M. F. Decyzją z 12 sierpnia 2020 r. Starosta odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji ostatecznej uznając, że wnioskodawcy nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Na skutek rozpoznania odwołania Wojewoda decyzją z 19 października 2020 r. uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę na charakter postępowania wznowieniowego i jego etapy, a także na fakt, że jeśli podstawą prawną żądania wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to status strony postępowania podmiotu składającego wniosek wymaga dokonania odpowiedniej analizy i w tej mierze koniecznym staje się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Niezbędne jest więc wydanie wpierw postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie dopiero we wszczętym już postępowaniu wyjaśnienie tej kwestii. Organ ma zatem obowiązek podjąć czynności w postępowaniu wyjaśniającym, czy wnioskodawcy przysługuje status strony. W niniejszej zaś sprawie Starosta takich czynności nie podjął, a swoje rozważania ograniczył do lakonicznego stwierdzenia, że po przeanalizowaniu zarzutów zgłoszonych przez wnioskodawcę uznał, iż nie przysługuje mu przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji jest wewnętrzne sprzeczna. Mając na uwadze przepis art. 151 k.p.a., który reguluje, jakie rozstrzygnięcia mogą zapaść w postępowaniu wznowieniowym wskazał, że pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, gdyż jest następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co .wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Tymczasem w rozważanym wypadku Starosta pomimo tego, iż stwierdził brak podstawy wznowienia, procedował dalej, czyli przeszedł do etapu kolejnego rozpoznania istoty sprawy i weryfikowania w świetle przepisów Prawa budowlanego zgodności z prawem przedmiotowej inwestycji. W ocenie Wojewody stanowi to naruszenie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem w gruncie rzeczy organ zmierzał do podjęcia rozstrzygnięcia z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy jego podstawą uczynił art. 151 § 1 pkt 1 ustawy. Tego rodzaju naruszenie jest na tyle istotne procesowo, że uzasadnia wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego Wojewoda wyraził pogląd, że wnioskodawcy przysługuje status strony postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę wskazując, że sąsiadująca z działką inwestycyjną nr [..], należąca do wnioskodawcy działka nr [..], znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, albowiem projektowana skarpa, pomimo planowanej opaski drenażowej, hipotetycznie może wpływać na zmianę stosunków wodnych na terenie tych nieruchomości. Tymczasem już sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę. Dodatkowo, zdaniem organu odwoławczego, status stron należałoby przyznać także właścicielom lokali mieszkalnych wydzielonych w budynkach powstałych na działkach nr [..] i [..], których sprzedaż nastąpiła przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej. W sprzeciwie zarzucono naruszenie: 1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie M. F. jako strony postępowania, podobnie jak właścicieli lokali mieszkalnych wyodrębnionych z nieruchomości należącej uprzednio do skarżącego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nie spowodowałaby uznania tych podmiotów za strony postępowania; 2. art. 146 § 2 k.p.a. w związku z jego niezastosowaniem i uchyleniem decyzji Starosty w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie może być wydana wyłącznie decyzja tożsamej treści jak uprzednio tj. jak decyzja z dnia 23 lutego 2018 r.; 3. art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że M. F. złożył w terminie wniosek o wznowienie postępowania, a co za tym idzie że organ m mógł przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, podczas gdy w ocenie skarżącego, najpóźniej w dniu 25 października 2018 r. upływał termin na złożenie ewentualnego wniosku o wznowienie postępowania; 4. art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 149 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, nieprawidłowego zastosowania tych przepisów przez organ pierwszej instancji, w sytuacji gdyby nawet uznać, że podanie zostało złożone w terminie, to organ prawidłowo wydał postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie wydał decyzję merytorycznie rozpoznając podanie; 5. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i stwierdzenie rzekomej wewnętrznej sprzeczności w rozstrzygnięciu organu, podczas gdy organ uznał M. F. za stronę postępowania i stwierdził, że wniosek o wznowienie został złożony w terminie (a co za tym idzie wszczął postępowanie na podstawie przepisu art. 145 § 1 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a.) i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw nie zawierał uzasadnionych podstaw. Decyzja Wojewody będąca przedmiotem wniesionego w niniejszej sprawie sprzeciwu wydana została na podstawie 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zakres sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. został określony w art. 64e p.p.s.a. i ogranicza się jedynie do oceny przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej, jest zatem wąski, nie dotyczy bowiem zgodności zaskarżanej decyzji ze wszystkimi przepisami prawa, lecz wyłącznie zgodności z art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi, lecz jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3001/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 listopada 2017 r., II SA/Gd 677/17, LEX nr 2394299). Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego została oparta na przesłankach jej wydania określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" - będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. - jest zwrotem ocennym, jednak przyjąć należy, że jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Aby naprawić błąd organu niższej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Oznacza to jednak, że przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, taka sytuacja zatem wyłącza dopuszczalność kasacji decyzji organu pierwszej instancji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 622). Odnosząc powyższe do kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji, sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia. Decyzja wydana została w toku wznowionego postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 23 lutego 2018 r., zmieniającej decyzje własną organu w sprawie pozwolenia na budowę na działkach nr [..] i [..] w J., gmina P. Wnioskiem z dnia 6 maja 2019 r. M. F., właściciel sąsiedniej działki nr [..], domagał się wznowienia postępowania we wskazanej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku wskazał, że ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo działki będącej własnością jego i żony z terenem inwestycji należy mu przyznać status strony, gdyż inwestycja ta oddziałuje na działkę wnioskodawcy. W szczególności bliskość i intensywność projektowanej zabudowy wprowadza znaczne ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości. Mając to na uwadze należy wskazać, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, że postępowanie po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. W pierwszym etapie badaniu podlega to, czy podanie oparte zostało na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a., jak również, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. negatywne ustalenia w odniesieniu do którejś z ww. przesłanek nakłada na organ rozpoznający wniosek obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Przy czym w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, kwestia ustalenia statusu podmiotu ubiegającego się o wznowienie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jej zbadanie jest możliwe po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Co zaś istotne dla niniejszej sprawy, jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że wnioskodawcy jednak nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Taka decyzja ma charakter decyzji procesowej, a zatem w podstawie prawnej decyzji, nie powinny znaleźć się przepisy prawa materialnego, jak również w uzasadnieniu decyzji nie powinny być rozpatrywane kwestie materialnoprawne objęte rozstrzygnięciem zawartym w decyzji ostatecznej (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 625/10, dostępny w CBOSA). Natomiast ponowne przeprowadzenie kontrolowanego postępowania jest możliwe wyłącznie po stwierdzeniu, że zaistniała przesłana wznowienia i postępowanie zostało słusznie wznowione. Jak wynika z akt sprawy, Starosta wznowił postępowanie na wniosek M. F., a zatem w dalszej kolejności zobowiązany był do weryfikacji wskazanej przez niego podstaw wznowienia, tj. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Miał więc za zadanie ustalić, czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę pozbawienia strony udziału w postępowaniu, posiada przymiot strony w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Tymczasem organ ten po wznowieniu postępowania dokonał merytorycznej weryfikacji decyzji dotychczasowej, tj. prowadził postępowanie co do projektu budowlanego zamiennego uznając, że dokumentacja ta spełnia w szczególności wymogi obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania, jak również jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi, także w zakresie odprowadzania wód opadowych. Mimo to, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Starosta wskazał, że podstawą odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej jest fakt, że wnioskodawcy nie przysługuje status strony w kontrolowanym postępowaniu. Zatem przyczyną odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z 23 lutego 2018 r. było uznanie przez organ pierwszej instancji braku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W takiej jednak sytuacji, jak wyjaśniono, wyłączona jest możliwość merytorycznej oceny decyzji ostatecznej. W związku z tym, organ winien był odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. z tym uzasadnieniem, że brak przymiotu strony wyłącza konieczność merytorycznej oceny decyzji. Ponadto, należy zgodzić się z Wojewodą, że treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wskazuje, aby weryfikacja statusu wnioskodawcy jako strony postępowania o zmianę pozwolenia na budowę nastąpiła w sposób prawidłowy, kompleksowo w aspekcie charakterystyki inwestycji oraz położenia nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy. Należy zauważyć, że w tego rodzaju sprawach, także w postępowaniu wznowieniowym, przymiot strony powinien być ustalany w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Dla oceny przymiotu strony nie jest istotne, czy inwestycja będzie naruszała prawo lub interes prawny określonego podmiotu, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. Wskazany przepis posługuje się bowiem pojęciem "obszaru oddziaływania obiektu", które zostało prawnie zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Definicja ta zaś abstrahuje od kwestii przekroczenia norm w zakresie oddziaływania inwestycji. Wprawdzie, aby uzyskać przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, właściciel sąsiedniej nieruchomości powinien wskazać konkretny przepis, przewidujący w danym stanie faktycznym ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie interes prawny wnioskodawcy powiązany jest z przysługującym mu prawem własności nieruchomości, który wynika z treści art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Przepisy te i wynikające z nich prawo własności może być źródłem interesu prawego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę (a także zmiany tego pozwolenia). Podmiot, któremu owe prawa przysługują ma bowiem prawo wymagać, aby dana inwestycja nie ingerowała w jego prawa w sposób niedopuszczalny. Dlatego też tylko szczegółowa charakterystyka planowanej inwestycji skonfrontowana z uwarunkowaniami przysługującego wnioskodawcy prawa do nieruchomości pozwala na właściwe zweryfikowanie interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdyż wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu jest przeprowadzane dla każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę także funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego obiektu. W świetle tego należy zgodzić się z Wojewodą, że Starosta odmawiając wnioskodawcy statusu strony nie rozpatrzył należycie wszystkich aspektów i uwarunkowań inwestycji. W szczególności należało wyjaśnić kwestie związane z odprowadzeniem wód opadowych z terenu inwestycji w kontekście sąsiedztwa działki nr [..], na co zwracał uwagę wnioskodawca. W sytuacji bowiem, gdyby sposób odprowadzania wód z działki nr [..], na której znajduje się skarpa, wpływał na zmianę stosunków wodnych w terenie, nie można wykluczyć powstania pewnych ograniczeń w zakresie zabudowy i zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Brak wszechstronnej analizy i wyjaśnienia ww. kwestii powoduje, że ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące statusu wnioskodawcy w postępowaniu w sprawie zmiany pozwolenia na budowę są przedwczesne i dokonano ich z naruszeniem przepisów postępowania, naruszając również przepisy prawa materialnego i pozostawiając do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy wydanie decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy należało uznać za uzasadnione. W takiej bowiem sytuacji nie można było jednoznacznie stwierdzić, że zaistniała bądź nie przesłanka wznowieniowa. Jak już natomiast wskazano, dopiero stwierdzenie występowania w sprawie przyczyny wznowieniowej upoważnia i zobowiązuje organ do ponownego, hipotetycznego, rozstrzygnięcia sprawy, a wynik przeprowadzonego postępowania podlega konfrontacji z treścią art.151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a. w celu wydania decyzji uchylającej dotychczasową decyzję i rozstrzygnięcia o istocie sprawy lub stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa, z podaniem okoliczności, z powodu których nie doszło do jej uchylenia. Tymczasem organ pierwszej instancji, mimo że przedwcześnie odmówił przyznania wnioskodawcy przymiotu strony, to przystąpił do merytorycznej oceny projektu budowalnego zamiennego, co stoi w sprzeczności z przyjętą podstawą rozstrzygnięcia, tj. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a która wyłącza dopuszczalność orzekania o istocie sprawy i nie powinna być łączona z przepisami materialnymi, jak miało to miejsce w sprawie. W tym stanie rzeczy sąd podzielił stanowisko Wojewody, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ujawnione w postępowaniu odwoławczym nieprawidłowości stanowią bowiem podstawę do stwierdzenia, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowo postępowania administracyjnego w koniecznym do wyjaśnienia sprawy zakresie. Skala naruszeń przepisów postępowania doprowadziła do tego, że przeprowadzone postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do istoty sprawy nie dawało żadnych podstaw do rozstrzygnięcia. W następstwie popełnionych przez organ pierwszej instancji uchybień procesowych w zakresie zebrania i oceny dowodów, to znaczy naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 tej ustawy, zasadnie organ odwoławczy uznał, że decyzję Starosty należy uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Ze względu na konieczność kompleksowego rozpatrzenia i wyjaśnienia kwestii statusu wnioskodawcy w postępowaniu w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, nie było możliwe skorzystanie przez Wojewodę z kompetencji nadanych mu w art. 136 k.p.a., tym bardziej, że organ pierwszej instancji orzekając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. błędnie dokonał merytorycznych rozważań co do istoty sprawy. Z tych względów nie sposób skutecznie zarzucać organowi odwoławczemu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., przy czym należy zauważyć, że takiego zarzutu wnoszący sprzeciw nie sformułował, mimo iż to spełnienie przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej podlega badaniu przez sąd rozpoznający sprzeciw. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw jako bezzasadny. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło